ΔΡΟΜΟΙ

Στην παγκόσμια…
… διάσκεψη για την τουαλέτα, που γίνεται στο Νέο Δελχί, από όλα όσα συζητούν οι αντιπρόσωποι από όλο τον κόσμο, το πιο σημαντικό είναι πως για δισεκατομμύρια ανθρώπους αυτή η στοιχειώδης ανάγκη παραμένει μια ακριβή πολυτέλεια. Περίπου 400.000 παιδιά στην Ινδία πεθαίνουν κάθε χρόνο από διάρροια, επειδή δεν έχουν πρόσβαση σε καθαρό νερό. Και 2,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι, παραπάνω από το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού, αφοδεύουν στο ύπαιθρο επειδή δεν έχουν τουαλέτα. Ο ΟΗΕ έχει βάλει στόχο να μειώσει αυτό τον αριθμό στο μισό μέχρι το 2015.

Ο πολιτισμός…
… ήταν πάντα η αναζήτηση του κατάλληλου μέρους για να αποθέσει κανείς τα περιττώματα, είχε πει κάποτε ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Ρούντολφ Τζουλιάνι. Δεν φανταζόμασταν ποτέ πως θα ήταν τόσο δύσκολο, αφού οι τουαλέτες υπάρχουν κοντά μας εδώ και 4.500 χρόνια. Ο πολιτισμός των Χαραπάν, ανάμεσα στην Ινδία και το Πακιστάν, διέθετε τουαλέτες με τρεχούμενο νερό σε κάθε σπίτι και κατέληγαν όλες τους σε ένα αποχετευτικό σύστημα. Τουαλέτες υπήρχαν στη μινωική Κρήτη, την αρχαία Αίγυπτο, την Περσία, την Κίνα και τη Ρώμη. Στη Δυτική Ευρώπη άργησαν κάπως να φτάσουν. Το 1539, με το έδικτον υγιεινής, ο βασιλιάς Φραγκίσκος της Γαλλίας διέταζε τους Παριζιάνους, που ήταν συνηθισμένοι να πετούν τα περιττώματά τους από το παράθυρο, «να διατηρούν τα λύματα, τα αποπλύματα και τα ούρα εντός των ορίων των σπιτιών τους». Παρ΄ όλα αυτά, δύο αιώνες αργότερα ο Ρουσώ περιέγραφε το Παρίσι ως «μια πόλη βουτηγμένη στα σκατά». Και μέχρι τον δέκατο ένατο αιώνα, οι Λονδρέζοι, που δεν διέθεταν ακόμη σύγχρονο αποχετευτικό σύστημα, προειδοποιούσαν τους ανύποπτους περαστικούς φωνάζοντας «Gardyloo!»- μια παραφθορά του γαλλικού «Guardez l΄eau!» («Προσέξτε τα νερά!»).

Οι επιλογές…
… που διαθέτει ο σύγχρονος άνθρωπος μπορεί να είναι πιο πολυτελείς από το στοιχειώδες «κάτσε και κάνε», αλλά δεν παύουν να υπηρετούν την ίδια εκείνη ανάγκη στο μέρος του σπιτιού όπου «ακόμη κι ο βασιλιάς πηγαίνει μόνος του». Η εξέλιξη της τουαλέτας, από τις τελείως στοιχειώδεις των Χαραπάν μέχρι τις σούπερ τουαλέτες των Γιαπωνέζων (με έναν κρουνό που αυτόματα ξεπλένει κάθε ίχνος της πράξης, σημαδεύοντας το κρίσιμο σημείο του σώματος με ακρίβεια που θα τη ζήλευε κι ένας ελεύθερος σκοπευτής), ήταν κάτι πολύ σημαντικό στον εκπολιτισμό της ανθρωπότητας. Σήμερα, όμως, στη Δύση έχει καταντήσει να θεωρείται πρόβλημα, επισημαίνει ο Βρετανός δημοσιογράφος Ρομπ Λάιονς, ακούγοντας τον δήμαρχο του Λονδίνου Κεν Λίβινγκστον να προτρέπει τους Λονδρέζους να μην τραβούν το καζανάκι για τα ούρα, αλλά μόνο για τα περιττώματα.

Η τουαλέτα…
… έκανε πιο υγιεινή και πιο αξιοπρεπή τη ζωή της μισής ανθρωπότητας. Εκείνοι που θα έπρεπε να βρουν λύσεις για τη λειψυδρία, καλούν σήμερα τους πολίτες να ζήσουν όπως ζει η άλλη μισή που αφοδεύει στο ύπαιθρο. Δεν θα μπορούσαμε τουλάχιστον να συναντηθούμε κάπου στη μέση; («Προσέξτε τα νερά!»).