Οι κουμπάροι φέρνουν… ψηφαλάκια

Ο ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΚΑΙ Η ΟΛΓΑ
ΜΑΛΕΑ… ΒΑΦΤΙΖΟΥΝ ΣΤΑ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΑ
ΝΕΡΑ ΕΝΑ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΟ
ΑΦΗΓΗΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ,
ΜΕ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ
ΑΝΑΦΟΡΕΣ, ΤΟΛΜΗ, ΣΑΤΙΡΑ
ΚΑΙ ΓΛΥΚΟΠΙΚΡΗ ΣΥΓΚΙΝΗΣΗ!
Εις το όνομα του πατρός; Μη βιαστούμε. «Δεν έχω παιδικές αναμνήσεις από τον πατέρα μου. Δεν θυμάμαι τη μυρωδιά της κολόνιας του, το σχήμα των χεριών του, τον τρόπο που φορούσε το καπέλο του. Τον βλέπω να τον κουβαλάνε στους ώμους τους χωρικοί, να στέκεται μόνος του σ΄ ένα μπαλκόνι, τον βλέπω κυκλωμένο από κόσμο, χαμένο στις αγκαλιές τους», γράφει ο Νίκος Παπανδρέου στη Στριμωγμένη Καρδιά, από τους Δέκα Μύθους και μια Ιστορία (Εκδόσεις Καστανιώτη).

Κουμπάρος, το… πλήθος. «Μέσα σ΄ αυτό το πλήθος μεγάλωσα, έτσι που μερικές φορές νιώθω ότι αυτό είναι ο πραγματικός μου γονιός. Μέσα σ΄ αυτό το πλήθος γεννήθηκε η καρδιά μου, στριμωγμένη τόσο, που τη νιώθω έτοιμη να σπάσει». Κουμπάρα, «ο εχθρός της οικογένειας… η αντίπαλη δύναμη… που ολόγυμνη και ιδρωμένη εισβάλλει στη σκηνή σαν Μινώταυρος», η πολιτική.

Η πηγή
«Απετάξω;» το βουβό και αμετάφραστο παιδικό τραύμα; «Απεταξάμην» αρθρώνει τον λόγο της δικής της ενηλικίωσης η μεταγραμμένη στη μυθοπλασία ιστορία, που αντιμετωπίζει τη ζωή με επιλεκτικότητα και ενίοτε με ελαφρά ειρωνεία. Όσοι λοιπόν ενδεχομένως ενδιαφέρονται για συγκαλυμμένες αλλά αποκαλυπτικές- λίγο- πολύ – αυτοβιογραφικές πληροφορίες του δευτερότοκου γιου του Ανδρέα, μάλλον θα απογοητευτούν και από το βιβλίο αλλά και από την κινηματογραφική μεταφορά της πρώτης ιστορίας, στην ταινία της Όλγας Μαλέα, Πρώτη φορά νονός ( στους κινηματογράφους στις 4 Οκτωβρίου από την Οdeon). Άλλωστε ο συγγραφέας ποτέ δεν απέκρυψε ότι ο αναπόφευκτα εγγεγραμμένος βίος του στον πολυτάραχο και συνάμα συναρπαστικό πολιτικό κύκλο της οικογένειας Παπανδρέου αποτέλεσε αφηγηματική πηγή. Ωστόσο από τα πρώτα του βιβλία έδειξε ότι ο δικός του συγγραφικός κύκλος, όσο κι αν εφάπτεται ή και σε πολλά σημεία τέμνεται με τον βιωματικό, διατηρεί την αυτονομία της δικής του σκοπιάς, μεταγραφής και εντέλει ιστορίας.

Γεννημένος στην Αμερική, ο ενδεκάχρονος γιος ενός διάσημου πολιτικού έρχεται στην Ελλάδα στις αρχές της κρίσιμης πολιτικά δεκαετίας του ΄60. Γνωρίζοντας ελάχιστα ελληνικά και με θολή- ευλόγως- την εικόνα της ταυτότητάς του, «ήθελα να κρυφτώ, γιατί να μη μοιάζω περισσότερο με Έλληνας; Ήμουν πραγματικά Έλληνας;», πηγαίνει αντί για τον πατέρα του στην Κρήτη για να βαφτίσει το κοριτσάκι ενός τοπικού κομματάρχη της Δημοκρατικής Παράταξης, προκειμένου να συγκεντρωθούν οι απαραίτητες ψήφοι- «τα ψηφαλάκια»- στις κρίσιμες για τη χώρα εκλογές του 1963. «Για το καλό της Δημοκρατίας» αλλά και για το καλό της εσωτερικής ισορροπίας του μικρού ήρωα και αφηγητή, που καλείται να πάρει το βάπτισμα της πολιτικής, αυτός ένας νήπιος ακόμη άνδρας, στο αλλότριο κρητικό περιβάλλον, με μέσο μια γλώσσα ακατάληπτη, σε μια σχέση αμετάβατη: πολιτών και αρχηγών, αγοριού και πατέρα.

Οι προσδοκίες
Οι κουμπαριές έφερναν και φέρνουν ψηφοφόρους, οι νεαροί ήρωες αποπειρώνται κατ΄ αρχάς να μη διαψεύσουν τις βαριές πατρικές προσδοκίες που πέφτουν στις αδύναμες νεανικές πλάτες τους, οι βασικοί θεματικοί άξονες που θα πλαισιώσουν τη δοκιμασία μύησης έχουν επιλεγεί, τα καλά τραπεζομάντιλα στρωθεί, οι γιορτινές φορεσιές φορεθεί, τα σκαλτσούνια ψηθεί και η υποδοχή ετοιμαστεί. Ποιος θα προβιβαστεί και ποιος θα μείνει μετεξεταστέος σε αυτό το ιδιότυπο τεστ ενηλικίωσης; Ο γιος του αρχηγού ή η πολιτική πρακτική;

Κατ΄ αρχάς ο συγγραφέας. Ο οποίος θα αναμετρηθεί και θα ξαναδιαβάσει την ιστορία του και στα δύο επίπεδά της: και στο βιωματικό αλλά και στο μυθοπλαστικό. Και δεν θα τη λυπηθεί! Γράφοντας όμως μαζί με την Όλγα Μαλέα το σενάριο της ταινίας, Πρώτη φορά νονός, θα συνυπογράψει τις μεταβολές και μετατροπές μιας ιστορίας, που σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει συνήθως, κερδίζει σε αφηγηματική ζωντάνια και θεματολογικό πλούτο μεταφερόμενη στην οθόνη- με τη βοήθεια φυσικά της εύρυθμης σκηνοθεσίας, των καλών ερμηνειών και των λοιπών συντελεστών της ταινίας.

Το βιβλίο

Ιστορία: «Συνεταξάμην»!

Κουμπαριές: και πάσης Ελλάδος!

Συγγραφέας: μικρός διάβαζε «Μικρό Ήρωα»

Συν: η οικονομία των μεγεθών

Πλην: η λογοτεχνία δεν βγάζει βουλευτές!

Η ταινία

Ιστορία: Γέλιο και σάτιρα

Κουμπαριές: «θα το βολέψει το φιλιότσο του ο βουλευτής»

Σκηνοθέτης: Θέλαμε να είμαστε διαφορετικοί

Συν: οι καλές ερμηνείες

Πλην: σαν να μην πέρασε (από το ΄63) μια μέρα!