Επιφυλλίδα

Στα ίχνη της Ισαβέλλας του Μοριά

Μετά τον θάνατο του Φλωρέντιου στα 1297, το Πριγκιπάτο του Μοριά κυβέρνησε για ένα διάστημα μόνη η Ισαβέλλα. Η διάδοχος κόρη της Ματίλντα ντ΄ Αινώ ήταν μόλις τριών χρονώ. Η ηγεμόνισσα προτιμούσε να μένει στο κάστρο της στο Νησί (l΄ Ιlle) στις εκβολές του Παμίσου. Να σώζεται, αλήθεια, σήμερα κάποιο ίχνος από το κάστρο αυτό στη σύγχρονη Μεσσήνη (πρώην Νησί); Το πιθανότερο είναι να συμπεριλαμβάνεται κι αυτό στα θύματα της «τουριστικής αξιοποίησης». Η Ματίλντα παντρεύτηκε το 1299 τον νεαρό ξάδελφό της, τον καλύτερο γαμπρό σ΄ όλη τη Ρωμανία Γκυ Β΄ ντε λα Ρος, δούκα της Αθήνας, παίρνοντας προίκα το κάστρο της Καλαμάτας, που διατηρούσε ακόμη τότε ακέραια την ομορφιά του και ασκούσε τη γοητεία του ως κοιτίδα των Βιλλεαρδουίνων. Καμιά γυναίκα δεν θα δεχόταν φαντάζομαι σήμερα το κάστρο αυτό για προίκα της, όπως έχει καταντήσει.

Η χήρα Ισαβέλλα, που διατηρούσε ακόμη σε ώριμη ηλικία τα θέλγητρά της, ξαναπαντρεύτηκε το 1301 στη Ρώμη τον μόλις εικοσάχρονο Φίλιππο της Σαβοΐας, που πήρε την ηγεμονία της Αχαΐας γαμήλιο δώρο από τον βασιλιά Κάρολο Β΄ της Νάπολης. Ο Γκυ Β΄ ντε λα Ρος πέθανε στις 5 Οκτώβρη 1308 χωρίς απογόνους και ενταφιάστηκε στο μαυσωλείο των προγόνων του, στο φημισμένο μοναστήρι των Κιστερκιανών στο Δαφνί, κοντά στην Ιερά Οδό, όπου σώζεται ακόμα, όπως

Kαμιά γυναίκα δεν θα δεχόταν, φαντάζομαι, σήμερα το κάστρο της Καλαμάτας για προίκα της, όπως έχει καταντήσει

λέγεται, η σαρκοφάγος του. Το φημισμένο αυτό μοναστήρι μαραίνεται απομονωμένο και σχεδόν λησμονημένο στο πλάι μιας πολυσύχναστης και βουερής λεωφόρου. Ας ελπίσουμε ότι οι συνεχιζόμενες στερεωτικές εργασίες θα του χαρίσουν ένα μικρό έστω μέρος απ΄ τη χαμένη του αίγλη.

Η χήρα του Γκυ, δούκισσα Ματίλντα, σε ηλικία μόλις 14 χρονώ τέθηκε υπό την προστασία του ξαδέλφου της κόμητα Γουλιέλμου ντ΄ Αινώ. Αρραβωνιάστηκε αμέσως τον μεγαλύτερο γιο του Φιλίππου του Τάραντα, τον Κάρολο, χωρίς όμως να οδηγηθεί σε γάμο ή σχέση. Ο Φίλιππος είχε άλλα πολιτικά σχέδια στον νου του. Όρισε ότι η Ματίλντα θα παντρευόταν τον Λουδοβίκο, νεώτερο αδελφό του δούκα της Βουργουνδίας, και θα της παραχωρούσε όλα τα δικαιώματα που είχε στην κτήση του Μοριά, με τον όρο να τα μεταβιβάσει στον άνδρα της πριν από τον γάμο. Ο γάμος έγινε το 1313 και ο Λουδοβίκος της Βουργουνδίας χρίστηκε ηγεμόνας της Αχαΐας και επίτιμος βασιλιάς της Θεσσαλονίκης. Η άτυχη Ματίλντα, που ως εγγονή του Γουλιέλμου Βιλλεαρδουΐνου ήταν δικαιωματικά κληρονόμος του πριγκιπάτου, υποβιβάστηκε σε ισόβια κυρά του χωρίς καμιά εξουσία.

Ο Πέτρος Θέμελης είναι καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας.