ΔΡΟΜΟΙ

Το πετρέλαιο…
… και ό,τι αυτό σημαίνει για τον άνθρωπο- δηλαδή, ενέργεια- ήταν πάντα πηγή συγκρούσεων. Η ιαπωνική επίθεση στο Περλ Χάρμπορ είχε, τουλάχιστον εν μέρει, την αιτία της στην απόφαση των ΗΠΑ να περιορίσουν τις εξαγωγές πετρελαίου προς την Ιαπωνία το 1941, λόγω της ιαπωνικής εισβολής στην Κίνα. Η Ιαπωνία ήταν απόλυτα εξαρτημένη από εισαγόμενο πετρέλαιο, κυρίως από τις ΗΠΑ. Σήμερα εξακολουθεί να είναι εξαρτημένη, αλλά οι μεγαλύτερες ποσότητες του πετρελαίου της προέρχονται από τη Μέση Ανατολή, ένα άλλο μέρος του κόσμου όπου το πετρέλαιο παίζει σημαντικό ρόλο εδώ και πολλά χρόνια. Η Βρετανία…
… άρχισε για πρώτη φορά να δείχνει ενδιαφέρον στον Περσικό Κόλπο, επειδή είχε εκεί ναυτιλιακά συμφέροντα, πολύ πριν ανακαλυφθεί πετρέλαιο. Μετά την ανακάλυψή του και την άντλησή του στη δεκαετία του 1930, η στρατηγική αξία της περιοχής αυξήθηκε σημαντικά. Τότε άρχισαν να ενδιαφέρονται και άλλες δυνάμεις, ιδιαίτερα οι ΗΠΑ. Η Δύση ήταν αποφασισμένη να σιγουρέψει ότι ο Περσικός Κόλπος θα ήταν η βασική πηγή της ενέργειάς της. Το πετρέλαιο έπαιξε σημαντικό ρόλο στο πραξικόπημα του 1953 στο Ιράν, το οποίο οργάνωσαν οι ΗΠΑ και η Βρετανία. Κατόρθωσαν να ανατρέψουν τον εκλεγμένο πρωθυπουργό Μοχάμεντ Μοσαντέκ και να εγκαταστήσουν τον Σάχη Ρεζά Παχλεβί, που η βασιλεία του τερματίστηκα άδοξα από τους ισλαμιστές επαναστάτες του Χομεϊνί το 1979. Γιατί συνέβησαν όλα αυτά; Επειδή ο Μοσαντέκ είχε υποπέσει σε ένα σοβαρότατο αμάρτημα: είχε εθνικοποιήσει τη βρετανικής ιδιοκτησίας εταιρεία πετρελαίου Αnglo-Ιranian. Άραγε πόσο είναι οι ΗΠΑ αποφασισμένες να το τραβήξουν για το πετρέλαιο; Όσο πάει, σύμφωνα με απόρρητα έγγραφα του Βρετανικού Εθνικού Αρχείου που δόθηκαν στη δημοσιότητα. Εκτιμήσεις των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών αποκάλυψαν ότι το 1973 η αμερικανική κυβέρνηση είχε εκπονήσει σχέδιο για την κατάληψη των πετρελαιοπηγών της Σαουδικής Αραβίας, του Κουβέιτ και του Άμπου Ντάμπι σε αντίποινα για το αραβικό εμπάργκο πετρελαίου προς τη Δύση.

Η επέμβαση…
… των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στο Κουβέιτ το 1991 είχε σε μεγάλο βαθμό ως κίνητρο τη διασφάλιση του πετρελαίου και την παρεμπόδιση του Σαντάμ Χουσεΐν να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτό. Και μολονότι ο πιο πρόσφατος πόλεμος κατά του Ιράκ είχε και άλλα κίνητρα, το πετρέλαιο ήταν ένας σημαντικός παράγοντας, όπως δήλωνε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Ντικ Τσέινι τον Αύγουστο του 2002: «Ο Σαντάμ Χουσεΐν θα μπορούσε να επιδιώξει την κυριαρχία σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και να πάρει υπό τον έλεγχό του ένα μεγάλο μέρος των παγκόσμιων πηγών ενέργειας».

Επιμένουμε…
… στο ερώτημα: Άραγε πόσο είναι οι ΗΠΑ αποφασισμένες να το τραβήξουν για το πετρέλαιο; Σε έκθεσή του, ο Αμερικανός στρατιωτικός αναλυτής Κρις Τζέφρις, καθηγητής στην Αμερικανική Αεροπορική Ακαδημία, υποστηρίζει ότι θα έρθει μια μέρα που η Αμερική θα συγκρουστεί με την Ευρώπη για να αποκτήσει τον έλεγχο των πετρελαίων της Μέσης Ανατολής που λιγοστεύουν ολοένα.