ΠΡΟΣΩΠΑ «Έπρεπε να βρεθεί ένοχος»

O Ζαούρ Ταλχίγκοφ είναι ο νεαρός Τσετσένος που, πριν από πέντε χρόνια, προσπάθησε να διαπραγματευτεί την απελευθέρωση των 800 ομήρων που είχαν συλλάβει Τσετσένοι αντάρτες σε θέατρο της Μόσχας. Όμως είχε συλληφθεί ο ίδιος με κατηγορίες για τρομοκρατία, του επιβλήθηκε ποινή κάθειρξης οκτώμισι ετών και φυλακίσθηκε στην αρκτική Ρωσία. Ο Ταλχίγκοφ αρνείται τις κατηγορίες ότι ήταν συνεργός των Τσετσένων τρομοκρατών και λέει πως τον νάρκωσε η ρωσική ασφάλεια ώστε να μπορεί να ισχυριστεί ότι συνέλαβε έναν από τους δράστες. Καταγγέλλει πως ξυλοκοπήθηκε άγρια, πως κρατήθηκε σε απομόνωση για έναν ολόκληρο χρόνο, πως προσβλήθηκε από ηπατίτιδα C αφού γιατροί του έκαναν ένεση με μολυσμένη σύριγγα.

Ανεξάρτητοι παρατηρητές που παρακολούθησαν τη δίκη του επιμένουν ότι οι κατηγορίες ήταν πλαστές και ο δικηγόρος του έχει προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η σπουδαία δημοσιογράφος Άννα Πολιτκόφσκαγια, που δολοφονήθηκε πέρυσι, πίστευε στην αθωότητά του και είχε γράψει για την υπόθεση Ταλχίγκοφ. Υποστήριζε πως τον παγίδευσε η ασφάλεια η οποία, αφού είχε αποτύχει να αποτρέψει την τρομοκρατική επίθεση, πάσχιζε να επιδείξει κάποια επιτυχία. «Από την πρώτη μέρα, ήταν σαφές ότι ο Ταλχίγκοφ έπρεπε να βρεθεί ένοχος», έγραψε η Πολιτκόφσκαγια. «Η ενοχή του ήταν ότι μίλησε με τους Τσετσένους μέσα στο κτίριο για να διαπραγματευτεί την απελευθέρωση μερικών ξένων ομήρων». Η πολιορκία έληξε έπειτα από τρεις ημέρες, όταν οι ρωσικές δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν όλους τους τρομοκράτες και 130 ομήρους.

«Ακόμη δεν μπορώ να πιστέψω πως ζω αυτό τον εφιάλτη», λέει ο Ταλχίγκοφ στον Μαρκ Φρανκέτι των «Σάντεϊ Τάιμς», τον οποίο την εποχή της πολιορκίας του θεάτρου είχε βοηθήσει να πάρει συνέντευξη από τον αρχηγό των ανταρτών, τον Μοφσάρ Μπαράγεφ. «Επί τέσσερα χρόνια και οκτώ μήνες βρίσκομαι στη φυλακή χωρίς κανέναν απολύτως λόγο. Είμαι 100% αθώος. Προσπάθησα να βοηθήσω να απελευθερωθούν μερικοί από τους ομήρους. Αυτό το ξέρουν πολύ καλά οι αξιωματικοί της ασφάλειας που ήταν εκεί. Με συνέλαβαν και με πέρασαν από δίκη ώστε να μπορούν να ισχυρίζονται ότι συνέλαβαν έναν από τους τρομοκράτες».

Τώρα ο Ταλχίγκοφ βρίσκεται σ΄ ένα μικρό κελί με 18 κρατουμένους να μοιράζονται την ίδια τουαλέτα στο Κόμι. Τον χειμώνα η θερμοκρασία πέφτει 30 βαθμούς κάτω από το μηδέν, το καλοκαίρι φτάνει τους 30 πάνω από το μηδέν σε συνδυασμό με πνιγηρή υγρασία. Από το κελί του μπορεί να βγαίνει μόνο μια ώρα την ημέρα και επιτρέπεται να πλυθεί μια φορά τον μήνα. Η μητέρα του, η Ταμάρα, μπορεί να τον επισκέπτεται μόνο μια φορά τον χρόνο, για τρεις ημέρες. Χρειάζεται 84 ώρες με το τρένο πηγαινέλα από την Τσετσενία.

«Ήθελα να βοηθήσω και βρέθηκα στη φυλακή», λέει ο Ταλχίγκοφ. «Ακόμη ονειρεύομαι πως η αλήθεια θα αποκαλυφθεί και το κράτος θα δεχθεί ότι παγιδεύτηκα. Είμαι αθώος».