Ματιές Νομιμότητα

Έχω έναν παιδικό φίλο, τον Γρηγόρη, τελείως «αλεπουδιάρη»: κάνει δουλειές του ποδαριού, κυρίως νύχτα, παίρνει μίζες όπου μπορεί, φοροδιαφεύγει όποτε αυτό είναι δυνατόν, κλέβει στα χαρτιά, δανείζει με χοντρό τόκο κ.λπ. Όταν του μιλάω για τα χάλια που έχει η χώρα μας- τελευταία σε όλα, αλλά πρώτη στη διαφθορά – με κοιτάζει σοβαρά, ύστερα πιάνει τα γέλια και γελώντας τρανταχτά, μου λέει: «Είναι δυνατόν να πάει μπροστά μια χώρα, που οι πολίτες της, σε ποσοστό 95%, μοιάζουν σε μένα;».

Η «Καθημερινή» είχε ένα ολοσέλιδο κομμάτι του Προκόπη Χατζηνικολάου, με τίτλο «Δεν έκανε τίποτα χωρίς μπαξίσι. Πικρές ιστορίες για λαδώματα και συναλλαγές κάτω από το τραπέζι, με πρωταγωνιστές εφοριακούς». Θυμήθηκα, αμέσως, ένα κεφάλαιο από το βιβλίο μου (1977) «Η Τουρκία χωρίς φερετζέ». Σε ένα σημείο (σελ. 19), γράφω: «Σπίτια- ερωτικές φωλιές με “κορίτσια” υπάρχουν πολλά στην Πόλη. Συνήθως, όμως, η “δουλειά” γίνεται σε διάφορα ξενοδοχεία, κοντά στο ελληνικό προξενείο: Τυπικά, οι ξενοδόχοι που διαθέτουν “κορίτσια” και “δωμάτια”, διώκονται από την Αστυνομία. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν διώκεται κανείς. Γιατί ο αστυνόμος που κάνει την επιθεώρηση και μισθοδοτείται από τον ξενοδόχο, του τηλεφωνεί και του λέει “την Παρασκευή θα ΄ρθω με πέντε άνδρες να κάνω έλεγχο”. Τότε ο ξενοδόχος δίνει μιας μέρας άδεια στο “εμπόρευμα” και όλα πάνε πρίμα. Και δεν θα ξεχάσω μια τέτοια Παρασκευή, βράδυ με βροχή, παραπάνω από εκατό πελάτες “κοριτσιών”, να ΄χουν πιάσει τις γωνίες γύρω από ένα τέτοιο ξενοδοχείο και να περιμένουν με τις ώρες, πότε θα τελειώσει ο “έλεγχος” της Αστυνομίας, για να ορμήσουν…».

Στην έρευνα του Πρ. Χατζηνικολάου διαβάζω και μια δήλωση του Στέφανου Μάνου, που τη βρίσκω πολύ ενδιαφέρουσα. Λέει ο ανεξάρτητος βουλευτής: «… Οι χώρες με πολύ χαμηλούς δείκτες διαφθοράς δεν αποτελούνται από αγγέλους, αλλά από ανθρώπους που δεν διαφέρουν από εμάς. Έχουν όμως χαμηλούς δείκτες διαφθοράς, επειδή φροντίζουν να τηρούνται οι νόμοι και κυρίως ελέγχουν ότι τηρούνται οι νόμοι. Στην Ελβετία ή στη Σουηδία ελάχιστοι διανοούνται να σταθμεύσουν παράνομα, όχι διότι είναι καλύτεροι άνθρωποι από εμάς, αλλά διότι είναι σίγουροι ότι θα πληρώσουν πρόστιμο. Αν εξαρτιόταν από εμένα, θα άρχιζα τη στροφή προς τη νομιμότητα από απλά και καθημερινά φαινόμενα: την παράνομη στάθμευση, την παράνομη αφισοκόλληση, την παράνομη κατάληψη ξένης περιουσίας κ.λπ. Οι “μικρές” αυτές παρανομίες αφορούν πολύ μεγάλο τμήμα του πληθυσμού και γι΄ αυτό η επίδειξη μηδενικής ανοχής γι΄ αυτές θα έχει μεγάλη διδακτική αξία».

Συμφωνώ απολύτως. Ας κάνουμε μια αρχή από τα εύκολα. Και ο κόσμος θα συνηθίσει. Ξέρετε ότι, παλαιότερα, στους τοίχους πολλών σπιτιών της Αθήνας οι ιδιοκτήτες έγραφαν με μαύρη μπογιά: «Απαγορεύεται το ουρείν- παρά της Αστυνομίας».