Η προδοσία της Σαμπίνας

ΣΕ ΕΝΑ δημοκρατικό καθεστώς υπάρχουν διαφωνούντες. Σε ένα αυταρχικό καθεστώς υπάρχουν μόνο προδότες. Τα αυταρχικά καθεστώτα αποτελούν βιομηχανίες παραγωγής προδοτών. Επειδή διέπονται από απόλυτες, ιερές «αλήθειες». Τα αυταρχικά καθεστώτα δεν έχουν θέση για την κριτική σκέψη, για μια άλλη εκδοχή της ιστορίας. Γι΄ αυτό η φιγούρα του προδότη βρίσκεται παντού. Στα ολοκληρωτικά καθεστώτα ολόκληροι στρατοί χαφιέδων επιδίδονται, χωρίς σταματημό, μέρα και νύχτα, στον εντοπισμό του προδότη. Ένας εν δυνάμει «προδότης» πρέπει να επιτηρείται όπως ένας πραγματικός «προδότης». Κάθε αμφισβήτηση του δόγματος σημαίνει προδοσία. Κάθε αμφίβολο νεύμα είναι σημάδι μιας εν δυνάμει προδοσίας. Ένα ανέκδοτο σχετικά με τον αρχηγό του ΚόμματοςΚράτους θεωρείται προδοσία. Η ισχνότερη προφορική διαμαρτυρία θεωρείται εσχάτη προδοσία και μπορεί να σε οδηγήσει στο στρατόπεδο…

Ο Μίλαν Κούντερα έζησε υπό ένα τέτοιο ολοκληρωτικό καθεστώς. Ίσως και γι΄αυτόν τον λόγο, στην «Αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι», μας έδωσε μια από τις πιο συναρπαστικές περιγραφές της προδοσίας. «Μέχρι τότε,οι στιγμές της προδοσίας την γέμιζαν χαρά και έξαψη,όταν σκεφτόταν πως μπροστά της άνοιγε ένας νέος δρόμος,στο τέλος του οποίου την περίμενε μια άλλη περιπέτεια προδοσίας.Και εάν μια μέρα έφτανε στο τέρμα;Ένας άνθρωπος μπορεί να προδώσει τους γονείς,τον σύζυγο,την αγάπη,την πατρίδα.Αλλά εάν δεν υπάρχουν πια οι γονείς,ο σύζυγος,η αγάπη,η πατρίδα,τι θα απομείνει για να προδώσει;Η Σαμπίνα ένιωθε γύρω της το κενό.Και εάν αυτό το κενό ήταν ο στόχος όλων των προδοσιών της;… Αυτό που δίνει νόημα στην συμπεριφορά μας είναι πάντα κάτι που μας είναι εντελώς άγνωστο.Και η Σαμπίνα δεν ήξερε ποιος σκοπός κρυβόταν πίσω από την επιθυμία της για προδοσία.Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι.Αυτός είναι ο τελικός στόχος…».