ΤΟ ΓΕΝΙΚΩΣ ΑΠΟΛΥΤΟ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΕΙΘΕΙ ΠΙΑ ΚΑΝΕΝΑΝ

Εκείνο όμως που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι ότι, παρ΄ όλα αυτά, ο Χέμινγουεϊ δεν παύει να σε κρατάει από την αρχή έως το τέλος της αφήγησής του με τον ρυθμό των διαλόγων του, με τις ψυχολογικές πινελιές του και γενικώς με ένα ύφος που σε παρασύρει ακόμη κι αν δεν θέλεις να μάθεις τι θα γίνει παρακάτω.

Δεν ξέρω αν όντως αυτό μπορεί να τον δικαιώσει ως έναν από τους σύγχρονους κλασικούς. Διότι το αίσθημα που είχα διαβάζοντας τον Κήπο της Εδέμ ήταν το αίσθημα ενός κόσμου ξεπερασμένου, φτιαγμένου από διλήμματα που δεν έχουν σημασία πια, μιας απελευθέρωσης που γέρασε πριν καν ωριμάσει. Όλο αυτό το μυστήριο μοιάζει ξεπουπουλιασμένο ακριβώς επειδή το ξεγυμνώνουν τα στοιχεία που το συνθέτουν: η απόλυτη νεότητα, η απόλυτη ομορφιά, το γενικώς απόλυτο που δεν πείθει πια κανέναν- αν έπεισε πραγματικά ποτέ κανέναν. Πόσο πιο ζωντανή μπορεί να είναι σήμερα η ωμότητα του Χένρι Μίλερ από τον ανδροπρεπή αισθησιασμό του Χέμινγουεϊ; Ας σημειωθεί ότι ο Κήπος της Εδέμ είναι ένα από τα λογοτεχνικά μυστήρια του μύθου που ακούει στο όνομα Χέμινγουεϊ.

Άρχισε να το γράφει το 1946 και όταν αυτοκτόνησε, το 1961, είχε ήδη γράψει 1.500 σελίδες. Το κείμενο που εντέλει εκδόθηκε δεν είναι παρά το πρώτο μέρος του ογκώδους έργου, όμως, παρά τις ενστάσεις της κριτικής πιστεύω ότι το βασικό του ελάττωμα δεν είναι ότι στην παρούσα μορφή παραμένει ημιτελές και ανολοκλήρωτο.

Είναι ότι αυτού του τύπου η «παραδεισένια» αντίληψη της ύπαρξης που συνδέεται με την απελευθέρωση από τα πάσης φύσεως συμπλέγματα, η οποία σημάδεψε τις μεταπολεμικές γενιές, σήμερα πια μοιάζει εξίσου γραφική με το σκηνικό της μεσογειακής Γαλλίας που περιγράφει ο Χέμινγουεϊ. Παιδί αλλά και αντίδοτο στο Αμερικανικό Όνειρο, φαίνεται εξίσου σκονισμένη με τις υποσχέσεις που τη γέννησαν. Η δυσκολία στη μετάφραση του Χέμινγουεϊ είναι η απόδοση του ρυθμού της φράσης και η Άννα Παπασταύρου τον έχει αποδώσει εξαιρετικά.