Υπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

Η συνειδητή πατρίδα μέσα μας

«Αγαπητέ “Υπάρχουμε. Συνυπάρχουμε;”. Υπήρξα επί εννέα χρόνια μετανάστης στη Σουηδία. Δεν ήμουν ο τυπικός μετανάστης. Είχα τίτλους σπουδών. Ήμουν πολιτικός φυγάς λόγω χούντας. Η Σουηδία με αγκάλιασε. Τα προβλήματά μου λύνονταν αμέσως και τα σπίτια των Σουηδών ήταν ανοιχτά για εμένα. Δήλωσα στους Έλληνες φίλους μου πως δεν πρόκειται να φύγω από αυτήν τη χώρα. Και δεν θα έφευγα, αν δεν ήταν εκείνος ο ατέλειωτος χειμώνας. Οι Σουηδοί φίλοι μου δεν έχαναν την ευκαιρία να με ρωτήσουν: “Νικόλα, πόσο Σουηδός αισθάνεσαι και πόσο Έλληνας;”. Δεν ξέρω γιατί αυτό το ερώτημα με πονούσε. Ένιωθα πολύ ενοχλημένος. Απαντούσα ανάλογα με το ποιος με ρωτούσε. Μου έκανε εντύπωση που κι εσύ απαντάς με ανάλογο τρόπο…

Οι Έλληνες συμπατριώτες μου στη Σουηδία, μαλ…. τους ανέβαζαν, μαλ…. τους κατέβαζαν τους Σουηδούς. Τσακωνόμουν μαζί τους. Είχαν βέβαια και τα δίκια τους. Οι Σουηδοί δεν τους βάζουν εδώ και πολλά χρόνια στα σπίτια τους. Ο αδελφός μου σαράντα χρόνια μετανάστης στη Σουηδία, οι συνάδελφοί του Σουηδοί έφαγαν και ήπιαν πολλές φορές στο σπίτι του. Δεν τον κάλεσαν ούτε μία φορά. Οι Έλληνες και οι Σέρβοι απέκτησαν την χειρότερη φήμη στη Σουηδία. Συνέχεια το αναφέρω αυτό στις παρέες μου, όταν με το παραμικρό λένε “Αλβανός θα ήταν”. Το ίδιο έκαναν και οι Σουηδοί για τους Έλληνες. Αυτή η φήμη ήταν τόσο άδικη για το μεγαλύτερο μέρος των Ελλήνων μεταναστών, που φυσικά ούτε έκλεβαν ούτε λήστευαν. Αντιθέτως, δούλευαν μέρα νύχτα σε όλες τις δουλειές που δεν καταδέχονταν να κάνουν οι Σουηδοί… Και μετά, όταν παραπονιέσαι ως μετανάστης για τον ρατσισμό δεν θα αργήσεις να ακούσεις: “Και γιατί δεν γυρίζεις στην ωραία Ελλάδα σου;”. Είναι το σημείο που πονάει βαθιά τον μετανάστη, το υπαρξιακό του αδιέξοδο. Η Σουηδία έχει εξαιρετική κοινωνική οργάνωση. Έχει σχεδόν 1,5 εκατ. μετανάστες (ένας στους πέντε Σουηδούς είναι μετανάστης ή παιδί μεταναστών) και πολύ έξυπνη μεταναστευτική πολιτική. Ο λαός της, όμως, δεν νιώθει καμία απολύτως ψυχική άνεση με τους αλλοδαπούς. Η Ελλάδα είναι χθεσινή. Η Ελλάδα είναι το εντελώς αντίθετο αυτών των χωρών του Βορρά. Τα ζεις, τα ξέρεις. Θαυμάζω την κοινωνική οργάνωση της Σουηδίας. Με πνίγουν όμως τα αμέτρητα “πρέπει” τους. Μου ταιριάζει ο αναρχισμός της χώρας μας, αλλά δεν αντέχω την ανεύθυνη συμπεριφορά. Η Ελλάδα είναι μια πολύ νέα και απροετοίμαστη χώρα υποδοχής. Δεν έχει ακόμα προλάβει να συνειδητοποιήσει τα συν κι τα πλην τής όλης κατάστασης. Αυτό είναι το ελαφρυντικό της…

Διαβάζοντάς σε κάθε φορά, κάπου σε νιώθω αδελφή ψυχή. Πολίτες του κόσμου, που απλώς τυχαίνει να έχουμε δυο γλώσσες, ελληνικά- αλβανικά, ελληνικά- σουηδικά (είναι τιμωρία πραγματική να αναγκαστείς να μάθεις σουηδικά, το λέω αυτό συχνά στη γυναίκα μου). Δεν ξέρεις πόσο λυπάμαι τους μετανάστες όλου του κόσμου. Ταυτόχρονα όμως είμαι ευγνώμων στη μετανάστευση. Γιατί μπόρεσα και ξαναείδα τον κόσμο με άλλο μάτι. Ένιωσα κάποια στιγμή ότι έτσι αγάπησα πιο πολύ τη χώρα μου. Όταν επέστρεψα όμως, όλα αυτά άλλαξαν. Μου φάνηκαν συναισθηματικές ανοησίες των ανασφαλειών ενός μετανάστη. Γιατί είχα αλλάξει ήδη ο ίδιος. Ένιωθα πως η μοναδική πατρίδα που αναγνωρίζω είναι αυτό το μικρό αστέρι που κατοικούμε, η Γη μας. Αυτό μου προσέφερε η μετανάστευσή μου στη Σουηδία. Και της το χρωστάω. Μου έδωσε τη δυνατότητα να δω ολοκάθαρα τη ανοησία των συνόρων. Εμείς που δοκιμάσαμε τη μετανάστευση ξέρουμε ότι μπορούμε να βρούμε τρόπους να συνυπάρχουμε. Τουλάχιστον στη συνειδητή ανθρώπινη πατρίδα μέσα μας. Οι άλλες “πατρίδες” που κάποιοι μας πουλάνε είναι για τους υποκριτές και τους πολεμοκάπηλους. Ευχαριστώ για τη φιλοξενία».

Νικόλας Τσ.

Πάρος