Στη σκιά του γίγαντα Χίτσκοκ

Μπα! Ώστε ο Χίτσκοκ είναι κυρίως μετρ του σασπένς! Για ψάξτε βαθύτερα. Νομίζετε ότι το έχετε δει. Απλώς το έχετε «δει». Για κοπιάστε να ξαναδείτε το «Νorth by Νorth West». Μπροστά σ΄ αυτό το πολυεπίπεδο αριστούργημα, δεκάδες ευρωπαϊκές πρωτοπορίες μοιάζουν με μασημένες τσίχλες!

Προσπερνάω λούστρο, επιφαινόμενα και ίντριγκα. Ορμάω στα υπόγεια και τα κρυφά νοήματα. Μαθήματα διαλεκτικής, διότι τα φαινόμενα απατούν. Τι είναι ο Ρότζερ Θόρνχιλ (Κάρι Γκραντ); Τρία πράγματα μαζί. Επιτυχημένος διαφημιστής. Πράγμα που σημαίνει ότι δουλειά του είναι να κοροϊδεύει τον καταναλωτή. Ακόμα, με δύο διαζύγια στην πλάτη του, είναι γυναικοκατακτητής. Και, τέλος, σαν όλα τα μεγάλα παιδιά, είναι κι αυτός κολλημένος με τη μαμά. Γάτα ο τύπος. Έλα όμως που πιάνεται στη φάκα. Ποντίκι η γάτα και γάτα το ποντίκι. Είπαμε τα αντίθετα, αγαπητοί μου. Τα αντίθετα.

Δηλαδή, νομίζει πως είναι κυνηγός. Στην πραγματικότητα το θήραμα παγιδεύει τον κυνηγό. Για προσέξετε το καλύτερα. Πότε ο διαφημιστής και ανυποψίαστος Ρότζερ εκλαμβάνεται σαν secret agent με το όνομα Κάπλαν και συλλαμβάνεται από τους πράκτορες του εχθρού; Όταν κάνει μια απλή, συνηθισμένη, ασήμαντη κίνηση. Δηλαδή τρέχει να τηλεφωνήσει στη μανούλα του. Το πιο μοιραίο τηλεφώνημα της ζωής του. Επομένως, η παρατεταμένη εφηβεία ενός πενηντάρη, δηλαδή το οιδιπόδειο σύμπλεγμά του, τον σπρώχνει στον μεγαλύτερο μπελά του. Επίπλαστη και επιφανειακή η ωριμότητά του. Επομένως, το πρόβλημά του είναι ο φαλλός του. Εδώ ο Χιτς συναντάει τον Φρόυντ. Πάντα τον συναντούσε. Πάμε παρακάτω.

Το οιδιπόδειο πορεύεται με τη φαλλοκρατία. Προσέξτε, για να καταλάβετε τη μεγαλειώδη- στα σημεία και τα σύμβολα- παγίδα. Πότε ο κυνηγός πέφτει πάνω στη γοητευτική, αστραφτερή, καλοσιδερωμένη Εύα Κένταλ (Εύα Μαρί Σεντ); Όταν προσπαθεί να διαφύγει από τον ασφυκτικό κλοιό Αστυνομίας και πρακτόρων του εχθρού. Οι πρώτοι τον καταδιώκουν ως Θόρνχιλ, οι δεύτεροι ως Κάπλαν. Πού λαμβάνει χώρα η συνάντηση; Σε ένα τρένο. Τι συμβολίζει το τρένο; Θηριώδηαλλά μηχανικό- φαλλό. Δηλαδή τον Κάρι Γκραντ. Ε, λοιπόν, μια αθώα, ανυποψίαστη- εξωτερικά- χαζογκόμενα ξανθιά, τυλίγει αυτό το «εργαλείο» σε μια κόλλα χαρτί. Μα είναι αυτονόητο. Είναι η Εύα. Οδηγεί τον Αδάμ στην αμαρτία. Όπως κάθε μοιραία γυναίκα που σέβεται τον εαυτό της. Όμως η αμαρτία δεν είναι σεξουαλική. Είναι χαοτική. Είπαμε. Τίποτα και κανείς δεν είναι αυτό που φαίνεται. Κανείς εκτός του Ρότζερ Θόρνχιλ. Δηλαδή του Αδάμ. Δηλαδή του θεατή. Και ξέρετε γιατί; Μα, φυσικά, ο θεατής ταυτίζεται πάντα με τον βασικό ήρωα. Κατάλαβες, παιδάκι μου, πόσο έξυπνα σου την φέρνει ο Χιτς; Και σε ψυχαγωγεί, και σε κοροϊδεύει, και προσπαθεί να σε συνεφέρει.

Άρα γράψε λάθος. Ο Ρότζερ μοιάζει, αλλά δεν είναι ούτε ώριμος, ούτε κυνηγός, ούτε νικητής. Λάθος. Η Εύα δεν είναι η χαζή ξανθιά που πέφτει στου πρώτου τυχόντα την αγκαλιά. Λάθος. Η κατοικία του ευυπόληπτου πολιτικού μίστερ Τάουενσεντ δεν είναι απλώς ένα αρχοντικό, αλλά φωλιά των εχθρών. Λάθος. Η Αστυνομία πιστεύει ότι ο Ρότζερ είναι δολοφόνος, όμως η CΙΑ γνωρίζει πως είναι αθώος. Δηλαδή ο αθώος εκλαμβάνεται ως δολοφόνος και ο δολοφόνος ως αθώος. Ιδού η αλυσίδα των ανατροπών. Με όχημα την οφθαλμαπάτη και με περιεχόμενο το σεξ και τον (κατ΄ ουσίαν) παράλυτο φαλλό. Μα πώς;

Θυμηθείτε τη μεγαλειώδη σκηνή του μαχαιρώματος του διπλωμάτη Τάουνσεντ στο κτίριο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Η επιτομή του σασπένς και ο πλήρης ορισμός της ανατροπής. Η αποκάλυψη της φαινομενολογίας μέσα από μια κινηματογραφική σκηνή. Ο Τάουνσεντ πλησιάζει τον Ρότζερ. Εκείνος τα χάνει. Άλλο πρόσωπο περίμενε, άλλο συναντάει. Και τη στιγμή ακριβώς που αρχίζει να αποκαλύπτει την συνωμοσία, ένα στιλέτο – από κρυμμένο πράκτορα- καρφώνεται στην πλάτη του διπλωμάτη. Ο Ρότζερ,

«Στη σκιά των τεσσάρων γιγάντων»

Κορυφαίο θρίλερ όλων των εποχών Τα φαινόμενα απατούν

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ = 1.000

(τουλάχιστον)

αντιδρώντας ενστικτωδώς, γραπώνει τη λαβή του στιλέτου. Αυτό ήταν. Κάποιος αποτυπώνει τη φωτογραφία και μέσα σε μερικές ώρες όλα τα πρωτοσέλιδα όλων των εφημερίδων έχουν «κρεμάσει» τον αθώο στο ικρίωμα. Εδώ ακριβώς συμπυκνώνεται όλη η χιτσκοκική φιλοσοφία. Το μαχαίρι είναι φαλλός. Ο Ρότζερ (ο Αδάμ) είναι απρόσεκτος, αφελής, δηλαδή αθώος. Η πραγματικότητα είναι αντιφατική. Το μαχαίρι-φαλλός δεν είναι του Ρότζερ, αλλά του εχθρού. Ο φαλλός του Αδάμ είναι μηχανικός (τρένο). Του εχθρού είναι κατευθυνόμενος, δηλαδή σκεπτόμενος. Και, τέλος, η φωτογραφία με την οποία ενοχοποιείται ο αθώος (χαριτωμένος βλαξ στην πραγματικότητα) μοιάζει με κινηματογραφικό φακό. Επομένως, το Σινεμά είναι φενάκη, οφθαλμαπάτη, παγίδα, πλάνη. Ο Χίτσκοκ απομυθοποιεί το εφαλτήριο της διασημότητάς του: τον εαυτό του. Εξαιρετικό!

Με δυο λόγια: Σε φρέσκια κόπια, επανακυκλοφορεί ένα από τα τέσσερα μεγαλειώδη αριστουργήματα του Άλφρεντ Χίτσκοκ (όπως τα αξιολογώ εγώ, κατά σειράν: 1958- «Δεσμώτης του ιλίγγου», 1960- «Ψυχώ», 1954-«Σιωπηλός μάρτυς», 1959- «Στη σκιά των τεσσάρων γιγάντων»). Επιτυχημένος διαφημιστής και γυναικοκατακτητής (Κάρι Γκραντ) εκλαμβάνεται από πράκτορες του εχθρού ως secret agent της CΙΑ. Αυτή είναι μόνο η αρχή. Η συνέχεια χειρότερη. Από μια λάθος δική του κίνηση, καταδιώκεται από την Αστυνομία ως δολοφόνος διπλωμάτη του ΟΗΕ. Έτσι πέφτει στα νύχια μιας Εύας (Εύα Μαρί Σεντ) κι έτσι, για να λυτρωθεί, αναγκάζεται να σκαρφαλώσει στη μύτη και τα μάγουλα του Τζορτζ Ουάσιγκτον!