Στα χνάρια του

Ο τόπος- ή μήπως και ο συγγραφέας;- είναι σκληρός με τις Αγγλίδες, ιδίως όταν το άγευστο παρουσιαστικό τους με «το επίπεδο στήθος» (!) αντιπαραβάλλεται στην εύρωστη και ακτινοβόλο ομορφιά ενός Ινδού. Εύλογα, θα έλεγε κανείς, το πρωταγωνιστικό ζεύγος στο μυθιστόρημα, δεν είναι εκείνος και εκείνη, αλλά εκείνος (Αζίζ) και εκείνος (Φίλντιγκ)! Είναι ένας αφηγηματικός τρόπος που ακολουθεί και στην κινηματογραφική μεταφορά του έργου, ο Ντέιβιντ Λιν. Η παράδοξη αλλά ειλικρινής φιλία, που ανθεί και μαραζώνει, υποχωρεί και εξελίσσεται σε πείσμα της διαφορετικότητας και των αλλεπάλληλων παρεξηγήσεων- είναι ένας από τους άξονες της κινηματογραφικής αντίστιξης. Το μυθιστόρημα του Φόρστερ με τη γεωμετρική πλοκή του προσφέρει ευανάγνωστα πατήματα για έναν καλό κινηματογραφικό αφηγητή. Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο ότι πέντε από τα επτά μυθιστορήματά του έχουν μεταφερθεί στην οθόνη. Η ιστορία χτίζεται και «κλειδώνει» σε κομβικά σημεία και η εικόνα, αποφεύγοντας τον σκόπελο του εξωτισμού, πρέπει να ενσωματώσει την αντίθεση, όχι ως γραφικό, στατικό στοιχείο, αλλά ως μοχλό δραματουργικό. Σπάει σε…

χίλιες λέξεις και συντίθεται πάλι: τα άχρωμα λινά των Βρετανών αποικιοκρατών κόντρα στα φωτεινά

Ε.Μ. Φόρστερ

ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΝΔΙΑ

ΜΤΦ. ΕΦΗ ΦΡΥΔΑ ΕΚΔ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2007 ΣΕΛ. 464, ΤΙΜΗ: 19 #

και έντονα χρώματα των ντόπιων, το πειθαρχημένο- θεσμικό πλήθος και ο βουερός κόσμος του δρόμου, η υπεροψία της εξουσίας και ο ρατσισμός της αυτοκρατορίας απέναντι στη δύναμη της ιστορίας και στην αντίσταση μιας ρευστής αλλά υπαρκτής αυτογνωσίας, γιρλάντες, μπούρκες, ζητιανάκια και συνωστισμός απέναντι στο τσάι και την αμφιλεγόμενη βρετανική συμπάθεια.

Ο φακός καταγράφει και ο σκηνοθέτης πατά στα χνάρια του συγγραφέα, όχι εγκλωβισμένος αλλά απελευθερωμένος, στη δική του αφηγηματική απόσταση ασφαλείας. Στιγμές αμηχανίας υπάρχουν, αλλά οι καλές ερμηνείες αναπληρώνουν το κενό, εκτός ίσως από την αδυναμία να μεταγραφούν κινηματογραφικά οι εσωτερικές διαδρομές και συγκρούσεις του Ινδού γιατρού Αζίζ και οι εκρηκτικές μεταστροφές της συμπεριφοράς του απέναντι στον Βρετανό Φίλντιγκ.

Αποζημιώνει όμως με την τόσο εύγλωττη- δίχως λόγια- σκηνή με τις μαϊμούδες, όταν η ξαφνιασμένη από το απερίφραστο ερωτικό σύμπλεγμα των αγαλμάτων δεσποινίς Κουέστεντ το βάζει στα πόδια μπροστά στους δαίμονές της, το άπιαστο σαρκικό πάθος και τα μάλλον ενοχλημένα τετράποδα που πέφτουν σαν τις μύγες από τα σώματα των πέτρινων εραστών.