Ελληνικοί μύθοι κόντρα στα τέρατα της λογικής

Η Ελλάδα του Αντρέ Μασόν δεν είναι η ταυτοποιημένη Ελλάδα μητέρα της λογικής σκέψη και του απολλώνιου φωτός. Είναι η χώρα του Διονύσου, «του θεού της έκστασης και του τρόμου, της αγριότητας και της λύτρωσης». Στην αποκατάσταση αυτής της λογοκριμένης από τους κλασικούς φιλολόγους χώρας πρωτοστάτησαν οι Γάλλοι σουρεαλιστές, με πρωτεργάτη τον βαθύτερο γνώστη αυτών των μύθων Αντρέ Μασόν.

Η μονογραφική έκθεση με 85 έργα του πρωτοπόρου της «αυτόματης γραφής» που εγκαινιάστηκε το Σάββατο (παρουσία του γιου του, καλλιτέχνη Ντιέγκο Μασόν και της κόρης του Λίλυ ΜασόνΑγγελοπούλου) στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, στην Άνδρο, φέρνει για πρώτη φορά την Ελλάδα έργα που άλλαξαν το νόημα των αρχαίων ελληνικών μύθων. Τους επικαιροποίησαν και τους διασταύρωσαν δημιουργικά με την έκφραση της τέχνης στον 20ό αιώνα.

Ο «Λαβύρινθος», ένας ιστορικής σημασίας πίνακας πρωταγωνιστεί στην εικαστική συνάντηση της Άνδρου. Ανήκει στο Κέντρο Ζορζ Πομπιντού, στο οποίο

Του χρόνου θα δούμε αφιέρωμα στον Γιάννη Μόραλη και για το 2009 προγραμματίζεται η έκθεση του Ισάμου Νογκούτσι

και δωρήθηκε από τον αείμνηστο Βασίλη Γουλανδρή. Απεικονίζει τον Μινώταυρο με τα σπλάχνα γεμάτα καρπούς και σύμβολα της ζωής. Επάνω ουρανός, στο μέσον οι κυματισμοί μιας θάλασσας και χαμηλά βουνά. «Σύμφωνα με τον ελληνικό μύθο, ο Μινώταυρος θανατώνεται. Στη δική μου εκδοχή ο Μινώταυρος είναι νικητής, σκοτώνει αυτόν που θα μπει στον Λαβύρινθο» σημειώνει ο Αντρέ Μασόν, που μετέτρεψε το «τέρας» σε φιλική μορφή- σύμβολο της ποίησης και της τραγικής μοίρας του ανθρώπου που στην προσπάθειά του να ελέγξει το ένστικτο πέφτει θύμα του ορθολογισμού. Τις συνέπειες τις βίωσε καταστροφικά η ανθρωπότητα σε δύο παγκόσμιους πολέμους.

«Με τρόπο ενστικτώδη, ελλειπτικό και δαιδαλώδη, ο Μασόν επιδόθηκε σε μια φρενήρη καταγραφή του θρυμματισμού της ανθρώπινης εικόνας», σημειώνει ο διευθυντής του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Άνδρου Κυριάκος Κουτσομάλλης. «Η ελληνική μυθολογία αποτελεί αναμφισβήτητα κομμάτι από τις ρίζες μας», υπογραμμίζει ο ίδιος ο Αντρέ Μασόν. Η Αριάδνη με τον μίτο και η Πασιφάη, που ενώθηκε μ΄ έναν ταύρο και γέννησε τον Μινώταυρο, οι Αμαζόνες- μοντέλο της μητριαρχίας- η Πυθία, ο Ορφέας, ο μύθος του Σισύφου, τα άλογα του Διομήδη, οι Κένταυροι, ο Δαίδαλος, ο Θησέας, ο Οιδίπους είναι τα θέματα των πινάκων του στην Άνδρο. Στην επεξεργασία τους, ο ζωγράφος απελευθέρωσε πρωτόγνωρες δυνάμεις για την τέχνη του 20ού αιώνα.