[ Δρόμοι ]

Ο σημερινός…
… νικητής εύκολα μπορεί να γίνει ο αυριανός χαμένος. Ζούμε κι εργαζόμαστε άλλωστε σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία, όπου κανείς δεν ξέρει τι μπορεί να του ξημερώσει η επόμενη μέρα. Μέχρι πριν από λίγο καιρό, οι Αμερικανοί ειδήμονες διατυμπάνιζαν πόσο ανώτερη ήταν η αμερικανική οικονομία από την ευρωπαϊκή. Και μιλούσαν για την Ευρώπη σαν να ήταν ο μεγάλος ασθενής. Ένας άλλος ειδήμων, ο Στίβεν Χιλ, διευθυντής του ιδρύματος Νιου Αμέρικα Φαουντέισον, έρχεται να διαλύσει μερικούς μύθους.

Οι Αμερικανοί…
… πίστευαν πως η «αρτηριοσκληρωτική» ευρωπαϊκή οικονομία δεν θα μπορούσε να παίξει ηγετικό ρόλο στον κόσμο. Σήμερα, όμως, λέει ο Στίβεν Χιλ, η Ευρωπαϊκή Ένωση παράγει το ένα τρίτο του παγκόσμιου προϊόντος, έναντι 27% των ΗΠΑ και 9% της Ιαπωνίας. Η Κίνα παραμένει ένας οικονομικός νάνος (6%). Όταν οι ΗΠΑ χρηματοδοτούσαν την οικονομική τους ανάπτυξη με βερεσέδια, οι δεκαπέντε χώρες του πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είχαν κατά κεφαλήν ανάπτυξη ίση με τους Αμερικανούς. Το 2006 τους ξεπέρασαν. Η Ευρώπη δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας ταχύτερα από ό,τι οι ΗΠΑ, έχει πολύ μικρότερα ελλείμματα, μεγαλύτερη αύξηση της παραγωγικότητας και εμπορικό πλεόνασμα 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι Αμερικανοί έλεγαν κάποτε πως κανείς δεν θέλει να επενδύσει στην ευρωπαϊκή οικονομία, επειδή δεν είναι ανταγωνιστική. Άλλος ένας μύθος. Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, που μέτρησε την ανταγωνιστικότητα το 2006, βρήκε ευρωπαϊκές χώρες να κατέχουν τις τέσσερις πρώτες θέσεις. Οι ΗΠΑ ήταν στην έκτη θέση και η Κίνα στην πεντηκοστή τέταρτη.

Ένας μύθος…
… ακόμη ήταν πως το ευρωπαϊκό κοινωνικό κράτος είναι επιζήμιο για τις επιχειρήσεις και την οικονομία. Όμως, αντίθετα με τις ΗΠΑ, λέει Στίβεν Χιλ, όπου επικρατούν κραυγαλέες ανισότητες και μονάχα λίγοι έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και την ανώτατη εκπαίδευση, «οι Ευρωπαίοι έχουν ρυθμίσει την οικονομική μηχανή τους ώστε να παράγει πλούτο που διανέμεται πιο δίκαια». Το κοινωνικό κράτος τούς συνοδεύει από τη στιγμή που θα ανοίξουν τα μάτια τους μέχρι που θα τα κλείσουν, «έχουν ποιοτική περίθαλψη, πληρωμένη γονική άδεια, φθηνή παιδική φροντίδα, πληρωμένη άδεια ασθενείας, δωρεάν ή σχεδόν δωρεάν ανώτατη εκπαίδευση, γενναιόδωρες συντάξεις και ποιοτικά μέσα μεταφοράς». Παίρνουν πέντε εβδομάδες πληρωμένες διακοπές (οι Αμερικανοί μόνο δύο) και εργάζονται λιγότερες ώρες την εβδομάδα. Το κοινωνικό σύστημα των Ευρωπαίων δεν αφαιρεί αλλά προσθέτει στην ευημερία τους.

Το ερώτημα…
… που μπαίνει από τις διαπιστώσεις του Στίβεν Χιλ είναι αυτό: Αν οι Αμερικανοί ζηλεύουν σήμερα τόσο πολύ το ευρωπαϊκό κοινωνικό σύστημα, γιατί οι Ευρωπαίοι ηγέτες βιάζονται τόσο πολύ να το καταστρέψουν; Οι Αμερικανοί δεν διαθέτουν τέτοιο σύστημα, επειδή ούτε οι επιχειρηματίες τους ούτε οι κυβερνήσεις τους θέλησαν ποτέ να πληρώσουν το κόστος (συνέτριψαν με αγριότητα κάθε διεκδικητικό κίνημα των εργαζομένων). Όσοι Ευρωπαίοι ζηλεύουν σήμερα το παράδειγμά τους, ας έχουν υπόψη τους πως ο σημερινός νικητής εύκολα μπορεί να γίνει ο αυριανός χαμένος.