Δυόμισι αιώνες Ιστορίας με 21 αυτοκράτορες

Είναι η πρώτη αυτοκρατορία που ιδρύθηκε αμέσως μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους το 1204. Επιβίωσε ανεξάρτητη επί δυόμισι αιώνες, έλαμψε στον πνευματικό κόσμο και έκανε αισθητή την παρουσία της κυρίως στην Ανατολή. Τη γνωστή- άγνωστη στους περισσοτέρους Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας με τα 257 χρόνια Ιστορίας παρουσιάζει μέσα από ενδελεχή μελέτη του ο ερευνητής και φιλόλογος Χρήστος Σαμουηλίδης, ο οποίος έχει βραβευθεί πολλές φορές στο παρελθόν για το συγγραφικό του έργο.

«Η ελληνική μεσαιωνική Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας που ιδρύθηκε από δυο γόνους των Κομνηνών της Κωνσταντινούπολης, τον Αλέξιο Α΄ και τον αδελφό του Δαβίδ, διήρκεσε από το 1204 ώς το 1461. Η διάρκεια αυτή οφείλεται, πρώτον, στο ότι στηρίχτηκε στον μεγάλο προϋπάρχοντα ομοιογενή ελληνικό πληθυσμό του Πόντου, και, δεύτερον, στο ότι εδραιώθηκε σε έναν χώρο που ήταν από την ίδια τη φύση του προφυλαγμένος από παντού», γράφει ο συγγραφέας που εισάγει τον αναγνώστη στη θέση και τη σημασία της αυτοκρατορίας πριν διεισδύσει στα άδυτά της. Με λόγο μεστό και ενδιαφέροντα, επιχειρεί στο πρώτο μέρος να ζωντανέψει εικόνες του παρελθόντος. Πιάνει το νήμα, από την ίδρυση της Τραπεζούντας ως αποικίας των Σινωπέων, για να προχωρήσει στη φύση και στις φυλές, στα κάστρα και στο παλάτι, να ασχοληθεί σε βάθος με την προνομιακή οικονομική της θέση – επρόκειτο για βασικό διαμετακομιστικό σταθμό-, να καταπιαστεί με το θέμα της Εκκλησίας και να παρουσιάσει τα μοναστήρια και της εκκλησίες, να αφιερώσει χρόνο στο ιδιαίτερο γλωσσικό ιδίωμα των κατοίκων και στην πλούσια λογοτεχνική τους παραγωγή, αλλά και ένα ολόκληρο κεφάλαιο στο Ωροσκόπιο της Τραπεζούντας, ένα ενδιαφέρον αστρολογικό κείμενο για την πρόβλεψη του μέλλοντος.

Στο δεύτερο μέρος ο συγγραφέας καταγράφει τη ζωή και τη δράση χωριστά καθενός από τους 21 αυτοκράτορες που κράτησαν το τιμόνι της αυτοκρατορίας, για να κλείσει με την άλωση και την εποχή που ακολούθησε καθώς και με ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον κεφάλαιο για τους θρύλους, τις παραδόσεις και τα δημοτικά τραγούδια της περιοχής.

Χρήστος Σαμουηλίδης

Η ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΑΣ

ΕΚΔ. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΣΕΛ. 358,
ΤΙΜΗ: 32 ΕΥΡΩ