Περιοδικά

Το εξαίρετο άνθος του χαϊκού

Από την πλούσια λογοτεχνική ύλη του περιοδικού «Ένεκεν», που εκδίδει ο Γιώργος Γιαννόπουλος στη Θεσσαλονίκη, να σημειώσω το αφιέρωμα στη γιαπωνέζικη ποιητική φόρμα του χαϊκού, που εμφανίστηκε τον 17ο αιώνα και κατά τον ποιητή Χρήστο Τουμανίδη «υπήρξε χωρίς αμφιβολία μια πραγματική πολιτιστική και πολιτισμική επανάσταση». Στο άρθρο του «Κοινωνική και φιλοσοφική διάσταση του χαϊκού» εξηγεί τους λόγους. Από την πλευρά του, ο Γιάννης Ν. Μανιάτης περιγράφει τους σταθμούς στην ιστορία του χαϊκού, αυτού του δεκαεπτασύλλαβου ποιήματος, που «ουσιαστικός εισηγητής του στην Ελλάδα ήταν ο Γιώργος Σεφέρης», ο οποίος με τη σειρά του δεν θα δίσταζε να γράψει και χαϊκού με 18 συλλαβές αντί 17, όπως αυτό το υπέροχο: «Άδειες καρέκλες/ τ΄ αγάλματα γύρισαν/ στ΄ άλλο μουσείο». Ένας άλλος σπουδαίος που είχε ασχοληθεί και είχε γράψει χαϊκού ήταν ο Ζήσιμος Λορεντζάτος. Δείγμα: «Πού ΄ναι το τέλος;/ Εν αρχή ην ο λόγος./ Εμείς στη μέση» .

Ο Ιάπωνας που «άφησε τη σφραγίδα του ανεξίτηλη σ΄ αυτό το μαγευτικό είδος ποίησης και καθόρισε το χαϊκού στην κλασική του μορφή ήταν ο Ματσούο Μπασό (1644-1694)», θα σημειώσει ο Δημήτρης Τσινικόπουλος. Από νεαρός και για πολλές δεκαετίες ο Μπασό ταξίδευε, περπατούσε, μάθαινε, μελετούσε και έγραφε. Τον είπαν περιπλανώμενο ποιητή και όλοι τον θεωρούν τον μεγάλο δάσκαλο. Ακολουθεί ένα χαϊκού του Μπασό: «Τρέμε τάφε./ Το μοιρολόι μου/ άνεμος του φθινοπώρου είναι».

ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ. Αντισυμβατική εν πολλοίς η κοζανίτικη πνευματική επιθεώρηση «Η Παρέμβαση» του Β. Π. Καραγιάννη, αντισυμβατικό και το αφήγημα του Ντίνου Χριστιανόπουλου που φιλοξενεί. Ο Ντ. Χρ. αφηγείται στιγμιότυπα από τις δύο επισκέψεις του στο Άγιον Όρος, η μία το 1959 και η άλλη πριν από δέκα χρόνια. Στην πρώτη του επίσκεψη συνταξίδευσε με έναν δικαστικό που πήγε να ερευνήσει σε κάποια μονή την υπόθεση δολοφονίας ενός αγρότη από τον εραστή του μοναχό. Τελικά, «ο γέροντας ομολόγησε και σιδεροδέσμιος μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη…». Σε μιαν άλλη μονή είδε ένα θαύμα! Το χέρι, λέει, ενός πεθαμένου μοναχού, τρεις μέρες μετά τον θάνατο, «δεν είχε κοκαλώσει αλλά μπορούσε κανείς να το κινήσει προς κάθε κατεύθυνση…». Στη Μονή Αγίου Παύλου, τώρα, ο Χρ. έφθασε σούρουπο και χωρίς διαμονητήριο, κι έτσι οι μοναχοί τον παράτησαν έξω «κι ας μ΄ έτρωγαν τα τσακάλια». Αλλά – ω του θαύματος!- «αναπάντεχα εμφανίστηκε κάποιος εκπρόσωπος του διοικητή του Αγίου Όρους, ο οποίος μεσίτεψε να με δεχτούν για ανθρωπιστικούς λόγους κι έτσι τελείωσε κι αυτή η περιπέτεια».

ΕΥΡΩΠΗ. Στο χρησιμότατο περιοδικό «Διεθνής και Ευρωπαϊκή Πολιτική», για όσους μελετούν τη διεθνή σκηνή και για όσους θέλουν να ερμηνεύουν εθνικές πολιτικές πρακτικές, δημοσιεύονται δύο φάκελοι: 1) Η εκλογή Σαρκοζί, η αποχώρηση Μπλερ και οι εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δημοσιεύουν ευσύνοπτα κείμενα γνωστοί δημοσιογράφοι και πανεπιστημιακοί. 2) Ευρωπαϊκή και Εθνική Πολιτική Επικοινωνίας. Εδώ, πολιτικοί επιστήμονες επισημαίνουν την ανάγκη βελτίωσης της επικοινωνιακής πολιτικής, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Θέμα κυρίως πολιτικό, με το αγωνιώδες ερώτημα να προβάλλει: υπάρχει βούληση των κρατών-μελών να συναινέσουν σε κοινές πολιτικές επικοινωνίας για τα μεγάλα προβλήματα;

ΧΙΟΝΙΑΔΕΣ. Με συνέπεια στην καταγραφή και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς κυκλοφόρησε και το νέο τεύχος της περιοδικής έκδοσης «εκ χιονιάδων». Γενέθλια γη- αυτό το μικρό χωριό της Πίνδου – των περίφημων Χιονιαδιτών λαϊκών ζωγράφων, έχει σήμερα την τύχη να διαθέτει Χιονιαδίτες που σέβονται και μελετούν συστηματικά το παρελθόν του τόπου τους. Παράδειγμα η μελέτη του Κώστα Σκούρτη που απέφερε τον Κατάλογο Χιονιαδιτών ζωγράφων, 69 τον αριθμό. Ο ερευνητής στηρίζεται και σε προγενέστερες μελέτες (π. Γιώργης Παΐσιος, Κίτσος Μακρής, Δημήτρης Καμαρούλιας). Συγκλονιστικό ντοκουμέντο οι καταγραμμένες από τον Βασίλη Παπαγεωργίου μνήμες του μάστορα Νίκου Κούπη (1908-1993) από την Πυρσόγιαννη, για τον τρόπο που έκτισε τις γέφυρες του Γκιρντανέ στην Περσία.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

ΕΝΕΚΕΝ: Βασ. Όλγας 55, Θεσσαλονίκη 546 41, τηλ.: 2310-833.665

Η ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ: Χ. Μούκα 1, Κοζάνη 501 00, τηλ.: 24610-34.691

ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Νικηταρά 2 και Εμμ. Μπενάκη, Αθήνα 106 78, τηλ.: 210-3822.496.

ΕΚ ΧΙΟΝΙΑΔΩΝ: Αβέρωφ 8, Κόνιτσα 441 00, τηλ.: 26550-24.945