ΜΑΤΙΕΣ Όχι τέφρα…

Δεν θέλω να γράψω σήμερα για τις πυρκαγιές, που κάψανε, την περασμένη εβδομάδα, 400.000

στρέμματα, με πεύκα, έλατα, δενδρύλλια, θάμνους, σε ολόκληρη την Ελλάδα. (Μόνο στην Πάρνηθα και στα Δερβενοχώρια, οι καμένες εκτάσεις, όπως σημειώνει το ρεπορτάζ, ξεπερνούν τα 70.000 στρέμματα!). Δεν την αντέχω, όπως και κανείς άλλος, αυτήν την καταστροφή, δεν τον αντέχω αυτόν τον θάνατο. Και τώρα, που χαράζω αυτές τις γραμμές, το στόμα μου γεμίζει στάχτες.

Θέλω να μιλήσω για την αποψινή παράσταση στο Ηρώδειο, με τα ρεμπέτικα τραγούδια για τις «ουσίες». Παράσταση, την επιμέλεια της οποίας έχει ο ανεξάντλητος Παν. Κουνάδης. (Υπέροχος ο τίτλος της Νικολακοπούλου «Τσίλιες και μια νύχτες»!). Θα τραγουδήσουν, ως γνωστόν, ο Νταλάρας, ο Τσέρτος, ο Θηβαίος, ο Στέλιος Βαμβακάρης- ο γιος του Μάρκου- και, σίγουρα, το θέατρο θα είναι γεμάτο. Και οι θεατές και θα ψυχαγωγηθούν και θα μάθουν.

Το έχω γράψει και άλλη φορά: μου αρέσει η τόλμη του Λούκου. (Προ ημερών έμαθα ότι είναι, πέρα απ΄ όλα τα΄ άλλα, και ανιψιός της Έλλης Λαμπέτη.) Είναι, όντως, τολμηρό να βάζεις στο Ηρώδειο τραγούδια για χασίσια, κοκαΐνες και λοιπά ναρκωτικά. Αλλ΄ αυτά τα τραγούδια είναι τραγούδια μας. Έχουν καταγραφεί στην ιστορία του τόπου. Και νομίζω ότι πρέπει να πω σε διάφορους επικριτές του διευθυντή του φεστιβάλ, πως το Ηρώδειο δεν είναι «ιερός χώρος», που του ταιριάζει μόνον η κλασική μουσική.

Παλαιότερα, διαμαρτύρονταν ορισμένοι για το μπουζούκι. Τώρα, διαμαρτύρονται για τη συναυλία της Χαρούλας, την αφιερωμένη στον Λοΐζο! Τα ίδια και τα ίδια…

Αλλά και το Σάββατο, πάλι στο Ηρώδειο, θα έχουμε συναυλία. Αυτή τη φορά, με τη μοναδική Λιβανέζα τραγουδίστρια Φαϊρούζ, για την οποία διάβασα στην «Καθημερινή», δύο έξοχα κείμενα. Το ένα του Νίκου Γ. Ξυδάκη και το άλλο του συνθέτη Γιώργου Ανδρέου. Και είδα και κάτι, που, προσωπικά, με συγκίνησε: η παγκόσμιας φήμης αυτή ερμηνεύτρια έχει γεννηθεί μία εβδομάδα έπειτα από μένα. Στις 21 Νοεμβρίου 1935…

Για τη Φαϊρούζ, μου πρωτομίλησε με ενθουσιασμό, πριν από πολλά χρόνια, η Ειρήνη Παπά. Και μου έβαλε ν΄ ακούσω το «Αι γενεαί πάσαι», το «Άξιον εστί» και το «Χριστός ανέστη» στην ελληνική γλώσσα. Έπαθα την πλάκα μου! Καταπληκτική φωνή, με απίστευτη διαύγεια, συγκίνηση, πάθος. Από κει και ύστερα, άκουσα δεκάδες τραγούδια της. Πολύ ωραία τα γράφει ο Ξυδάκης: «Η Φαϊρούζ είναι η σπουδαιότερη φωνή του αραβικού κόσμου, ζων θρύλος της ανατολικής Μεσογείου. Η ορθόδοξη (αυτή χριστιανή) ιδανική ντάμα, μελαγχολική μητέρα, Τανίτ, Αστάρτη και Βρεφοκρατούσα εν ταυτώ, σμίγει στην ερμηνεία της τις μεγάλες παραδόσεις της μεσογειακής λεκάνης: τη μυστική θέαση της ζωής, τον αστικό βίο των λιμανιών και των εμπορικών κόμβων, το πένθος για το νείκος που πάντα εμφιλοχωρεί σ΄ αυτά τα χώματα, τη θαυμαστή συμβίωση των διαφορετικών, τη βαθιά βίωση του τόπου, την κοινωνία της θάλασσας».