Φαινόμενα

Ηλεκτρονικές χωματερές

Μία παράδοξη εικόνα, τα βουνά από ξεκοιλιασμένα κομπιούτερ και κινητά τηλέφωνα, αποδεικνύεται από τον «Εξάντα» (ΝΕΤ) μία αληθινή εικόνα και μαζί μία δυσοίωνη προφητεία
Η σκέψη απλή. Η αντικατάσταση του παλιού κινητού από ένα καινούργιο ή του υπολογιστή από ένα νεώτερο μοντέλο. Κοινή πεποίθηση ότι δεν συμφέρει η επισκευή καμιάς εκ των ηλεκτρονικών συσκευών.

Η υποψία κάθε ανθρώπου με κοινή λογική που δεν μπορεί να μη σκεφτεί την ευκολία με την οποία πετιούνται πανάκριβα μηχανήματα έγινε με τις αποκαλύψεις του «Εξάντα», σε ένα από τα πιο συγκλονιστικά και αποκαλυπτικά επεισόδια της σειράς, εφιαλτική βεβαιότητα.

Η πιο άγρια πτυχή του οικονομικού συστήματος της αναπτυγμένης Δύσης είναι η μέθοδος «ξεφορτώματος» των πλέον τοξικών αποβλήτων της. Τα στέλνει πολύ απλά να μολύνουν λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές του πλανήτη, λες και το περιβάλλον έχει ζώνες που απομονώνονται και δεν θα επιστρέψει αργότερα πιο άγρια και φονική η καταστροφή εκεί απ΄ όπου προσπάθησαν να την απομακρύνουν. Οι αριθμοί εντυπωσιακοί: 4.000 τόνοι ηλεκτρονικών αποβλήτων πετιούνται κάθε 1 ώρα σε όλο τον πλανήτη. Το 2007 πάνω από 500 εκατομμύρια υπολογιστές θα μετατραπούν σε ηλεκτρονικά σκουπίδια μόνο στις ΗΠΑ και το 2010 η ποσότητα των ηλεκτρονικών αποβλήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα φτάνει τα 12 εκατομμύρια τόνους τον χρόνο.

Υπάρχει ένα σκουπιδαριό που πρέπει να «ξεφορτωθεί» η Δύση. Και για να μην αλλοιώσει την εικόνα της «ευμάρειας» και της «προόδου» απαραίτητη είναι η σιωπή γύρω από την πραγματική σύνθεση του «σκουπιδαριού», από την τοξικότητά του. Οι πληροφορίες που δίνει ο «Εξάντας» κόβουν την ανάσα. Ο μόλυβδος που υπάρχει στις οθόνες και τις πλακέτες των κυκλωμάτων προκαλεί βλάβες στο νευρικό σύστημα, στο κυκλοφορικό, στα νεφρά και επηρεάζει την ανάπτυξη του παιδικού εγκεφάλου. Ο υδράργυρος που βρίσκεται στις επίπεδες οθόνες ΤFΤ και στους διακόπτες προκαλεί ανωμαλία του νευρικού συστήματος, βλάβη στις εγκεφαλικές λειτουργίες, βλάβη στο DΝΑ και το πιο τρομακτικό είναι ότι μεταφέρεται εύκολα μέσω της τροφικής αλυσίδας, ιδιαίτερα μέσω των ψαριών. Και ακόμη κάδμιο και εξασθενές χρώμιο, που είναι καρκινογόνα, αφθονούν στα ηλεκτρονικά απόβλητα.

Όλα αυτά και ακόμη τόσα αντέχουν οι λαοί χωρών που δίνουν τον αγώνα της ανάπτυξης, με κορυφαία την Κίνα. Εκεί στέλνονται για να διαλυθούν και να ξανακυκλοφορήσουν στο εμπόριο τα πιο «γερά» μέρη. Εργάτες αναλαμβάνουν το έργο, χωρίς καμία προφύλαξη, ούτε καν επίγνωση των κινδύνων, ενώ η εταιρεία τους θα εμπορευτεί στη συνέχεια τα επιμέρους υλικά.

«Γνωρίζεις τι είναι αυτά; Έχεις δει ποτέ σου ηλεκτρονικό υπολογιστή;» ρωτάει ο Έλληνας δημοσιογράφος έναν Κινέζο εργάτη που διαλύει υπολογιστές. Ούτε έχει δει, ούτε τον απασχολεί, ούτε και γνωρίζει τι θα κάνει το αφεντικό του όλα αυτά τα υλικά που συγκεντρώνονται από τη δική του εργασία και πολλών ακόμη χιλιάδων κατοίκων της περιοχής Γκουιγιού της Κίνας. Μια εργάτρια μέσα στο ίδιο γκρίζο, άσχημο φόντο του νεκροταφείου συσκευών θα χαμογελάσει στον φακό και θα δηλώσει πολύ ευτυχισμένη που κάνει αυτή τη δουλειά γιατί έτσι «βγάζει χρήματα».


Ανεξέλεγκτο κέρδος με ανθρώπινο κόστος

Η ιλιγγιώδης ανάπτυξη της Κίνας και ο στόχος για ακόμη ταχύτερη και μεγαλύτερη αφήνει τεράστιο πεδίο ανεξέλεγκτου κέρδους με οποιοδήποτε ανθρώπινο κόστος. Τα στοιχεία που δίνει στον «Εξάντα» ο διευθυντής της Greenpeace Κίνας κόβουν την ανάσα. Σύμφωνα με κρατικές στατιστικές, 320 εκατομμύρια Κινέζων δεν έχουν πρόσβαση σε καθαρό νερό. Το ακόμη χειρότερο είναι ότι τα ποτάμια και οι λίμνες μολύνονται συστηματικά από 16 εκατομμύρια επιχειρήσεις. Οι αριθμοί κόβουν την ανάσα. Πολύ περισσότερο όταν συνδυάζονται με το δόγμα του κινεζικού πολιτισμού, που μαθαίνουμε ότι είναι ο πλουτισμός.

Το νούμερο των 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων που θα είναι ο τζίρος της παγκόσμιας αγοράς ηλεκτρονικών αποβλήτων το 2009 θολώνει την εικόνα της «επόμενης ημέρας».

Την είδαμε μόνο στο βλέμμα του μωρού που προβλήθηκε ξανά και ξανά στην οθόνη με τα βουνά ηλεκτρονικών αποβλήτων γύρω του, όγκοι γκριζόμαυροι να αποκλείουν τα χρώματα της φύσης σαν να αποκλείουν την ίδια τη ζωή. Και αυτό κάνουν.