«Βόμβα» στην πολιτική Μπους

Ισχυρό πλήγμα στην εξωτερική πολιτική του Τζορτζ Μπους αποτέλεσε η έκθεση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών που διαπιστώνει ότι το Ιράν έχει διακόψει την εφαρμογή του προγράμματος ανάπτυξης πυρηνικών όπλων από το 2003. Όπως έγραψε η εφημερίδα «Νew Υork Τimes», «σπανίως μια απλή έκθεση έχει αλλάξει τόσο ολοκληρωτικά και τόσο ξαφνικά τη συζήτηση για την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ».

Στο δημοσίευμα αναφέρεται, μάλιστα, ότι ο Τζορτζ Μπους είχε γνώση των κύριων πορισμάτων της έκθεσης εδώ και δύο μήνες, πριν δηλαδή κάνει τις δηλώσεις για το ότι «πρέπει να σταματήσουμε το Ιράν από το να φτιάξει πυρηνικά όπλα αν θέλουμε να αποφύγουμε έναν Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο». Χθες, πάντως, ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι έμαθε για την έκθεση μόλις πριν από μια εβδομάδα, ότι η Τεχεράνη «παραμένει κίνδυνος» και ότι «όλες οι επιλογές σχετικά με το Ιράν βρίσκονται στο τραπέζι. Η έκθεση δείχνει ξεκάθαρα πως το Ιράν αποτελεί απειλή για την ειρήνη. Οι δικές μας πιέσεις το ανάγκασαν να σταματήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα».

Ο εμπλουτισμός ουρανίου
Η διαπίστωση της έκθεσης- η οποία συνετάχθη με βάση πληροφορίες από τις 16 υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ- ότι το Ιράν έχει σταματήσει το πρόγραμμα ανάπτυξης πυρηνικών όπλων εδώ και 4 χρόνια, αλλά συνεχίζει τον

ΗΤΤΑ ΤΩΝ «ΓΕΡΑΚΙΩΝ»

Ο Λευκός Οίκος θα έχει τώρα πολύ μεγαλύτερη δυσκολία να πείσει τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας να επιβάλουν και νέες κυρώσεις στο Ιράν

εμπλουτισμό ουρανίου φαινομενικά για ειρηνικούς σκοπούς, προκαλεί πολλά ερωτήματα για την ακεραιότητα των μυστικών υπηρεσιών σχετικά με το θέμα του Ιράν, μια και το 2005 οι υπηρεσίες αυτές διαπίστωναν ότι το πυρηνικό πρόγραμμα συνεχιζόταν. Το γεγονός έκανε πολιτικούς αναλυτές στην Ουάσιγκτον να σχολιάσουν χθες πόσο ευάλωτες στις πολιτικές πιέσεις μπορεί να είναι ακόμα και οι υπηρεσίες πληροφοριών. Πάντως, καθώς η έκθεση θεωρείται ευρέως ως νίκη των «ρεαλιστών» και ήττα των «γερακιών» της κυβέρνησης Μπους, ο Λευκός Οίκος θα έχει τώρα πολύ μεγαλύτερη δυσκολία να πείσει τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας να επιβάλουν και νέες κυρώσεις στο Ιράν. Όπως σχολίασε πολιτικός παρατηρητής, ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Νίκολας Μπερνς μόλις ολοκλήρωσε συναντήσεις στο Παρίσι με ομολόγους του από την Ευρώπη, τη Ρωσία και την Κίνα προσπαθώντας να πιέσει προς την κατεύθυνση αυτή. Παρ΄ ότι ο πρόεδρος Μπους δήλωσε πως «τίποτα δεν έχει αλλάξει απέναντι στο Ιράν», οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι σημαντικές- για την τελευταία χρονιά του Μπους στο Λευκό Οίκο, αλλά και για την προεκλογική εκστρατεία όλων αυτών που θέλουν να τον διαδεχθούν. «Μέχρι τη Δευτέρα», έγραψαν οι «Νew Υork Τimes», «το 2008 φάνταζε ως η χρονιά κατά την οποία θα μας απασχολούσαν κυρίως οι προοπτικές σύγκρουσης με το Ιράν».

Αυτομόλησε στρατηγός
Κάποιοι παρατηρητές θεωρούν πως ο Αλί Ρεζά Ασγκάρι, στρατηγός του ιρανικού στρατού και πρώην υφυπουργός Άμυνας, που αυτομόλησε στις ΗΠΑ τον Φεβρουάριο του 2007 και ο οποίος γνώριζε απόρρητα στοιχεία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, ήταν εκείνος ο οποίος με τις πληροφορίες του οδήγησε στις νέες εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών.

Εκπρόσωπος της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) ανακοίνωσε ότι η έκθεση των αμερικανικών υπηρεσιών επικυρώνει τις εκτιμήσεις της ΙΑΕΑ τα τελευταία χρόνια, για τον τερματισμό του προγράμματος ανάπτυξης πυρηνικών όπλων και για το ότι η χώρα δεν θα έχει αρκετό εμπλουτισμένο ουράνιο προκειμένου να κατασκευάσει βόμβα έως το 2010-2015. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Μανουσέρ Μοτακί εξέφρασε την ικανοποίησή του «αφού οι χώρες που στο παρελθόν είχαν ερωτηματικά και αμφιβολίες για το ζήτημα αυτό… τώρα τροποποιούν με ρεαλισμό τις απόψεις τους».

TA NEA on line

Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο της έρευνας εδώ.

Επιμένουν Γαλλία και Βρετανία

ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗ συνομιλία είχαν χθες ο πρόεδρος Μπους και ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν, όπου συζήτησαν τη νέα έκθεση για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Λίγο αργότερα, ο Πούτιν ζήτησε από την Τεχεράνη να δώσει ακόμα μεγαλύτερη πρόσβαση στην ειδική επιτροπή του ΟΗΕ, για το πρόγραμμά της.

Γαλλία και Βρετανία ανακοίνωσαν ότι θα υποστηρίξουν τη διατήρηση της διεθνούς πίεσης προς το Ιράν, όπως είπε ο Βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν, «επειδή είχαμε δίκιο που ανησυχούσαμε και που επιβάλαμε τόσο σκληρές κυρώσεις στην Τεχεράνη». Ο Κινέζος πρέσβης στον ΟΗΕ δήλωσε ότι τα νέα δεδομένα θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπ΄ όψιν από τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Το Ισραήλ πάντως αμφισβήτησε τα ευρήματα της έρευνας και ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Εχούντ Μπάρακ δήλωσε πως «το Ιράν σταμάτησε για λίγο το 2003 το πυρηνικό του πρόγραμμα για την κατασκευή βόμβας, αλλά απ΄ όσο γνωρίζουμε έχει ξαναρχίσει».
[ ΓΝΩΜΗ ] Το Ιράν περιμένει

Απ΄ ό,τι φαίνεται, σύμφωνα με την έκθεση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, το Ιράν αποφάσισε για τους δικούς του στρατηγικούς λόγους, να σταματήσει το πρόγραμμα για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων το 2003. Τα νέα είναι πράγματι εντυπωσιακά. Οι φιλειρηνιστές θα υποστηρίξουν ότι η διπλωματία και οι κυρώσεις είχαν επιτυχία. Τα «γεράκια» θα ισχυριστούν ότι το κατάφεραν οι στρατιωτικές απειλές.

Το πιο περίεργο όμως είναι ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών που θεωρούντο έως σήμερα «δημιουργοί του κακού» ανακηρύχθηκαν ξαφνικά αυθεντίες. Οι αναλυτές πληροφοριών μπήκαν στην πολιτική συζήτηση συστήνοντας ένα μείγμα πιέσεων και διπλωματίας- μαστίγιο και καρότο – ως τον καλύτερο τρόπο να μην αποκτήσει το Ιράν πυρηνικά όπλα. Όμως όλοι, γεράκια και περιστερές, έχουν τα μάτια στραμμένα στις εκλογές του 2008. Και παρ΄ ότι ο υπουργός Άμυνας Γκέιτς που τάσσεται υπέρ των διπλωματικών λύσεων φαίνεται να έχει στριμώξει- προς το παρόνστη γωνία τον αντιπρόεδρο Τσέινι, η ένταση παραμένει μεγάλη. Το Ιράν δείχνει να έχει πάρει μια λογική απόφαση. Όμως μετά τον Μπους, μετά το Ιράκ ή κάτι άλλο, η Τεχεράνη μπορεί να «αποφασίσει» να ξαναρχίσει το πρόγραμμα για τα πυρηνικά όπλα. Κρατώντας τις επιλογές του ανοιχτές, το Ιράν βλέπει στο μέλλον έναν πρόεδρο με λιγότερη διάθεση να ξεκινήσει πόλεμο και ίσως κάποιες λιγότερο επικίνδυνες στιγμές.

Ο Ουίλιαμ Μ. Άρκιν, πρώην σύμβουλος των μυστικών υπηρεσιών του αμερικανικού στρατού, είναι πολιτικός σχολιαστής, ακτιβιστής και συγγραφέας.