Περιοδικά

Ένας Άγγλος στα ελληνικά- γλωσσικά- χωράφια

Όσοι καταπιάνονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο με την ελληνική γλώσσα, θα πρέπει να προμηθευτούν το τελευταίο τεύχος της «Νέας Εστίας», που με αφορμή το βιβλίο του Άγγλου γλωσσολόγου Τζέφρι Χόροκς (γεν. 1951), «Ελληνικά- Ιστορία της γλώσσας και των ομιλητών της», από τις εκδόσεις της Εστίας δημοσιεύει κείμενα Ελλήνων ειδικών που σχολιάζουν τη δουλειά του Άγγλου. Ο Χόροκς που γνωρίζει την αρχαία, τη μεσαιωνική και τη νέα ελληνική γλώσσα, βάζει ο ίδιος το ερώτημα: «Τι μπορεί να ξέρει παραπάνω ένας ξένος για την ελληνική γλώσσα απ΄ ό,τι εμείς;». Και απαντάει: «Όχι, πολλά. Αλλά κάποτε αν στέκεται κανείς λίγο πιο μακριά, στην άκρη, μπορεί να δει τα πράγματα και λίγο διαφορετικά από αυτούς που βρίσκονται στη μέση».

Η Μελίτα Σταύρου συνοψίζει την αξία του βιβλίου: «Πρόκειται για την πρώτη και μόνη ώς τώρα, ενιαία, συστηματική και πρωτίστως ιδωμένη μέσα από τη ματιά ενός μόνου ερευνητή, σπουδή της ιστορίας της ελληνικής. Και τούτο γιατί το ξεδίπλωμα των ιστορικών αλλαγών της ελληνικής συνυφαίνεται με τρόπο οργανικό- και δεν πλαισιώνεται απλώς- με την παρουσίαση των βασικών ιστορικοπολιτισμικών συντεταγμένων που τις προσδιόρισαν ή/ και τις υποκίνησαν».

Η Μαρία Τζεβελέκου, που μαζί με τη Σταύρου μετέφρασαν το βιβλίο, προσθέτει για την αξία της μελέτης του Χόροκς: «Όχι μόνο μας δίνει μια εναργή εικόνα της εξέλιξης της ελληνικής, αλλά δημιουργεί και μια σχισμή για να δούμε πως σκέφτονταν και λειτουργούσαν άνθρωποι που έζησαν σε εποχές πολύ απομακρυσμένες από τη σημερινή. Υποβάλλοντας μια ιδέα, μια εικόνα για το τι πιθανόν να έχει συμβεί, μας προτρέπει να αμφισβητήσουμε ορισμένες σύγχρονες παραστάσεις που προβάλλουμε αναδρομικά για να ερμηνεύσουμε το παρελθόν».

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ «ΒΡΩΜΙΑ»! Τέσσερα δοκίμια για το φλέγον ζήτημα της «πολιπολιτισμικότητας» δημοσιεύουν, μεταξύ άλλων ενδιαφερόντων, τα «Σύγχρονα Θέματα». Απομονώνω μιαν άποψη- μια κραυγή καλύτερα- του δημιουργού των Σατανικών Στίχων Salman Rushdie (φωτογραφία):

«Την εποχή της μαζικής μετανάστευσης και του Ίντερνετ, η πολιτισμική πολυφωνία είναι ένα μη αναστρέψιμο δεδομένο. Είτε μας αρέσει είτε όχι, σε αυτό τον κόσμο ζούμε, όπου το όνειρο ενός καθαρού μονοπολιτισμού είναι, στην καλύτερη περίπτωση, μία ανέφικτη, νοσταλγική φαντασία και στη χειρότερη περίπτωση, μία απειλή που θέτει σε κίνδυνο ζωές- όταν ιδέες καθαρότητας (φυλετικής καθαρότητας, θρησκευτικής καθαρότητας, πολιτισμικής καθαρότητας) μετατρέπονται σε προγράμματα “εθνοκάθαρσης” (…). Η “καθαρότητα” είναι ένα σλόγκαν που οδηγεί σε διαχωρισμούς και εκρήξεις. Ας τελειώνουμε με αυτήν. Λίγο μίασμα ακόμα, παρακαλώ. Λίγο λιγότερη καθαρότητα. Λίγο περισσότερη “βρωμιά”. Θα κοιμόμαστε όλοι καλύτερα το βράδυ». ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ. Σ΄ αυτή την πολύπαθη πόλη, μια ομάδα ορεξάτων ανθρώπων αγωνίζεται με πείσμα, χιούμορ και γνώση εκδίδοντας τα διμηνιαία «ΑΝΤΙ κείμενα».

Σ΄ αυτό το τεύχος, ένας- εφιαλτικός – φάκελος για τους κινδύνους από τον αμίαντο, αφού στη γειτονιά του (στο Ζιδάνι Κοζάνης) λειτουργούσε μέχρι το 2000 η τελευταία και μεγαλύτερη μονάδα εξόρυξης και επεξεργασίας αμιάντου της Ευρώπης!

Διαβάστε τις εμπεριστατωμένες προτάσεις για την αποκατάσταση του ορυχείου και την περιστολή των κινδύνων στην περιοχή. Από το εκδοτικό σημείωμα το σύνθημα: «Γρηγορείτε, πριν μιανθούμε από τον “αμίαντο” και αργείτε στο φαγητό, στον έρωτα και στο παιχνίδι»! ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΑ. Η περιοδική έκδοση «Υφέν» κυκλοφορεί μία φορά τον χρόνο και περιέχει κείμενα για την τυπογραφία και τη γραφική επικοινωνία (εξήγηση: η υφέν, μια τοξοειδής καμπύλη, έμπαινε κάτω από δύο συλλαβές για να τις ενώσει ούτως ώστε να διαβαστούν σαν μία λέξη. Το ενωτικό, το σημείο στίξης που σήμερα χρησιμοποιούμε όταν κόβεται μια λέξη στο τέλος της αράδας κειμένου, είναι στην πραγματικότητα υφέν). Δεν γνωρίζω να υπάρχει άλλο περιοδικό με ύλη σαν του «Υφέν»- αν υπάρχει, μετά χαράς να το γνωρίσω. Έχουμε, λοιπόν, σ΄ αυτό το τεύχος (160 σελίδες) μεταξύ άλλων: έρευνα της Χριστίνας Μπάνου, όπου μελετώνται τα κοινά γνωρίσματα της εκδοτικής βιομηχανίας από την Αναγέννηση έως τις μέρες μας και μέρος της καταπληκτικής μελέτης του Κλήμη Μαστορίδη για τα ελληνικά τυπογραφικά στοιχεία και την ιστορία των ελληνικών στοιχειοχυτηρίων του 19ου και του 20ού αιώνα. Το ίδιο το περιοδικό είναι ένα τυπογραφικό διαμάντι.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ: Ευριπίδου 84, Αθήνα- 105 53, τηλ. 210-3213.030

ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΘΕΜΑΤΑ: Βουκουρεστίου 12, Αθήνα- 106 71, τηλ. 210-3628.501

ΑΝΤΙ ΚΕΙΜΕΝΑ: 25ης Μαρτίου 71 Πτολεμαΐδα- 50 200, τηλ. 24630-26.172

ΥΦΕΝ: Ι. Πολέμη 42, Θεσσαλονίκη542 48, τηλ. 2310-322.031