«Φτάνει να έχεις μάτια να βλέπεις»

ΕΝΑΣ ΠΑΠΠΟΥΣ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΑ, ΜΙΑ
ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΣΠΡΗ ΑΛΛΑ
ΜΑΥΡΗ, ΕΝΑΣ ΕΓΓΟΝΟΣ ΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΕΓΓΟΝΟΣ
ΑΝ ΚΑΙ ΔΕΝ ΜΟΙΑΖΕΙ ΣΕ ΚΑΝΕΝΑΝ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ, ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ
ΠΟΥ ΚΑΤΑΛΗΓΕΙ ΣΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ, ΕΝΑΣ ΠΑΠΠΟΥΣ
ΠΟΥ ΠΑΙΖΕΙ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΔΕΝ ΠΑΙΖΕΙ. ΕΙΝΑΙ
«Ο ΨΕΥΤΗΣ ΠΑΠΠΟΥΣ», ΠΟΥ ΜΟΝΟ ΨΕΥΤΗΣ
ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ, ΣΤΟ 13ο ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΤΗΣ ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟΝ!
Ο Αντώνης, μαθητής του Δημοτικού, μένει πολλές ώρες μόνος με τον παππού του και τη Ρωσίδα οικιακή βοηθό. Ο παππούς, ένας κοτσονάτος συνταξιούχος ηθοποιός, περνάει τις ώρες του διδάσκοντας θέατρο σε νέους και διηγείται στον Αντώνη και στη Λάρα τις ιστορίες της ζωής του: για το θέατρο, τον έρωτα και την επανάσταση στο Παρίσι του Μάη, την άπιαστη Μαργκώ, την πολιτική. Η παραξενιά του είναι ότι ποτέ δεν φτάνει στην ώρα του. Όταν έρχεται καθυστερημένος, έχει πάντα μια καλή δικαιολογία: μια διαδήλωση που τον καθήλωσε στο κέντρο, μια σοβαρή συνάντηση… Ο παππούς για τον εγγονό είναι ο κόσμος όλος.

Τίποτα στημένο στο μυθιστόρημα, οι γονείς που δουλεύουν πολύ, το σχολείο, ένα ταξίδι στο Παρίσι, ο καημός της Λάρα, όλα ανθρώπινα και καθημερινά, με εξαίρεση το μεγάλο μυστικό για τη χαμένη γιαγιά, που και αυτό δίνει στους αναγνώστες μια μυρωδιά από ήθη και συνήθειες παλαιότερων εποχών. Ανθρώπινος και ο θάνατος που χωρίζει τον Αντώνη από αυτόν τον υπέροχο παππού.

Άλκη Ζέη

Ο ΨΕΥΤΗΣ ΠΑΠΠΟΥΣ

ΕΙΚΟΝΕΣ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗ ΕΚΔ. ΚΕΔΡΟΣ, 2007, ΣΕΛ. 160, ΤΙΜΗ: 10 ευρω

Εμπειρίες
Ψήγματα ιδεών και γεγονότων υπάρχουν διάσπαρτα στο μυθιστόρημα. Είναι ο τρόπος της Άλκης Ζέη να μιλήσει για την Ιστορία περνώντας την, μέσα από τις εμπειρίες της, στη ζωή των ηρώων.

Από τις διηγήσεις του παππού παίρνουμε ανάκατα μια ιδέα για τα πολιτικά με τη δικτατορία και τον εμφύλιο, για τον καθημερινό ρατσισμό έξω από την πόρτα μας, τη μετανάστευση, τα ναρκωτικά, για καθετί που μπορεί να απασχολεί ή να έχει απασχολήσει καθέναν από εμάς, ανεξάρτητα από την ηλικία του. Αυτές οι αναφορές στην κοινωνία- πάμπολλες, σχεδόν σε κάθε σελίδα- ξετυλίγονται χωρίς να φιλοδοξούν να μας πείσουν ότι αναπαριστούν την πραγματικότητα. Επιδιώκουν να μας δείξουν μερικές από τις όψεις της όπως τις έζησε και τις ζει η συγγραφέας. Η φράση-κλειδί: «Δεν το ξέρεις πως κάθε μέρα κάτι συμβαίνει; Όχι μόνο στον δρόμο, παντού- φτάνει να έχεις μάτια να βλέπεις» λέει στον Αντώνη ο παππούς. Η συγγραφέας ρίχνει σπόρους και μιλάει για όλα αυτά χωρίς πολλά λόγια και χωρίς να υπερθεματίζει. Απλώς τους δίνει άλλη διάσταση, τα κοιτάζει από διαφορετική οπτική γωνία.

Ο παππούς μπορεί να είναι ψεύτης στα μάτια του αγοριού. Είναι όμως ακριβώς αυτές οι «ψευτιές» που κατευθύνουν το βλέμμα, δίνουν νόημα στη ζωή και ανοίγουν τον ορίζοντα του ήρωα και τον δικό μας, βοηθώντας όλους να αποκτήσουν τις δικές τους αξίες.

Φυσικότητα
Τα παιδιά θα απολαύσουν το μυθιστόρημα και οι ενήλικοι θα ανακαλύψουν ότι το κοινότοπο, «μπορούμε να μιλήσουμε στα παιδιά για τα πάντα», παίρνει εδώ συγκεκριμένη μορφή. Η καθαρότητα των απόψεων και η φυσικότητα της αφήγησης, που στηρίζονται στο συναίσθημα και- σχέση που δημιουργεί ο μικρός με τον παππού- επιτρέπουν την παρουσίαση κάθε δύσκολου θέματος.

Διαβάζοντας τον Ψεύτη παππού δεν έχει νόημα λοιπόν να σταθούμε στο αν το βιβλίο έχει αυτοβιογραφικά στοιχεία. Προφανώς και έχει. Ο αναγνώστης θα τα φανταστεί, θα τα μαντέψει καλύτερα, μέσα από τη διήγηση και το ποιόν των συνομιλητών του. Η Άλκη Ζέη μιλάει στους αναγνώστες για το σήμερα που μπλέκεται με τις αναμνήσεις και τις αρχές μιας ολόκληρης ζωής.