[ Διαστάσεις ] Ποδόσφαιρο και παγκοσμιοποίηση

«Πολλοί άνθρωποι είναι πεισμένοι ότι το ποδόσφαιρο είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου. Στην πραγματικότητα, είναι ένα ζήτημα πολύ σοβαρότερο».

Η δήλωση αυτή του Μπιλ Σάνκλι, που την έκανε λίγο πριν πεθάνει το 1981, έχει περάσει στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Και ο μεν Σάνκλι ήταν απλώς ένας προπονητής, για την ακρίβεια ένας από τους μεγαλύτερους προπονητές που έχουν περάσει από τη Βρετανία. Όταν όμως ο μεγαλύτερος εν ζωή ιστορικός αφιερώνει στον «βασιλιά των σπορ» ένα κεφάλαιο στο τελευταίο του βιβλίο, και το χαρακτηρίζει «κλασικό παράδειγμα των εσωτερικών αντιφάσεων της παγκοσμιοποίησης στην εποχή του εθνικού κράτους», τότε δεν μπορεί κανείς παρά να συμφωνήσει ότι το ζήτημα είναι πράγματι πολύ σοβαρό.

Ο Έρικ Χόμπσμπομ παρουσίασε τη θεωρία του πριν από λίγες μέρες στο Τimes Cheltenham Literature Festival, όπου μίλησε για το καινούργιο του βιβλίο με τίτλο «Παγκοσμιοποίηση, Δημοκρατία και Τρομοκρατία». Όπως είπε, αφιέρωσε στο ποδόσφαιρο ένα κεφάλαιο επειδή έχει εντυπωσιαστεί από τον τρόπο που το άθλημα αυτό έχει μετατραπεί σε μια παγκόσμια επιχείρηση, όπου κυριαρχεί «ο ιμπεριαλισμός μερικών καπιταλιστικών εταιρειών» σαν τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, τη Ρεάλ και τη Μίλαν. Η οικονομία του ποδοσφαίρου- είπε- δεν μπορεί στις μέρες μας να περιγραφεί ούτε με τοπικούς ούτε με εθνικούς όρους. «Η παγκοσμιοποίηση επέτρεψε σε ένα καρτέλ πλουσίων ομάδων, εντοπισμένων σε ένα δακτύλιο χωρών της Δυτικής Ευρώπης, να μετατραπούν σε παγκόσμια εμπορικά σήματα που έχουν σχετικά μικρή επαφή με τις τοπικές τους ρίζες. Αυτά τα club brands αποκομίζουν κέρδη πουλώντας προϊόντα όπως μπλουζάκια με τα χρώματά τους, παραχωρώντας τηλεοπτικά δικαιώματα και μειώνοντας τον αριθμό των θεατών που πηγαίνουν στο γήπεδο». Μόνο στην Αγγλία, οι είκοσι ομάδες της Ρremiership εισέπραξαν από τα τηλεοπτικά δικαιώματα 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ.

Σύμφωνα με τον 90χρονο ιστορικό, που αποκάλυψε ότι παρακολουθεί καθημερινά με προσοχή τις αθλητικές σελίδες των εφημερίδων, αυτό που κάνει όλο το σύστημα να λειτουργεί είναι το γεγονός ότι για μια μεγάλη μάζα ανθρώπων το ποδόσφαιρο αποτελεί έναν τρόπο προσδιορισμού της ταυτότητάς τους. Αυτός είναι ο λόγος που άνθρωποι σαν τον Αρσέν Βενγκέρ, τον μάνατζερ της Άρσεναλ, δέχονται επικρίσεις επειδή η ομάδα τους παίζει με 11 ξένους και κανέναν Άγγλο. Για τον ίδιο λόγο έχει αποδυναμωθεί το ποδόσφαιρο στη Βραζιλία, η οποία εξάγει τα ταλέντα της. Εδώ πρέπει να αναζητηθούν και τα φαινόμενα ρατσισμού στην Ολλανδία ή την Ισπανία, όπου οι φίλαθλοι διέρχονται μια κρίση ταυτότητας: πώς να δεχθούν ότι οι νίκες έρχονται χάρις στα πόδια ποδοσφαιριστών που προέρχονται από «κατώτερες» χώρες;

Το εθνικό κράτος- κατέληξε ο Χόμπσμπομ- διαμελίζεται μπροστά μας, αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε χωρίς αυτό. Για τον ίδιο λόγο, το ποδόσφαιρο των πλουσίων είναι υποχρεωμένο να συμβιώσει με το εθνικό πρωτάθλημα. Όσο κι αν δεν αρέσει στον κύριο Βενγκέρ, η παγκοσμιοποίηση έχει τα όριά της.

LΙΝΚ:

http://diastaseis.blogspot.com