Φαινόμενα

Δεν ξέρω / δεν απαντώ

Όταν το πολιτικό ταυτίζεται με το επικοινωνιακό από την κυβέρνηση, η επιλογή της επίδειξης αλαζονείας από τον κ. Δούκα κατά την εμφάνισή του στο Μega, εκλαμβάνεται ως πολιτική στάση
Ηυπόθεση των ομολόγων παραμένει η σοβαρότερη αποκάλυψη των ημερών. Η εμφάνιση του υφυπουργού Οικονομικών, ενός από τους κατ΄ εξοχήν αρμόδιους για τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος σε ένα δελτίο ειδήσεων δεν μπορεί, επομένως, παρά να αποτελεί σημαντική στιγμή: 1) για τον ίδιο ως πολιτικό, που με την ανάληψη των καθηκόντων μιας τέτοιας θέσης έχει ταυτοχρόνως αναλάβει και το χρέος να αποδείξει ότι και με τη δική του υπογραφή η κυβέρνησή του τηρεί το «συμβόλαιό» της με τον λαό, 2) για την κυβερνητική πολιτική ως προς τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος, την οποία οφείλει να υπερασπιστεί με πειστικά επιχειρήματα, αλλά 3) είναι εξίσου σημαντική στιγμή και για το δελτίο στο οποίο συμφώνησε να εμφανιστεί- εν προκειμένω το δελτίο ειδήσεων του Μega- εφόσον αναγνωρίζει ότι μέσω αυτού απευθύνεται σε πολίτες, οι οποίοι περιμένουν πολιτικές απαντήσεις.

Με άλλα λόγια η εμφάνιση του κ. Δούκα στο τηλεπαράθυρο είχε ειδική επικοινωνιακή σημασία τη δεδομένη στιγμή, από τη στιγμή μάλιστα που η «επικοινωνιακή πολιτική» έχει καταστεί για την κυβέρνηση (από εποχής μπαϊρακταρείου επαναστάσεως) σημαντικότερη και από την άσκηση κυβερνητικής πολιτικής.

Έχει αποδειχθεί η επικίνδυνη κερδοσκοπική εκμετάλλευση των χρημάτων των εργαζομένων, χωρίς ωστόσο να έχει βρεθεί το πού ακριβώς πήγαν τα χρήματα και όσο δεν βρίσκεται είναι φυσικό το θέμα να παραμένει στην επικαιρότητα παράγοντας πολιτική.

Και πολιτική που παράγεται με αφορμή μια τέτοιας εξαιρετικής σημασίας υπόθεση δεν είναι μόνον ο διάλογος στη Βουλή, η στάση επίμονου ελέγχου της αντιπολίτευσης εκφράζοντας παράλληλα πολιτικές θέσεις, οι απαντήσεις του αρμόδιου υπουργού (π.χ. του κ. Τσιτουρίδη) οι οποίες με τη σειρά τους αποκαλύπτουν πολιτική στάση (δείχνω μονίμως τον προηγούμενο στην κυβέρνηση) και οι διευκρινίσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου σε ερωτήσεις των δημοσιογράφων, αλλά παράγει πολιτική και εκφράζει πολιτική άποψη εξίσου και η επικοινωνιακή μέθοδος που ακολουθούν τα κυβερνητικά στελέχη, τα οποία καλούνται να δώσουν απαντήσεις.

Για παράδειγμα, η στάση του κ. Δούκα στο δελτίο ειδήσεων του Μega θύμιζε το «δεν γνωρίζω/δεν απαντώ» των ερευνών γνώμης. Μόνο που δεν του ζητείται γνώμη, αλλά συγκεκριμένη πολιτική απάντηση. Προτίμησε να αποφύγει τη σαφήνεια, επέλεξε στάση ειρωνείας προς τις κυρίες του δελτίου, στις οποίες απευθύνθηκε απαξιωτικά λέγοντάς τους ότι αν ρωτούσαν τραπεζίτη θα γνώριζαν περισσότερα. Το θέμα όμως δεν είναι να πάρει από οποιονδήποτε απαντήσεις ο δημοσιογράφος, ούτε να γνωρίζει αυτός για να απαντήσει στους πολίτες, αλλά ο αρμόδιος υφυπουργός να είναι σε θέση να απαντήσει.

Επίσης προτίμησε το «δεν γνωρίζω» ως απάντηση σε ερωτήσεις που είχαν- κατά την άποψή του- την ελάχιστη πιθανότητα να αποδείξουν ότι η κυβέρνηση ήταν σε γνώση της επένδυσης των χρημάτων σε ομόλογο. Στην ερώτηση του Γιάννη Πρετεντέρη, για παράδειγμα, αν έγινε σύσκεψη στελεχών κατά την οποία συζητήθηκε η επένδυση σε δομικά ομόλογα, απάντησε ότι συσκέψεις «δεν γίνονταν», όταν ο κ. Ρουσόπουλος το ίδιο πρωί είχε απαντήσει στους δημοσιογράφους ότι τέτοια σύσκεψη έγινε, αλλά δεν γνωρίζει τι συζητήθηκε κατά τη διάρκειά της.


Πολιτική στάση της αλαζονείας

Στο μόνο στο οποίο ήταν σαφής ο κ. Δούκας, ήταν ότι θα επιληφθεί η Δικαιοσύνη και τα χρήματα θα βρεθούν. Η Δικαιοσύνη αποτελεί όλο και συχνότερα το ιδανικό καταφύγιο μιας «κυβερνητικής “πολιτικής” χωρίς απαντήσεις», μιας μη πολιτικής εν τέλει, αφού οι θεσμοί της Δικαιοσύνης εμφανίζονται ως μόνοι να λειτουργούν, αλλά φυσικά έχουν θέση στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν ένοχοι, δηλαδή αφού έχει προκληθεί το σκάνδαλο. Υποτίθεται ότι η πολιτική με όραμα την κάθαρση έχει πρόγραμμα την αποφυγή των σκανδάλων και όχι το πώς, αφού συμβούν θα τιμωρήσει, ώστε να εκτονωθεί το λαϊκό αίσθημα. Η ικανοποίηση του στιγμιαίου πάθους δεν μπορεί να αποτελεί πολιτική.

Όσο για τον διάλογο που επιχειρήθηκε με τον υφυπουργό Οικονομικών και που ως προς την τεχνολογία της μετάδοσής του αποτέλεσε «επικοινωνιακό προϊόν», αποδείχθηκε υπόδειγμα «μη επικοινωνίας» του πολιτικού.

Σαν να ήθελε να αποκομίσει μόνον το όφελος της εμφάνισης στο γυαλί (εμφανίζομαι, δεν κρύβομαι), αλλά όχι και να υποστεί τη βάσανο του ελέγχου για τις πράξεις του. Μόνον ως αλαζονεία μπορεί να εκληφθεί η στάση. Αλλά η αλαζονεία που επιδεικνύεται on camera αποτελεί επικοινωνιακή επιλογή, άρα και πολιτική στάση.