«Γελοία, τραγικά ανδρείκελα…»

Τον ποιητή της «Έρημης Χώρας» «περιποιήθηκε» δεόντως ο Ελίας Κανέτι (1905-1994) στο βιβλίο του «Τα χρόνια στην Αγγλία», μτφ. Αλεξάνδρα Παύλου, Εκδ. Καστανιώτη. Αφήνει στην αρχή την έντονη αντιπάθειά του προς τον Έλιοτ να εκφραστεί σε χαμηλούς τόνους. «Με εξερέθιζε», γράφει, «η προθυμία που έδειξε από νωρίς για τη ζωή σε μια τράπεζα και αργότερα η αυτονόητη διεύθυνση ενός έγκριτου εκδοτικού οίκου η οποία του έδινε εξουσία πάνω στους ποιητές». Στη συνέχεια κλιμακώνει την ένταση των χαρακτηρισμών του: «κακός από τα βάθη της ψυχής του», αδιάντροπη κρίση για τον Γκαίτε, απάνθρωπα μη ποιητική κρίση για τον Μπλέικ.

Ανάμεσα στις μεταφράσεις της «Έρημης Χώρας» θα σταθούμε σ΄ εκείνη του Γιώργη Σαραντή. Όχι τόσο για την περίεργη αμφιθυμία του αριστερού ποιητή και μεταφραστή που δεν ξεκαθαρίζει «αν αρνείται ή αποδέχεται το έργο»- όπως παρατήρησε ο Νάσος Βαγενάς- αλλά για τις απαξιωτικές απόψεις του Μάρκου Αυγέρη, άκομψες για εισαγωγή βιβλίου. Ο Μ.Α. αποκαλεί τον Έλιοτ ποιητή «ενός χαλασμένου κόσμου, ποιητή της φθοράς. Οι άνθρωποί του είναι γελοία και τραγικά ανδρείκελα που γυρίζουν μέσα στις καταχνιασμένες, εφιαλτικές πολιτείες».