[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Μου έκαψαν τη χαρά

Έχουν περάσει κιόλας κάμποσες ημέρες· απουσίαζα στην επαρχία· οι περιγραφές που μου έρχονταν από το τηλέφωνο μου ράγιζαν την καρδιά. Αυτή τη φορά πραγματικά με πείραξε πάρα πολύ: κάτι ο μακρός χρόνος που απαιτείται για αποκατάσταση του δάσους, κάτι η καταστροφή σπάνιων ειδών ζώων, κάτι η συνεχώς αποκαλυπτόμενη ανικανότητα της κρατικής μηχανής να προλάβει την καταστροφή, που ήταν απλό όπως αποδεικνύεται, αφαίρεσαν, οριστικά φοβούμαι, το χαμόγελο από τα χείλη μου.

Η σκέψη μάλιστα ότι τα παιδιά μου και, ακόμη περισσότερο, τα εγγόνια μου θα ζήσουν σε μιαν αθηναϊκή κόλαση τρισχειρότερη απ΄ αυτήν που εγώ ζω κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες, δεν με αφήνει να ησυχάσω· η φράση «μου έκαψαν τη χαρά», μου έκαψαν τα φτερά της ελπίδας, με βασανίζει κάθε ημέρα και με γεμίζει θλίψη, οργή, απογοήτευση και μίσος· μίσος για όσους μού απέδειξαν ότι δεν μπορώ να χαίρομαι και να ελπίζω.

Και φυσικά, αυτό γεννάει στο μυαλό μου ερωτηματικά αμείλικτα: ποιος σας είπε ότι η ψήφος που λάβατε να κυβερνήσετε σας έδωσε το δικαίωμα να μου καίτε τον ελάχιστο καθαρό αέρα που απέμενε για να αναπνέω; Από πού προκύπτει ότι έχετε το δικαίωμα να καταδικάσετε τα εγγόνια μου σε μια κολασμένη ζωή; Πώς φαντάστηκαν ότι η ψήφος των πολιτών τούς έδινε το δικαίωμα να καταστρέψουν και τους κρατικούς μηχανισμούς που δούλευαν καλά, όπως τα Σώματα Ασφαλείας- μαζί με την Πυροσβεστική- και οι Γενικές Εξετάσεις; Και μάλιστα χωρίς να βελτιώσουν κάποιον απ΄ αυτούς που δεν λειτουργούσαν καλά;

Ποιος, τέλος πάντων, τους έδωσε το δικαίωμα, αφού μου άδειασαν- και εξακολουθούν να μου αδειάζουν- την τσέπη, αφού προσπάθησαν- και προσπαθούν- να μου καταστρέψουν την αισθητική, αφού προσπάθησαν και προσπαθούν να με μετατρέψουν σε ένα απελπισμένο υποκείμενο, να με μετατρέψουν δηλαδή από κοινωνικό σε σκέτο υποκείμενο, τώρα μου έκαψαν τη χαρά, τη χαρά να ελπίζω για τα εγγόνια μου- τη μόνη που μου απέμενε.

Αυτό που κατάφωρα προσβάλλει τη νοημοσύνη μου και την αισθητική μου, είναι οι δικαιολογίες που προβάλλονται και η παντελής απουσία της παραμικρής ευαισθησίας. Μας λένε ότι φταίνε τα έκτακτα καιρικά φαινόμενα- προφανώς, η αφεντιά μου είμαι αναίσθητος που δεν πρόσεξα να συνέβη κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί. Μας λένε επίσης ότι φταίει η ανικανότητα των επικεφαλής των αρμόδιων μηχανισμών. Δηλαδή, με καθιστούν και υπεύθυνο, γιατί, πάλι προφανώς, εγώ τοποθέτησα τους επικεφαλής· εγώ είπα ότι δεν χρειάζεται και πολλή εκπαίδευση για να κάνουν καλά τη δουλειά τους- με 15 ημερών εκπαίδευση καίγονται οι άνθρωποι ευκολότερα· εγώ άφησα τα πυροσβεστικά οχήματα χωρίς συντήρηση, εγώ έβγαλα σε αχρηστία τα μισά αεροπλάνα, εγώ δεν ξόδεψα τα κοινοτικά χρήματα για την προστασία των δασών.

ΠΟΙΟΣ ΣΑΣ ΕΙΠΕ

ότι η ψήφος που λάβατε να κυβερνήσετε σας έδωσε το δικαίωμα να μου καίτε τον ελάχιστο καθαρό αέρα που απέμενε για να αναπνέω;

Εδώ πια πρόκειται για λογικές πρωτόγνωρες που μπορεί να οδηγούν στο γνωστό «γαία πυρί…». Ασφαλώς θα μου πει κάποιος: μα, οι κυβερνήτες βάζουν τις φωτιές; Στην αφελή ερώτηση απαντώ αφελώς: πάντως, όχι εγώ. Το ζήτημα όμως δεν είναι ποιος βάζει τις φωτιές, είναι ποιος διαχειρίζεται την ευθύνη μια φωτιά να μην οδηγήσει σε καταστροφή· και πώς διαχειρίζεται την ευθύνη. Και βέβαια, ποιος έχει την ευθύνη είναι γνωστό· η διαχείρισή της όμως, όπου δεν γίνεται να την αποποιηθεί, οδηγεί σε θρήνο, σε ανατροπές φυσικών ισορροπιών, σε καταστροφές από τις χειρότερες που έχουμε γνωρίσει.

Ακόμη περισσότερο απ΄ όλα με προσβάλλει, ως πολίτη, η περιφρόνησή μου· κανένας δεν έχει αισθανθεί την ανάγκη να μου πει έναν παρηγορητικό λόγο, να μου ζητήσει συγγνώμην, να μου πει, όπως τα μικρά παιδάκια, «δεν θα το ξανακάνω»! Αντί γι΄ αυτό μού ανάβουν συνεχώς φωτιές, μου δίνουν απανωτά χτυπήματα, προφανώς μέχρι να με εξουθενώσουν, μέχρι να κάνουν τη φωνή μου να μην ακούγεται. Να, όπως συμβαίνει τώρα: ανάμεσα στις φωτιές ήρθε και η φωτιά των Γενικών Εξετάσεων· πλήρης νοθεία. Και η αγανάκτησή μου φουντώνει: μα μόνον καταστροφές πρέπει να περιμένω; Στην περίπτωση αυτή έχω ιδιαίτερη ευαισθησία γιατί ήμουν επί πολλά χρόνια μέλος της Κεντρικής Επιτροπής Γενικών Εξετάσεων. Εδώ πρόκειται πια για περιφρόνηση του κόπου, της αγωνίας, της ελπίδας. Κυρίως: για περιφρόνηση της κοινής λογικής. Σήμερα, έβγαλα την τραυματισμένη ψυχή μου. Μου μένει μια τελευταία απορία· αυτοί που μου την τραυμάτισαν, αυτοί που μου έκαψαν τα φτερά της ελπίδας, γιατί είναι ακόμη εδώ;

Ο Βασίλης Κρεμμυδάς είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών