Υπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;
Σκηνή από τις παλαιές καλές ημέρες στην Ευρώπη, τα πογκρόμ ενάντια στους Εβραίους, στις αρχές του 19ου αιώνα
Ένας εχθρός ιδανικός Τις προάλλες στο Παρίσι είχα την ευκαιρία να γνωρίσω από κοντά την Κατρίν Κοκιό. Μια Γαλλίδα διανοούμενη, που συνηθίζει να πάει ενάντια στο ρεύμα. Ειδικά ενάντια στο ρεύμα της λήθης και της μισαλλοδοξίας- τόσο της μόδας στην εποχή μας (τόσο της μόδας είναι η μισαλλοδοξία στην εποχή μας, που πριν από μερικούς μήνες στο Ισραήλ αποκαλύφθηκε ομάδα Ισραηλινών νεοναζί που λάτρευαν τον Χίτλερ και τους SS!). Εδώ και δέκα χρόνια η Κοκιό διευθύνει τη Διεθνή Εταιρεία Έρευνας για τα Εγκλήματα κατά της Ανθρωπότητας. Τις προάλλες κυκλοφόρησε ένα συγκλονιστικό βιβλίο, το οποίο επιμελείται η ίδια. Πρόκειται για αφηγήσεις ατόμων που ως παιδιά κατάφεραν να βγουν ζωντανά από το ναζιστικό Ολοκαύτωμα. Εβραίοι και Τσιγγάνοι, από δεκαπέντε χώρες της Ευρώπης, επώνυμοι και ανώνυμοι, αφηγούνται τον όλεθρο με το βλέμμα του παιδιού. Ξεφυλλίζοντας το βιβλίο, θυμήθηκα τη φράση ενός επιζήσαντος του Ολοκαυτώματος, του Κερτέζ: «Ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο, ο άνθρωπος το Άουσβιτς». Το Άουσβιτς: η μεγαλύτερη ήττα του Θεού και του ανθρώπου. Το αποκορύφωμα του αντισημιτισμού, σπρωγμένη σε όρια που ξεπερνούν ακόμα και τους κρυφούς πόθους του «κλασικού» μισαλλόδοξου, φτιαγμένο, ειδικά, για να εξαφανίσει από το Σύμπαν τον ιδανικότερο εχθρό της Ιστορίας:
τους Εβραίους. Όσο και αν περνούν τα χρόνια και οι εποχές, ο «Εβραίος» παραμένει το Α και το Ω του φαντασιακού της μισαλλοδοξίας. Δεν μπορούν να τον αντικαταστήσουν πλήρως ούτε οι μετανάστες ούτε οι Τσιγγάνοι (και το απύθμενο μίσος για το κράτος του Ισραήλ σήμερα εμπεριέχει, πιστεύω, γενναιόδωρες δόσεις νοσταλγίας για τον καλό παλαιό καιρό των πογκρόμ ενάντια στους Εβραίους). Τον Μεσαίωνα, όταν σάρωνε η μαύρη πανούκλα, έφταιγαν οι Εβραίοι. Και όταν έπεφτε λιμός έφταιγαν, φυσικά, οι Εβραίοι. Τη Γαλλική Επανάσταση την έκαναν οι Εβραίοι. Πίσω από τους μπολσεβίκους βρίσκονταν, φυσικά, οι Εβραίοι. Και τον καπιταλισμό τον έφεραν οι Εβραίοι. Την παγκοσμιοποίηση, ασυζητητί. Πίσω από την γρίπη των πτηνών, τους Δίδυμους Πύργους, τα στεγαστικά δάνεια, τα δάση που καίγονται, τη μεταγραφή του Μουρίνιο από την «Τσέλσι» άγνωστο πού, βρίσκονται- οπωσδήποτε- οι Εβραίοι. Οι Εβραίοι είναι οι πασπαρτού του μισαλλόδοξου. Ένοχοι γιατί διατηρούσαν την ταυτότητά τους, κλεισμένοι από τους Ευρωπαίους στα γκέτο. Ένοχοι, ειδικά, όταν ήθελαν να βγουν από τα γκέτο, με την έλευση της νεωτερικότητας και της εποχής της χειραφέτησης. Ήταν τότε που ο «κρυφός Εβραίος» έγινε ο μεγάλος στόχος της μισαλλοδοξίας. «Το ότι ο Ντρέιφους είναι ικανός για προδοσία το συμπεραίνω από τη φυλή του», έγραφε ο Μορίς Μπαρές. Οι ναζί ούρλιαζαν: «Ο πιο επικίνδυνος Εβραίος είναι αυτός που δεν μοιάζει με Εβραίο». Έτσι, από τη νεωτερικότητα και μετά, ο αντισημίτης βρίσκεται σε μια άγρια αναζήτηση και «αποκάλυψη» των «κρυφών Εβραίων», που βρίσκονται πίσω από τα πάντα. Μέχρι το Άουσβιτς. Μέχρι τις ημέρες μας… Στο αεροπλάνο της επιστροφής για την Ελλάδα, ξεφυλλίζω ελληνικές εφημερίδες. Πέφτω πάνω στην είδηση της δίκης ενάντια στο βιβλίο του Πλεύρη. Η εφημερίδα αναφέρει ένα απόσπασμα από το βιβλίο: «Έτσι θέλουν οι Εβραίοι. Διότι μόνον έτσι καταλαβαίνουν: εντός 24 ωρών και εκτελεστικό απόσπασμα». Μετά το Άουσβιτς, γράφει ο Κερτέζ, η κλασική ιστορία του αντισημιτισμού τέλειωσε. «Δηλαδή συνεχίζεται, αλλά με ένα είδος κούρασης και με έναν τρόπο λιγότερο κρυφό ταυτόχρονα. Έτσι στο μέλλον, ο παράσιτος θόρυβος της αντισημιτικής ιδεολογίας- η οποία δεν μπορεί να πείσει πια κανέναν για τίποτα- θα χρησιμεύσει, το πολύ, σαν άναρθρο σύνθημα ενθάρρυνσης, σαν μετρονόμος που σημαδεύει τον ρυθμό της καταστροφής των ανθρώπων»…
Ιnfo: Catherine Coquio και Αurιlia Κalisky, L΄enfant et le genocide.Τemoignages sur l΄enfance pendant la Shoah, Εκδ. Robert Laffont
LΙΝΚ:














