Φαινόμενα

Καιρός φέρνει τα λάχανα…

Κανένα θέαμα δεν καθηλώνει το κοινό και καμιά πρόβλεψη δεν παθιάζει τους φιλοθεάμονες όσο αυτή για τον καιρό των επόμενων ημερών
Καιρός. Το νέο πεδίο παραγωγής τηλεθεάματος τρόμου. Περιμένουμε τις προβλέψεις της Μετεωρολογικής όπως οι κατηγορούμενοι την ετυμηγορία της έδρας. Παρακολουθούμε το δελτίο καιρού κάθε βράδυ με θριλερική αγωνία.

Οι μετεωρολόγοι πήραν θέση ισότιμη με εκείνη των αστρολόγων στα πρωινάδικα και με εκείνη των δημοσκόπων παραμονές εκλογών στα δελτία ειδήσεων. Κάποτε τα δελτία ειδήσεων ήταν «καλτ» τηλεοπτικό σόου, κυρίως σε βόρειες χώρες, όπου η μονοτονία της συννεφιάς και της βροχής διασκεδαζόταν με σκηνοθεσίες δελτίων που μιμούνταν τη δράση και την αλλαγή. Σε άλλες τηλεοράσεις το δελτίο καιρού γινόταν μια πινελιά «διασκεδαστικής ενημέρωσης», την οποία αναλάμβαναν σε πολλές περιπτώσεις καμπυλόγραμμες μοντέλες που ουδεμία σχέση είχαν με την επιστήμη της μετεωρολογίας.

Στις μέρες μας το δελτίο καιρού παύει να ανήκει στην κατηγορία των «χρηστικών πληροφοριών» και παίρνει τη μορφή βαρυσήμαντων ανακοινώσεων. Κάθε δυσοίωνη πρόβλεψη κι ένα «καμπανάκι κινδύνου» ή «ένα SΟS, που εκπέμπει ο πλανήτης Γη», όπως είναι οι τετριμμένες εκφράσεις που χρησιμοποιούνται από το τελετουργικό της τρομολαγνικής σκηνοθεσίας.

Τελευταία, μάλιστα, όλο και συχνότερα οι προβλέψεις της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας για τον καιρό της χώρας συνοδεύονται από ειδήσεις για ακραία καιρικά φαινόμενα σε άλλες χώρες. Βροχές, για παράδειγμα, προβλέπονται στην Ελλάδα με κίνδυνο να πλημμυρίσουν «τα καμένα»- έτσι καθιερώθηκε να αποκαλούνται οι μεγάλες περιοχές που απογυμνώθηκαν από τις φωτιές το περασμένο καλοκαίρι- και την ίδια στιγμή προβάλλονται πλάνα από πλημμύρες που κατέστρεψαν την Ισπανία, την Τουρκία ή τη Χιλή, την Αργεντινή ή όποια άλλη περιοχή του πλανήτη τέλος πάντων υπέστη πλήγμα από έντονες βροχοπτώσεις.

Εκτός από τη σύνδεση των γεγονότων με σκοπό την παραγωγή τρομολαγνικού θεάματος, διαπιστώνεται και μια θετική διάσταση σε όλη αυτή τη ζοφερή ατμόσφαιρα που διαμορφώνεται και αυτή είναι ότι το κλίμα της γης αποτελεί τον πρώτο απολύτως παγκοσμιοποιημένο τομέα της ειδησεογραφίας. Είναι ο μοναδικός τομέας κοινής αντίληψης όλων των πολιτισμών, των λαών, των καθεστώτων σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης και ο μοναδικός που ενεργοποιεί αυτομάτως την αίσθηση της κοινής μοίρας, τη συνείδηση ότι η ελάχιστη αλλαγή στη μια άκρη του πλανήτη επηρεάζει αλυσιδωτά όλον τον υπόλοιπο, ανεξαρτήτως ιστορικών καταβολών, θρησκευτικών πεποιθήσεων και ιδεολογικοπολιτικών τάσεων.

Πολύ φυσική, επομένως, η αξιοποίησή του από το τηλεοπτικό θέαμα ως πεδίο παραγωγής ερεθισμών για το παγκόσμιο κοινό, με την έννοια της ανησυχίας. Καθηλώνουν οι ειδήσεις για τον καιρό, όπως καθηλώνουν π.χ. οι βομβαρδισμοί ή τα τροχαία. Άλλωστε και τα δελτία καιρού ενέχουν τη θέση πολεμικών ανακοινωθέντων. Την επομένη μετράμε τη σφοδρότητα της μάχης και τις απώλειες.

Στα προχθεσινά δελτία ειδήσεων, για παράδειγμα, μαζί με τις προβλέψεις περί ισχυρών βροχοπτώσεων υπήρξε και πλήρης ενημέρωση για την παράταξη «στρατευμάτων» και «οπλισμού»: τόσοι άνδρες ειδικών δυνάμεων, τόσα ελικόπτερα τάδε τύπου, τόσοι αισθητήρες που θα ειδοποιήσουν για την αύξηση της στάθμης του ποταμού κ.λπ., κ.λπ.


Όταν η φύση εκδικείται

Χάσκουμε εντυπωσιασμένοι για την ετοιμότητα, τα σύγχρονα όπλα αντιμετώπισης των επιθέσεων και καταναλώνουμε με τρομολαγνικό παροξυσμό κάθε πληροφορία για τη δύναμη του «εχθρού». Πού και πού μια κοινότοπη φράση όπως «η φύση εκδικείται» αντί άλλου σχολιασμού ενισχύει την αίσθηση της σκοτεινής απειλής, ενός κλιματικού Αρμαγεδδώνα που πλησιάζει επικίνδυνα τον πλανήτη μεγεθύνοντας την αίσθηση της ανθρώπινης αδυναμίας.

Τα δελτία καιρού, αν και δεν είναι παρά αυστηρώς επιστημονικές προβλέψεις για την καλύτερη πρόληψη και ορθολογική οργάνωση της ζωής, αποδεικνύονται περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο θέαμα, από οποιαδήποτε θρησκεία, μαγγανεία ή εσχατολογική θεωρία η αντανάκλαση της πορείας του πλανήτη προς την καταστροφή. Το θέμα είναι αν διαμορφώνουν συνείδηση ή αντιθέτως διαλύουν και τα τελευταία της ίχνη μπρος στην απόλαυση της θέας ενός κλιματολογικού ολοκαυτώματος.