Φαινόμενα

Είμαστε μία ωραία ατμόσφαιρα…

Πάνελ χαχανιστών, κατά περίσταση συμβουλατόρων ερωτικών υποθέσεων, γάμου και λοιπών προσωπικών ζητημάτων κατασκευάζουν την «ψευδαίσθηση ομάδας»
Η δουλειά απλή. Ένα πάνελ αποτελούμενο από κυρίες και κυρίους που αλληλοπειράζονται σαν παρεούλα πριν αρχίσει η μπιρίμπα σε θέρετρο εύπορων συνταξιούχων. Άλλο αν οι ηλικίες των πανελιστών δεν είναι οι συντάξιμες, είναι οι απόψεις που εκφράζουν, όταν σχολιάζουν ή δίνουν τη γνώμη τους – τρομάρα τους- για ένα προσωπικό πρόβλημα που τους έχει εκθέσει τηλεθεάτρια. Επίσης, έτσι όπως σέρνονται στα πάνελ για κους-κους μοιάζουν αργόσχολοι και μόνο σε συνταξιούχους τέτοιες εποχές θα το δικαιολογούσε κανείς.

Και όμως, διαθέτουμε τις κατάλληλες εκπομπές για να κάνουν χαβαλέ κατά βούληση οι εν λόγω πανελιστές. Ορισμένοι, κυρίως νεαρές, έχουν αντικείμενο το κοσμικό ρεπορτάζ, δηλαδή είναι στη γύρα τις νύχτες και συγκεντρώνουν κουτσομπολιά που ξεφουρνίζουν την επομένη στα πάνελ. Πρώην ηθοποιοί σε σαπουνόπερες, πρώην παρουσιάστριες, αστρολόγες, ένας πρώην μπιγκμπραδεριστής, ο Πρόδρομος, που δεν τον σήκωσε το τραγούδι, αλλά για να μην πάει χαμένο το ταλέντο και η πείρα του σαχλαμαρίζειν on camera ασυστόλως, προσελήφθη και κάνει καριέρα ως πανελιστής της πρώην εστεμμένης Μαριέττας στο Αlter, στην εκπομπή με τον τίτλο «Η Ελλάδα παίζει». Τι «παίζει» αυτές τις ημέρες δεν γίνεται σαφές, ότι την εμπαίζουν όμως είναι σαφέστερο. Για παράδειγμα, επί μία ώρα και πλέον το κύριο θέμα του εν λόγω χαβαλετζίδικου πάνελ ήταν «τι ωραία που πέρασε στο Spa». Την οθόνη κατέκλυσαν πλάνα με τον Πρόδρομο να κάνει βουτιές, ολόκληρος μαντράχαλος, σαν 10χρονο που το αμόλησαν για πρώτη φορά σε πισίνα. Η παρουσιάστρια Μαριέττα με μπικίνι περιφερόταν επιδεικνύοντας το βασικό της προσόν, άφθονη σάρκα, με νάζι και υπονοούμενα για το πώς της τράβηξαν τα κορδονάκια από το μαγιό ο Πρόδρομος και ο οπερατέρ. Και δώστου πλάνα από τσαλαβουτήματα στην πολυτελή πισίνα και δώστου χάχανα. Γιατί αυτό το θέαμα θα ΄πρεπε να διασκεδάζει το φιλοθεάμον; Άγνωστο! Το θεωρούν προφανώς δεόντως ξελιγωμένο για να χαζεύει τι ωραίες πισίνες που δεν μπορεί να απολαύσει και να χάσκει μπροστά στα χαχανίζοντα κάλλη της παρουσιάστριας.

Και αφού ξεσάλωσαν στην πισίνα, γύρισε ο φακός στο στούντιο για την πρωινή κουβέντα με αφορμή τα τηλεφωνήματα τηλεθεατριών που λένε τον προσωπικό τους καημό. Το πρώτο είναι από πραγματική συνταξιούχο κυρία- πήρε τους ομοίους της, ως προς τη χάρη και όχι ως προς το όνομα, για να την καταλάβουν καλύτερα. Θέλει να εξομολογηθεί την πικρία της προς τον γιο και τη νύφη της, που ενώ τους φυλάει και τους νταντεύει τα παιδιά δεν την παίρνουν μαζί τους τώρα που θα πάνε διακοπές. Δεν πρόλαβε να αποσώσει το πρόβλημα και οι πανελιστές κουρδισμένοι στήνουν τον καβγά μεταξύ τους. Έπειτα από λίγο, η κυρία έχει ξεχαστεί γιατί καβγαδίζουν για κάτι δικά τους ζητήματα.

Έτσι πάει καθημερινά αυτή η φάμπρικα του πιο-τίποτε-από-το-τίποτε που υποτίθεται είναι τηλεοπτικές εκπομπές, αλλά στην πραγματικότητα είναι ραδιοφωνικές και μόνον τα ντεκολτέ, τα μίνι και το βαρύ μακιγιάζ των παρουσιαστριών «δικαιολογεί» την κάμερα. Αυτές (Φαίη, Μαριέττα κ.λπ.) συνήθως όρθιες, σαν νηπιαγωγοί που δίνουν το σύνθημα για τραγουδάκια, οι πανελιστές καθιστοί σαν μαθητές που κάνουν καζούρα στους διπλανούς τους. Ψευδαίσθηση παρέας, ψευδαίσθηση κουβέντας, ψευδαίσθηση συντροφικότητας.

Η ιδέα καθόλου καινούργια, μία από αυτές που η εμπορική τηλεόραση έχει «δανειστεί» από δοκιμασμένες άλλοτε μεθόδους του ολοκληρωτισμού (σε κάθε του μορφή), τις οποίες μετασχηματίζει σε δήθεν χαβαλεδιάρικη, χαλαρή, παρεΐστικη διασκέδαση: είμαστε καλά όλοι μαζί. Τόσο κοντά ο ένας στον άλλον. Χωρίς παρελθόν, χωρίς μέλλον: το θαύμα της στιγμής. Είμαστε τυχεροί για τη ζεστασιά που δημιουργούμε σε έναν κόσμο που αποξενώνεται.


«Δώρο» στο μικρό «εγώ»

Ο αποξενωμένος κόσμος, ο αποσταθεροποιημένος είναι και το μυστικό της διάρκειας των εν λόγω τηλεοπτικών συνταγών (δεν τον δημιουργούν αυτές, τον παγιώνουν όμως, αναπαράγοντας την απομόνωση και μάλιστα με την ψευδαίσθηση ότι πράττουν το αντίθετο). Έχει παρατηρηθεί ότι σε συνθήκες αποσταθεροποίησης, ο άνθρωπος αντί να δείξει εφευρετικότητα, οχυρώνεται στο παλιό, στον συντηρητισμό, έχει ανάγκη την «ομάδα» του. Και τέτοιες «ομάδες» αποτελούν στον σύγχρονο κόσμο οι εκπομπές των πανελιστών. Η νοικοκυρά που την απατά ο σύζυγος, η μάνα του γιου που μισεί τη νύφη, η νύφη που δεν αντέχει την πεθερά, χιλιάδες μικρά «εγώ» που προστίθενται σε εκείνα των πανελιστών για να γίνουν όλοι μαζί το «τηλεοπτικό εμείς».

Έχει αποδειχθεί στη σύγχρονη ιστορία των ιδεολογιών και των-ισμών, ότι ακριβώς αυτή η ψευδαίσθηση προκαλεί τη μεγαλύτερη εξάρτηση. Και άλλο που δεν θέλουν οι τηλεκουτσομπολικές βιομηχανίες, ένα κοινό εξαρτημένο από το προϊόντα τους.