Ο ΜΙΣΟΓΥΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ο «ΜΠΛΑΖΕΔΙΣΜΟΣ»

Τον Ανρί ντε Μοντερλάν, εκτός από «ομοφυλόφιλο της Δεξιάς» όπως τον χαρακτηρίζει μια ιστοσελίδα, τον είπαν και «μισογύνη». Εδώ που τα λέμε δεν είχαν και πολύ άδικο. Είναι ένας τύπος μισογυνισμού ο οποίος στηρίζεται σε ένα γερό γεωλογικό στρώμα μπλαζεδισμού και μιας εν γένει απαξιωτικής στάσης απέναντι σε οποιαδήποτε μορφή συνεύρεσης. Προς το τέλος του κειμένου ο αναγνώστης μπορεί να απολαύσει μια αρκούντως καυστική καταγραφή των συμπτωμάτων της μεγαλοαστικής ζωής στο Παρίσι της εποχής. Τον συγγραφέα, εννοείται, τον απωθεί με τον ίδιο τρόπο που τον απωθεί ο έρωτας της επιστολογράφου του: αντιστεκόμενος της προσφέρεται.

Οφείλω να ομολογήσω ότι το ενδιαφέρον σ΄ αυτήν τη στάση ζωής είναι η μοναχικότητά της, η άρνηση της ύπαρξης του άλλου, ένα είδος πρωτογενούς εξέγερσης απέναντι στις συνθήκες της συνύπαρξης. Το δυσάρεστο είναι ο κυνισμός της, ένα συνεχές ναρκισσιστικό αναμάσημα του αυτισμού το οποίο οδηγεί σε μια νεκροφάνεια των αισθήσεων και των αισθημάτων.

Παρθένα τριαντάρα
Αν υπάρχει μια «ομοφοβία», μια από τις πιο διαδεδομένες καραμέλες της πολιτικής ορθότητας σήμερα, υπάρχει σίγουρα και μια «ετεροφοβία», εξίσου, αν όχι περισσότερο, στερεότυπη με το ομοφοβικό αντίστοιχό της: το γυναικείο σύμπαν του Μοντερλάν χωρίζεται ανάμεσα σε μια έξυπνη, άσχημη και παρθένα τριαντάρα, μια χριστιανή Τερέζα και μια μάλλον ηλίθια πλην όμως σέξι Σολάνζ. Ευτυχώς ή δυστυχώς, ανάλογα με το πού τοποθετείται κανείς, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά.

Σίγουρα ο Μοντερλάν δεν είναι τυχαία περίπτωση. Και με την πρόζα του και με το θέατρό του διέγραψε μια εντελώς ιδιοσυγκρασιακή τροχιά στο στερέωμα του λογοτεχνικού 20ού αιώνα, ώσπου να αυτοκτονήσει το 1972 όταν πια έχασε την όρασή του. Στυλίστας, μ΄ αυτό το μπλαζέ βλέμμα που κάποτε μπορεί να διεκδικούσε κάποια εύσημα πρωτοτυπίας και ειλικρίνειας, σήμερα όμως κουράζει επειδή ακριβώς μοιάζει να παίρνει πολύ στα σοβαρά και το στυλ του και τον μπλαζεδισμό του.

Μπορεί να ενδιαφέρει για την υπαρξιακή διάσταση που προσπαθεί να δώσει σε όλους τους κραδασμούς μιας ερωτικής σχέσης, κουράζει όμως με χαρακτήρες που θυμίζουν στερεότυπες φιγούρες και με την επίσης στερεότυπη ετεροφοβία του. Πολύ καλή η μετάφραση της Λουίζας Μητσάκου.