ΤΑ ΣΥΓΚΙΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Υπάρχει ένα συγκινητικό στοιχείο στη σκέψη του Μαλρώ. Είναι η υπαρξιακή της διάσταση: η συνεχής ανάγκη του να ανακαλύπτει ερείσματα για την ύπαρξη αυτού του «πρόσκαιρου», όπως τον αποκαλεί, ανθρώπου. Ο άνθρωπος που σκότωσε τους θεούς του, που έμεινε άστεγος όταν οι καθεδρικοί ναοί των ιδεολογιών του γκρεμίστηκαν, αν δεν θέλει να πεθάνει από πλήξη σ΄ ένα αέναο παρόν, το μόνο που του απομένει είναι να στραφεί προς την καλλιτεχνική δημιουργία, προς τη νέα εκδοχή του ιερού.

Υπάρχει ένα συγκινητικό στοιχείο στη ζωή του Μαλρώ.

Είναι οι αντιφάσεις του. Ο άνθρωπος που ξεκίνησε από τα οδοφράγματα της κινεζικής επανάστασης, πέρασε από τις μάχες του ισπανικού εμφυλίου για να καταλήξει υπουργός του Ντε Γκωλ και επικεφαλής της αντιδιαδήλωσης του Μάη του ΄68 σίγουρα πολλούς σοκάρει. Όμως αυτό που δεν μπορεί να του καταλογίσει κανείς είναι η έλλειψη θάρρους, αυτής της ειδικής ποιότητας του θάρρους που απαιτούν οι μοναχικές πορείες, όσες ακολουθούν το στίγμα της δημιουργίας. Γιατί χρειαζόταν θάρρος να περάσεις απ΄ την πλευρά του Ντε Γκωλ τη στιγμή που σύμπασα η γαλλική διανόηση, με την ολοκληρωτική νοοτροπία που τη διέκρινε, κώφευε στις φωνές που έφταναν από τα γκουλάγκ προκειμένου να συνεχίσει να κάνει τη δουλειά της. Ο Μαλρώ είχε το θάρρος της ευαισθησίας του που δεν είχε ο Σαρτρ, με τον κομφορμισμό μιας αναίσθητης Αριστεράς που θέλει να έχει πάντα δίκιο.

Ως μεγάλος στυλίστας δεν χωράει αμφιβολία ότι ο Μαλρώ απαιτεί ιδιαίτερη γυμναστική από τους μεταφραστές του. Ο Νίκος Ηλιάδης που ανέλαβε το έργο προσπάθησε να σταθεί στο ύψος του, και το πέτυχε πολλές φορές, όμως, εκτός από εκείνο το «φανταστικό» στον τίτλο δεν μπορώ να καταλάβω, για παράδειγμα, γιατί το «ελληνικό ύφος» πρέπει να γράφεται ως «ελληνικό στυλ».