«Τα κουρέλια θα πάρουν την εξουσία»

Εξέγερση και Νίκος Νικολαΐδης ταυτίστηκαν. Από χθες, η πρώτη και ο ελληνικός κινηματογράφος έμειναν ορφανοί
O «Οργισμένος Βαλκάνιος», ο πιο προκλητικός και ασυμβίβαστος ώς το τέλος, σκηνοθέτης του νέου ελληνικού κινηματογράφου, ο Νίκος Νικολαΐδης, δεν είναι πια κοντά μας. Είχε κερδίσει όλες τις μάχες που έδινε με τους «εχθρούς» της ελευθερίας του μυαλού, αλλά χθες το πρωί άφησε την τελευταία του πνοή από πνευμονικό οίδημα σε ηλικία 67 χρόνων στο Ιατρικό Κέντρο όπου νοσηλευόταν. Κι αυτό ενώ ετοιμαζόταν η έκδοση του νέου του μυθιστορήματος και σχεδίαζε να βάλει μπροστά τη νέα ταινία του! Σκηνοθέτης οκτώ ταινιών, οι περισσότερες εκ των οποίων ηλέκτριζαν τους θεατές σε σημείο που να είναι από τους πλέον αγαπημένους Έλληνες σκηνοθέτες μεταξύ των σινεφίλ, ο Νίκος Νικολαΐδης είχε κερδίσει πέντε φορές το βραβείο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Αλλά ποτέ αυτό της Καλύτερης Ταινίας. Κι αυτό όχι τυχαία, καθώς ήταν πάντα εκτός συνδικαλιστικών κυκλωμάτων, τα οποία για χρόνια μαίνονταν και μαγείρευαν τις βραβεύσεις…

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1940, σπούδασε σκηνοθεσία στη Σχολή Σταυράκου και σκηνογραφία στη Σχολή Βακαλό (1962). Ξεκίνησε την πορεία του στον κινηματογράφο ως βοηθός σκηνοθέτη του Βασίλη Γεωργιάδη, το 1960. Στη σκηνοθεσία πρωτοεμφανίστηκε το 1962 με τη μικρού μήκους ταινία «Lacrimae rerum» αποσπώντας το κρατικό βραβείο του υπουργείου Βιομηχανίας, στο οποίο υπαγόταν τότε ο ελληνικός κινηματογράφος. Ο Νίκος

Η κηδεία του θα γίνει αύριο στις 17.30 από το Νεκροταφείο Κηφισιάς

Νικολαΐδης, που έγραφε τα σενάρια όλων των ταινιών του και διακρίθηκε για τις λογοτεχνικές του αρετές και το μυθιστόρημά του «Οργισμένος Βαλκάνιος» (1977) έκανε αλλεπάλληλες εκδόσεις, στα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης έγινε το «Ευαγγέλιο» των ανυπότακτων συνειδήσεων μεγάλης μερίδας της νεολαίας. Το ΄64 εκδόθηκαν τα διηγηματά του «Τυμβωρύχοι» και το 1993 το μυθιστορημά του «Γουρούνια στον άνεμο».

Με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, την «Ευρυδίκη Β.Α. 2037» το 1975 κέρδισε το βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη. Τέσσερα χρόνια μετά, το ΄79, έρχονται «Τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα» (βραβείο Σκηνοθεσίας, Ανδρικής Ερμηνείας και Μοντάζ στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης με τους Άλκη Παναγιωτίδη, Κωνσταντίνο Τζούμα, Χρήστο Βαλαβανίδη). Ένα φιλμ που χαρακτηρίστηκε η πιο «αναρχική» και «αντί» ταινία του νέου ελληνικού κινηματογράφου και λατρεύτηκε από τους νέους σε μια εποχή που ο αριστερός προσανατολισμός στην ελληνική κοινωνία έπαιρνε τον δρόμο της κομματικοποίησης.

Το 1983 είναι η χρονιά που μια «Γλυκιά συμμορία» με τους Τάκη Σπυριδάκη, Τάκη Μόσχο, Δώρα Μασκλαβάνου, Άλκη Παναγιωτίδη, Κωνσταντίνο Τζούμα. Μια ταινία που κάνει άνω- κάτω τις τακτοποιημένες συνειδήσεις πολλών δήθεν προοδευτικών και γίνεται σημείο αναφοράς κάθε εξεγερμένου νέου. Ακολουθεί η «Πρωινή περίπολος» ΄87, το «Singapore sling» το ΄89, «Το κορίτσι με τη βαλίτσα»- τηλεταινία με τον Λάκη Λαζόπουλο- το ΄93, «Θα σε δω στην κόλαση αγάπη μου» το ΄99, «Ο χαμένος τα παίρνει όλα» το 2002, «Τhe zero years» το 2006. Σε όλες σχεδόν τις παραπάνω τένιες του, τα σκηνικά-κοστούμια είχε κάνει η σύντροφός του Μαρί Λουίζ Βαρθολομαίου, η οποία είχε βραβευτεί και στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης .


«Ζούμε τον θρίαμβο του κρατικού φασισμού»

«Επισημαίνω τον απόλυτο θρίαμβο του κρατικού φασισμού, την οριστική εγκατάσταση του “στερεοτύπου” και των μεταλλαγμένων, και την επιτυχή μεταμόσχευση του τηλεοπτικού κοντρόλσύστεμ στον κοινωνικό κορμό. Πάγος, σιωπή, σπασμένες επικοινωνίες».

«Πρέπει ν΄ αρχίσω να λαμβάνω στα σοβαρά τις διαθέσεις και τις ανάγκες των καταναλωτών για θέαμα; Για ένα θέαμα που τους έχουν επιβάλει και που η λειτουργία του έχει φτάσει να εξαντλείται στην έκδοση ενός εισιτηρίου και στην κατανάλωση μιας κούπας ποπ-κορν μέσα σε πλήρη αποκτήνωση;».

«Κάποτε βραχνά, κάποτε παράφωνα, στριγκά κι επίμονα όμως, τραγουδάνε ακόμα τα κουρέλια και υπάρχουν και οι κρυφοί δέκτες που συλλαμβάνουν και μεταφράζουν, και το κύμα μεγαλώνει και κατεβαίνουν συνεχώς και νέοι drivers αποκωδικοποίησης».

«Η ελληνική μυθολογία μάς διδάσκει ότι στο τέλος το κουρέλι θα σκοτώσει τον Βig Βrother, θα παντρευτεί την Βig Sister και θα γίνει βασιλιάς. Και τότε θα έρθουν στην εξουσία τα κουρέλια, όπουσύμφωνα με τους προφήτες- θα φάει η μύγα σίδερο και το κουνούπι ατσάλι, για να ακολουθήσει ένα μεγάλο τριήμερο ξέσκισμα των παρθένων, των υαλοπινάκων και των βιτρό».

«Ζούμε σε μια υπέροχη εποχή αναμπουμπούλας, όπου οι λύκοι χαίρονται κι ο ποντικός χορεύει, κι εκείνη η περίεργη γάτα όλο και κάτι μαγειρεύει». «Ο εφιάλτης είναι εδώ, καθώς το “με παρακολουθούν, άρα υπάρχω” αποτελεί ένδειξη ζωής, ενώ με το αντίθετο δεν έχεις λόγο ύπαρξης, δεν υπάρχεις, είσαι ένα τίποτα».

«Θεωρώ τον εαυτό μου ιδιαίτερα ευνοημένο, γιατί συμμετέχω πλήρως σε μια εποχή όπου τα εφιαλτικότερα των εφηβικών οραμάτων μου έγιναν πραγματικότητα».