Επιφυλλίδα

Το χολιγουντιανό όραμα του κ. Νομάρχη

Τον θυμάστε τον παλιό τον τύπο, τον φιγουρατζή στη λαϊκή γειτονιά; Τον λίγο γόη, με τη μεγάλη αυτοπεποίθηση; Που μπορεί να έπιανε με παραμάνες το χαλασμένο φερμουάρ στο παντελόνι ή ο γιακάς τού πουκαμίσου του να ΄ταν λειωμένος, αλλά αυτό σε τίποτα δεν τον πτοούσε. Κι έκανε πρόβες στον καθρέφτη του μπροστά και δοκίμαζε χαμόγελα, βλέμματα και πόζες «ματσό» ηθοποιών της εποχής του: του Βίκτορ Μάτσιουρ, του Κερκ Ντάγκλας, του Τζον Γουέιν.

Αυτά λοιπόν τ΄ αντράκια, το πολύ πολύ να γίνονταν επίκεντρο ενδιαφέροντος στην τότε ψευτοκαφετέρια της συνοικίας τους, όχι παραπέρα. Ή να ΄καναν καριέρα στην ποδοσφαιρική ομάδα τής γειτονιάς τους. Ύστερα χάνονταν. Κάποια καπάτσα γόησσα τα τύλιγε, την τύλιγαν, παντρεύονταν και ξόφλαγαν.

Πολλοί, ωστόσο, απ΄ αυτούς φτιάχτηκαν με την πολλή δουλειά, λίγδωσε τ΄ άντερό τους και σήμερα κυκλοφορούν με 4Χ4- τα μακρόστενα σαν νεκροφόρες-, δείγματα της οικονομικής τους επιφάνειας και αδιάψευστα τεκμήρια της κοινωνικής τους καταξίωσης· (παρ΄ ότι το νυχάκι στο μικρό τους δάχτυλο, εν είδει μπατονέτας για τ΄ αυτί, παραμένει μια διαχρονική αισθητική αξία). Κάμποσοι μάλιστα αναρριχήθηκαν και στην εξουσία. Κι όμως. Ενώ κατάφεραν να αλλάξουν τη ζωή τους, το μέσα τους παρέμεινε ίδιο κι απαράλλαχτο : ένα θυμικό εφηβικό, πρωτογενές κι ακαλλιέργητο. Καμία μόρφωση γερή, καμιά σκευή δεν αποχτήσανε για να μπορέσουνε να επεξεργαστούν το βίωμά τους, τα αισθήματα, τις εμπειρίες τους. Όλα αυτά παρέμειναν ανεπεξέργαστα εντελώς. Γι΄ αυτό και δεν κατάφεραν ποτέ να ωριμάσουν. Να αναγάγουν την ατομική περίπτωσή τους σε ένα ευρύτερο και ενιαίο όλο.

Δεν τον ακούτε με τι ύφος Ντούτσε μιλάει για τον εαυτό του όταν βγαίνει στο γυαλί; Ανασηκωμένο το πιγούνι, χείλια σφιχτά και βλέφαρο μισοκλεισμένο για να υπογραμμίσει, ακόμα πιο πολύ, την υποτιμητική απάντηση προς τον αντίπαλο: «Δεν γεννήθηκε ώς τώρα ούτε πρόκειται να γεννηθεί ο άνθρωπος που θα διανοηθεί να με κουμαντάρει εμένα!», κορδώνεται σαν το παγώνι. (Και η προχτεσινή παραλλαγή του ανωτέρω αποφθέγματος : «Δεν γεννήθηκε ακόμα ο άνθρωπος που θα με κοντύνει εμένα»).

Αυτόν! Ξέρεις τι είναι αυτός; Κοτζάμ΄ νομάρχης! Ένα λαϊκό παιδί που κατάκτησε ολόκληρη εξουσία! Και θα καταδεχτεί αυτός να τον κουμαντάρει άλλος; Δεν το σηκώνει ούτε η αντρική τιμή, ούτε η λαϊκή καταγωγή του, ούτε η εθνική του υπερηφάνεια! Αυτός γεννήθηκε ελεύθερος, αδέσμευτος και μάγκας.

Και στα 50 τους, λοιπόν, και στα 60 τους και μέχρι τέλους εξακολουθούν να παραμένουν στην ατομική μικροπερίπτωσή τους. Αλλά και στις «αξίες» με τις οποίες γαλουχήθηκαν στη γειτονιά τους. (Που δεν έχουν πάντα άδικο, αλλά αυτοί νομίζουν ότι έχουν πάντα δίκιο). Και μένουνε συναισθηματικά δεμένοι με το τότε, άλλα κριτήρια δεν έχουν οι καημένοι.

Γιατί, στην πραγματικότητα, δεν έφυγαν ποτέ από τον περιορισμένο (και περιοριστικό) ορίζοντα της γειτονιάς, ποτέ δεν πήγαν πιο πέρα απ΄ αυτήν κι άλλο μέτρο σύγκρισης δεν έχουν παρά μόνον τον ελάχιστο εαυτό τους.

Ακόμα και τα αντικείμενα του θαυμασμού τους, τα «φουσκωτά» τους πρότυπα κι οι πρωταγωνιστές «ματσό», παρέμειναν το ίδιο σταθερά. Τον είδατε, θαρρώ, πώς φούσκωνε από υπερηφάνεια όταν μίλαγε για τη μεγαλειώδη και ιστορική συνάντηση με τον «φίλο» του, τον Σβαρτσενέγκερ. Έλαμπε ολόκληρος, λες και τον είχε αξιώσει η Παναγία η Σουμελά, και τούτη τη φορά, να υλοποιήσει το μεγάλο του όνειρο. Που μες στο φτωχικό μυαλό του δεν αποκλείεται να το ταυτίζει κιόλας με τα άλλα οράματα, τα εθνικά.

Ο Κώστας Λογαράς είναι συγγραφέας.