ΜΑΤΙΕΣ Αχόρταγος

«Αχόρταγος ο πόθος, σαν τον Άδη!», λέει το «Άσμα Ασμάτων». Κι έτσι είναι. Ο Άδης δεν χορταίνει, χιλιάδες χρόνια τώρα, με τα δισεκατομμύρια κορμιά που έχει καταπιεί. Τον θυμήθηκα και πάλι. Μου τον θύμισε, με ένα τράνταγμα στην ψυχή, ο θάνατος του Φάνη Κλεάνθη. (Και όχι του Θεοφάνη Κλεάνθη, που τιτλοφόρησε τη μονόστηλη σχετική είδηση, την Τετάρτη, στα «ΝΕΑ», ο αρμόδιος συντάκτης ύλης.)

Ανεβαίνοντας στον δεύτερο όροφο των παλιών γραφείων της εφημερίδας, στη Χρ. Λαδά 3, το πρώτο δωμάτιο, αριστερά, με το παράθυρό του να κοιτάζει τη Λέσχη Φιλελευθέρων, είχε πέντε τραπέζια, για πέντε συντάκτες. Αλλά τι συντάκτες… Στο ένα, ο Δημήτρης Ψαθάς. Στο άλλο ο Φώκος Δημητριάδης. Στο τρίτο, ο Κώστας Σταματίου. Στο τέταρτο, ο Γιώργος Πηλιχός. Και στο πέμπτο, ο Φάνης Κλεάνθης.

Έφυγαν δυστυχώς όλοι… Ο Κλεάνθης ήταν ηλικιωμένος, τότε που τον γνώρισα.

Ηλικιωμένος και κουρασμένος. Ο μέγας Νίτσος, ο διευθυντής, τον πείραζε τρυφερά, λέγοντάς του ότι υπήρξε επιλοχίας στον πόλεμο της Μικράς Ασίας! Ο Φάνης γελούσε. Με έναν τρόπο αθώο, παιδικό. Και ξανάπεφτε με τα μούτρα στα χειρόγραφα που ήταν στοιβαγμένα μπροστά του. Διάβαζε, υπογράμμιζε, έβαζε υπότιτλους στα κείμενα του παρέδιδαν συνεχώς όλοι οι συντάκτες των «Καλλιτεχνικών».

Και ήταν πολλοί αυτοί οι συντάκτες. Τρεις για τα θεατρικά, δύο για τα εικαστικά, τρεις για τον κινηματογράφο και δίπλα τους ο σπουδαίος κριτικός της λογοτεχνίας Βάσος Βαρίκας. Γιατί τα «ΝΕΑ», εκείνη την εποχή, σε μεγάλο σχήμα, είχαν μια 2η σελίδα που ετσάκιζε κόκκαλα!

Προσπαθούσε ο Αχ. Μαμάκης, από το «Έθνος», να αντεπιτεθεί, αλλ΄ εις μάτην. Γιατί σ΄ αυτήν τη 2η σελίδα έγραφε συχνά και ο ίδιος ο Νίτσος τους καταπληκτικούς «Αστερίσκους» του, που μπορούσαν να κατεβάσουν μια παράσταση λίγες ώρες μετά την πρεμιέρα! Ή και το αντίθετο.

Ο Κλεάνθης ήταν ο «ύλαρχος» της 2ης σελίδας. Δεν διόρθωνε, φυσικά, τα χειρόγραφα του Σταματίου ή του Πηλιχού. Όλο το «ψιλολόι» όμως περνούσε από τα χέρια του. Και οι ειδήσεις τότε, στα «Καλλιτεχνικά», δεν ήταν δυο και τρεις. Ήταν αναρίθμητες. Και χρειάζονταν τους τίτλους τους. Έπρεπε κάποιος έμπειρος να τις κόβει και να τις ράβει. Και ο «επιλοχίας» ήταν ο πιο κατάλληλος γι΄ αυτήν τη δουλειά.

Ήθελα να τα γράψω όλα τούτα. Γιατί ο Κλεάνθης, από τα Αλάτσατα της Σμύρνης, ήταν ένας έντιμος και σκληρά εργαζόμενος δημοσιογράφος. Δούλευε, όχι μόνο στα «ΝΕΑ», αλλά και σε διάφορα περιοδικά «ποικίλης ύλης»: στο «Μπουκέτο», τον «Θησαυρό», τον «Θεατή», τη «Γυναίκα». Έδινε κομμάτια. Για να τσοντάρει, μερικά κατοστάρικα, στον μισθό του. Και έγραφε και βιβλία. Ένα δε απ΄ αυτά, για τα Αλάτσατα, μου ΄δωσε μπόλικο υλικό για το δικό μου «Όλα είναι ένα ψέμα», το αφιερωμένο στην Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου.