Το «κατηγορώ» ενός καταφρονεμένου βιβλίου

ΑΝ ΠΑΣΠΑΤΕΥΕΤΕ, ΧΙΛΙΟΔΙΑΒΑΖΕΤΕ, ΔΑΝΕΙΖΕΤΕ ΚΑΙ ΤΣΑΚΙΖΕΤΕ
ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ, ΣΑΣ ΑΞΙΖΕΙ ΦΥΛΑΚΗ, ΔΙΟΤΙ ΕΙΣΤΕ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ
ΣΚΛΑΒΩΝ Ή ΚΑΙ… ΠΑΙΔΕΡΑΣΤΕΣ. ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΕΙ
ΤΟΝ ΣΑΔΙΣΜΟ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ, ΤΑ ΒΡΩΜΙΚΑ
ΚΟΛΠΑ ΤΩΝ ΚΡΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΞΑΓΓΕΛΛΕΙ ΤΟ ΖΟΦΕΡΟ
ΜΕΛΛΟΝ: ΤΟ ΣΙ ΝΤΙ ΡΟΜ!
Τι θα έλεγαν τα βιβλία αν αποφάσιζαν να μιλήσουν; Ότι μισούν τους σαδιστές που υπογραμμίζουν- ή ακόμη χειρότερα- κόβουν σελίδες ή τα εξευτελίζουν σέρνοντάς τα στις τουαλέτες για διάβασμα. Αυτούς που τα χρησιμοποιούν στο κρεβάτι σαν παραμελημένες συζύγους και τους εκτελεστές που τα καίνε, σαν μάγισσες.

Ο Ζίβκοβιτς πασχίζει να μας πείσει ότι τα βιβλία είναι ζωντανοί οργανισμοί. Ένα βιβλίο μιλάει σε πρώτο πρόσωπο. Έχει ενοχλητικές απόψεις: η ανάγνωση είναι ερωτική πράξη, όπου το βιβλίο ξεζουμίζεται σαν σφουγγαρόπανο, καθώς ο αναγνώστης ικανοποιεί τις ορμές του, οι αποθήκες είναι στρατόπεδα συγκέντρωσης, οι βιβλιοθήκες άθλια ιδρύματα, ο δανεισμός μαστροπεία που καθιστά τα βιβλία κορίτσια για βίζιτα. Οι βιβλιοπώλες είναι δουλέμποροι, τα βιβλιοπωλεία σκλαβοπάζαρα. Οι λαθραναγνώστες που πασπατεύουν τα νεαρά βιβλία στα βιβλιοπωλεία είναι παιδεραστές που «διαβάζουν διά της βίας ένα ανήλικο μέχρι το τέλος»- και εκείνο μένει κατεστραμμένο για όλη του τη ζωή! (Να ένας νέος τρόπος ταξινόμησης στα βιβλιοπωλεία, όχι πια σύμφωνα με το θέμα, αλλά σύμφωνα με την ηλικία!).

Αγανάκτηση
Ξέραμε ότι τα βιβλία είναι φετίχ, ευαίσθητα, απαραίτητα και, κατά τον Κάρλος Μαρία Ντομίνγκεζ, επικίνδυνα. Ξέραμε επίσης ότι έχουν φωνή. Αλλά τόσο τσαμπουκαλεμένη; Το βιβλίο μιλάει με αγανάκτηση και εξόφθαλμο εγωκεντρισμό για τον εαυτό του και τους ομοίους του. Χωρίς ιστορία. Χωρίς μια στοιχειώδη πλοκή. Πόσο ενδιαφέρον μπορεί να είναι αυτό; Εξαρτάται. Συγγραφείς και εκδότες θα χαμογελάσουν με την περιγραφή του συγγραφέα που βλέπει το βιβλίο του να εκδίδεται και να τιτλοδοτείται χονδροειδώς από μια αμόρφωτη τσιχλομασούσα γραμματέα- που φτιάχνει μέχρι και εξώφυλλα. Ή με την περιγραφή του βιβλίου – Σταχτοπούτας, που από τη βιβλιοθήκη του αποθανόντος καθηγητή καταλήγει ως σπάνιο κομμάτι, στο κλιματιζόμενο βάθρο του συλλέκτη. Άλλοι θα διασκεδάσουν με το πώς να διαβάσεις ένα βιβλίο χωρίς να το διαβάσεις. Προτεινόμενες τεχνικές: η διαγώνια ανάγνωση (ό,τι κι αν σημαίνει αυτό), η τεχνική του διαβάσματος με άλματα, το ξεφύλλισμα.

Η Βιογραφία Ενός Βιβλίου, μέρος του τρίπτυχου Ο συγγραφέας/ Το βιβλίο/ Ο αναγνώστης, δεν είναι μυθιστόρημα. Θυμίζει δοκίμιο, αλλά ο υπερβολικός, σατιρικός του χαρακτήρας ξεφεύγει. Είναι ένα κείμενο γεμάτο με την υπαρξιακή αγωνία του «δεύτερου νοήμονος είδους» που υπάρχει στον κόσμο και κακοπαθαίνει από το πρώτο νοήμον είδος, τους ανθρώπους δηλαδή, από τους οποίους αυτοανακηρύσσεται ανώτερο. Κραυγή ενός όντος (;) που ψάχνει νόημα και μια θέση στον ήλιο- ή, μάλλον, μια θέση σε μια υπέροχη, σκοτεινή και ήσυχη ιδιωτική βιβλιοθήκη.

Ζoran Ζivkovic

Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΝΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΤΦ. ΣΛΑΤΑΝ ΚΛΑΡΙΤΣ, ΕΚΔ. ΚΕΔΡΟΣ, 2006 ΣΕΛ. 280, ΤΙΜΗ 14 ΕΥΡΩ

Η Εύη Λαμπροπούλου είναι συγγραφέας