Επιφυλλίδα

Πορτρέτο υποψήφιου βουλευτή (β)

Στην προηγούμενη επιφυλλίδα αναφέρθηκα, συνοπτικά, στα απαιτούμενα προσόντα ενός υποψήφιου βουλευτή. Κι είχα, βέβαια, υπόψη μου τις πολιτικές τηλεπερσόνες που κάνουνε καριέρα στην ΤιΒι- κι όχι στη Βουλή. (Ούτε όλοι όμως είναι έτσι, ούτε όλοι μπαίνουνε στο ίδιο το τσουβάλι. Όχι.) Σήμερα, λοιπόν, θα ολοκληρώσω με την καταγραφή στρατηγικών και τελέσφορων τεχνικών. Ο πάντα κερδισμένος της πολιτικής πρέπει να είναι ψυχρός, υπολογιστικός και πάνω απ΄ όλα άφιλος. Το ζύγιασμα των ψήφων και οι πόντοι στη σκακιέρα, αυτό και μόνο έχει σημασία. Εξ ου και το μεγάλο του ταλέντο να αποστασιοποιείται αυθωρεί και εμφανώς από κείνους που, μαζί τους, θα είχε τη μεγαλύτερη χασούρα.

Όμως το «καθαρόαιμο πολιτικό ον» θα το δεις ναμεταστρέφεται αναφανδόν κατά την προεκλογική περίοδο (εποχή ψηφοθηρικής επώασης και ζύμωσης). Επιδεικνύοντας, τότε, πνεύμα συναινετικής μεγαθυμίας, προσεταιρίζεται τους πάντες και τα πάντα, αδιακρίτως. Προσεγγίζει όχι μόνο τους δικούς του αλλά και εσωκομματικούς εχθρούς, πιθανούς αμφισβητίες, ακόμα και πολιτικούς του αντιπάλους. Όσους στο παρελθόν τούς είχε παραγκωνισμένους, τώρα νερό κι αλάτι. Τους διπλαρώνει, παζαρεύει, τους παραμυθιάζει και, τελικά, καταφέρνει να τους υπερκεράζει.

Οιστρηλατούμενος, εξάλλου, από έναν γνήσιο κι αυθεντικό λαϊκισμό μπορεί με άνεση, κάθε φορά, να ξαναδίνει τις ίδιες υποσχέσεις, τις ίδιες παροχές, τα ίδια καθρεφτάκια για ιθαγενείς, αλλά πακεταρισμένα σε διαφορετικό γλωσσικό περιτύλιγμα. Έτσι κερδίζει τις κομματικές του μάχες: με εντυπωσιακές ατάκες και κενά συνθήματα. (Σάματι με τη συγκρότηση της σκέψης, τον ορθολογικό σχεδιασμό, τη μεθοδική και πεισματική προσήλωση στον στόχο – για να μιλήσουμε και για σοβαρή πολιτική- βλέπει κανείς χαΐρι; Όχι. Κι ο πρωθυπουργός Σημίτης που τα έκανε όλα αυτά, στο τέλος τ΄ άκουσε κι από πάνω. Ακόμα κι από τους δικούς του).

Ο πολιτικάντης και ο αριβίστας άλλα πρέπει να λέει και άλλα να εννοεί (ώστε να τα γυρίζει ανάποδα και να τα διαψεύδει, οπόταν χρειαστεί)· να συμπεριφέρεται με αλαζονικό αυταρχισμό όταν βρίσκεται στην εξουσία (και να δείχνει φιλικός μέχρι να την πάρει)· να χαριεντίζεται με ομοϊδεάτες συναδέλφους του ανταλλάσσοντας φιλοφρονήσεις (κι από πίσω, να τους θάβει)· να κολακεύει τον εκάστοτε αρχηγό ελπίζοντας σε οφίτσια (αλλά σαν έτοιμος από καιρό να προσκολλάται με την ίδια θέρμη- και ελπίδα- στον εκάστοτε καινούργιο).

Αν όλα αυτά δεν οδηγήσουν στον προσωπικό του διχασμό, οπωσδήποτε θα τον εθίσουν στη μηχανορραφία και στην ίντριγκα.

Ύστερα απ΄ όλα αυτά, καταλαβαίνει κανείς γιατί άνθρωποι σοβαροί και με το ενδιαφέρον τους στραμμένο στα κοινά αρνούνται, σθεναρά, να εμπλακούν στην πολιτική αρένα· να πού οφείλεται- εκτός των άλλων- η δυσχέρεια των κομμάτων να συγκροτήσουνε τα ψηφοδέλτιά τους.

Παρ΄ όλα αυτά, ούτε η πολιτική ζωή ούτε ο κοινωνικός βίος είναι ακριβώς αυτός, δηλαδή ομεγεθυντικά παραπλανητικός της τηλεόρασης. Και δεν μπορούν να μπαίνουν όλοι οι πολιτικοί σ΄ ένα ντορβά. Γιατί και έντιμα πρόσωπα και σοβαρά υπάρχουν (ευτυχώς). Καταξιωμένοι λειτουργοί, με κύρος. Που προτιμούν να εργάζονται αθόρυβα και να προσφέρουν ουσιαστικά. Και θέλω να πιστεύω πως κι αυτοί θα δυσφορούν είτε με τις απαξιωμένες τακτικές είτε με τους συναδέλφους τους διασκεδαστές.

Κοντολογίς, η ποιότητα του δημοκρατικού πολιτεύματος είναι πρόβλημα πολύ πιο φλέγον από την αναρρίχηση τού ενός ή του άλλου κόμματος στην εξουσία. Και συνυφαίνεται αφενός μεν με το πνευματικό επίπεδο των πολιτών, αφετέρου δε με την ποιότητα των προσώπων που συγκροτούν το Σώμα της Βουλής.

Ούτε όμως η παρεχόμενη παιδεία είναι επαρκής προς τούτο, ούτε η αγοραία πολιτική συμβάλλει στη σωστή λειτουργία του πολιτεύματος. Μπορεί άραγε να αναστραφεί αυτή η κατάσταση; Ναι. Το παιχνίδι της Δημοκρατίας κερδίζεται, πάντα, σε επίπεδο πολιτικής βούλησης. (Ας τη δούμε. Για να την πιστέψουμε).

Ο Κώστας Λογαράς είναι συγγραφέας