Έρωτας με απάτη και προδοσία

Το «Μαχαίρι στο νερό», η πρώτη – πολωνική- σκηνοθεσία του Ρομάν Πολάνσκι (του πιο κοντοπίθαρου, τελειομανούς μισάνθρωπου από καταβολής οθόνης) μοιάζει με πείραμα Χημείας. Ένας τρίτος παρεμβαίνει, αλλάζει, καταλύει τη σχέση και την πραγματικότητα των δύο άλλων «στοιχείων». Ο τρίτος διαλύει έναν συνηθισμένο, συμβατικό γάμο. Ο Στέφαν Κρόμερ (Κrohmer) στο «Καλοκαίρι στα Βόρεια» («Summer ΄04») αν και έλαβε σοβαρά υπόψη του αυτήν τη χημική διαδικασία, εν τούτοις από άκαμπτο γερμανικό ορθολογισμό ο οποίος στις τάξεις των προοδευτικών πορεύεται με τον ανθρωπισμό, καταλήγει στην ελπίδα διά μέσου της απάτης και της προδοσίας!

Μπερδευτήκατε; Το εξηγώ: ο Πολάνσκι, αν και «φαίνεται» παράλογος, κατά βάθος είναι ορθολογιστής. Δηλαδή αμείλικτος. Το νερό είναι η Ιστορία. Το ιστιοπλοϊκό η Πολωνία. Το συμβατικό ζευγάρι, η ιντελιγκέντσια της χώρας. Ο τρίτος είναι το περιθώριο της σελίδας, ο ξένος, ο καλλιτέχνης, το απρόβλεπτο, το νέο, το μέλλον, το επίφοβο. Η σχέση του παντρεμένου ζευγαριού διαλύεται, αλλά και ο νέος τον οποίο ερωτεύεται η σύζυγος είναι κι αυτός δυνάστης, καταπιεστής, εξουσιαστής. Επομένως, κάθε τύπος εξουσίας είναι εχθρικός. Καλός έξω από αυτήν. Κακός μέσα σε αυτήν. Οι σχέσεις- λέει ο Πολάνσκι- διαμορφώνονται από τα αντικειμενικά δεδομένα, όχι από τους χαρακτήρες των ανθρώπων. Όταν ο ξένος διεκδικεί τη γυναίκα του καπετάνιου, είναι επαναστατικός. Όταν την κερδίζει, γίνεται συντηρητικός. Η εξουσία πορεύεται με τη συντήρηση και η συντήρηση με την αντίδραση.

Ο Κρόμερ, αν και επηρεασμένος,

«Καλοκαίρι στα Βόρεια»

Μικρά εγκλήματα μεγάλων εναντίον

μικρών

Απάτη, προδοσία, ερωτική ιστορία Μαρτίνα Γκέντεκ με άφθονο χυμό

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ=6 1/2

(το καλύτερο ερωτικό δράμα του καλοκαιριού)

δεν κατάλαβε σε βάθος και σε πλάτος τον Πολάνσκι. Μεταφέρει τη σύγκρουση σε επίπεδο ανθρωποκεντρικό και υφαίνει την ιστορία πάνω στο χάσμα των γενεών. Δηλαδή η Μαρτίνα Γκέντεκ (αυτό το σαραντάχρονο χυμώδες πλάσμα που κάνει τους τοίχους στις «Ζωές των άλλων» να στάζουν από αισθησιασμό) πέφτει στην αγκαλιά ενός ξένου με τον οποίο φλερτάρει η πιτσιρίκα Λίβια, η προσκεκλημένη της οικογένειας και φίλη του Νιλς, του παιδιού της Γκέντεκ. Η μεγάλη συνωμοτεί εναντίον της μικρής. Όμως η μικρή είναι εκείνη που φέρνει τον ξένο στο σπίτι. Έτσι, χωρίς να το καταλάβει, καταλύει τη συμβατική σχέση της Γκέντεκ με τον άντρα της τον πολιτικό αναλυτή. Κι έτσι, σπρώχνει τον ξένο στην αγκαλιά της Γκέντεκ. Επομένως το τρίτο «στοιχείο», δηλαδή η Λίβια, παρεμβαίνει, καταλύει και διαμορφώνει μια νέα σχέση ανάμεσα στην Γκέντεκ και τον ξένο, τον Μπιλ. Εδώ ακριβώς ο Κρόμερ απορρίπτει τον Πολάνσκι και ικανοποιεί τη θετική ενέργεια του θεατή. Απάτη και προδοσία, αιτίες μιας αληθινής ερωτικής ιστορίας. Μα, είναι δυνατόν; Γι΄ αυτό διαφωνώ. Αλλά με την κατασκευή και τις ερμηνείες, συμφωνώ και πλειοδοτώ!