Αναζητώντας τη λόγχη της Σταύρωσης

Στη μεγάλη σκηνή (17Χ25Χ20 μ.) της Όπερας του Γκέτεμποργκ στήθηκε ένα τεράστιο σκηνικό, πάνω στο οποίο θα κινηθεί ο πολυπληθής θίασος (συνολικά 90 πρόσωπα, εκτός από την 85μελή ορχήστρα) του κατά Γιάννη Χουβαρδά «Πάρσιφαλ» του Βάγκνερ, που θα κάνει πρεμιέρα τη Μεγάλη Παρασκευήημέρα της Σταύρωσης, στην οποία αναφέρεται η τρίτη πράξη της όπερας
Ω ς μείζον καλλιτεχνικό γεγονός αντιμετωπίζεται από τους Σουηδούς η πρεμιέρα του «Πάρσιφαλ» στην Όπερα του Γκέτεμποργκ. Η πεντάωρη παράσταση του ιερού έργου του Βάγκνερ έχει ελληνικό ενδιαφέρον, γιατί ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Γιάννη Χουβαρδά, αγαπημένου σκηνοθέτη των Σκανδιναβών.

«Είναι ό,τι πιο δύσκολο έχω κάνει. Γιατί είναι ένα τεράστιο έργο, το πιο πυκνό και προχωρημένο του Γερμανού συνθέτη. Βαρύ φορτίο. Είναι το κύκνειο άσμα του Βάγκνερ. Σα να παραδίδει τη διαθήκη του και να σου λέει:

κάνε κάτι μ΄ αυτή. Βαρύ φορτίο, που το ανέβασμά του συμπίπτει σε μια δύσκολη περίοδο για μένα, με πολλές φροντίδες και αγωνίες» λέει ο Γιάννης Χουβαρδάς στην επικοινωνία με «ΤΑ ΝΕΑ».

Κι ενώ ο νέος καλλιτεχνικός διευθυντής ξεκλέβει χρόνο και οργανώνει το ρεπερτόριο της επόμενης διετίας του Εθνικού Θεάτρου, η σουηδική παραγωγή του «Πάρσιφαλ» φτάνει στην τελική ευθεία, καθώς η διεύθυνση

Η πεντάωρη παράσταση του «Πάρσιφαλ» στο Γκέτεμποργκ, θα αρχίσει το μεσημέρι με ομιλίες, κοκτέιλ στα διαλείμματα και θα ολοκληρωθεί τη νύχτα με δεξίωση

της Όπερας αποφάσισε η πρεμιέρα να δοθεί τη Μεγάλη Παρασκευή, ημέρα κατά την οποία διαδραματίζεται η τρίτη πράξη. «Το έργο έχει έντονο θρησκευτικό χαρακτήρα. Αναφέρεται στην ιστορία των ιπποτών με το δισκοπότηρο και τη λόγχη με την οποία τρύπησαν τον Χριστό στον Σταυρό. Με κεντρικό ήρωα τον Πάρσιφαλ, περνάει από πολλά στάδια θρησκευτικά, φιλοσοφικά, ψυχαναλυτικά». Ο Ρίχαρντ Βάγκνερ, που επηρέασε τη φιλοσοφία, την κοινωνιολογία, την ψυχανάλυση, ακόμα και την αισθητική, κορυφώνει με τον «Πάρσιφαλ» το ρομαντικό κίνημα στη μουσική. Πώς αντιμετωπίζει όμως ο Χουβαρδάς το τελευταίο έργο (1876-82) αυτής της πληθωρικής μεγαλοφυΐας;

«Η παράσταση δεν έχει ούτε σούπερ θρησκευτικό ούτε σούπερ φιλοσοφικό χαρακτήρα. Ξεκινάει με ένα μικρό πρόλογο δύο λεπτών, ο οποίος χρησιμεύει για να βάλει τους θεατές στο κλίμα της δικής μου ερμηνείας. Κινείται σαν μια τελετή ενηλικίωσης, ένα πέρασμα από μια ανώριμη τραυματική ψυχολογική κατάσταση παιδισμού, ενός σαραντάρη με ψυχολογία μικρού παιδιού, καθώς δεν μπορεί να προχωρήσει ομαλά, να εξοικειωθεί με την ιδέα ότι η μητέρα του πέθανε. Όλη η παράσταση είναι μια διαδικασία ψυχοθεραπευτική».

Ο «Πάρσιφαλ» είναι η πέμπτη όπερα που σκηνοθετεί ο Γιάννης Χουβαρδάς στο Γκέτεμποργκ. «Με τους Σουηδούς συντελεστές της παράστασης, με τους οποίους συνεργάζομαι χρόνια, έχουμε πια κοινή γλώσσα» λέει ο Χουβαρδάς, ο οποίος από το 1999 άνοιξε για δεύτερη φορά νέο κύκλο συνεργασίας με όπερες και θέατρα της Βόρειας Ευρώπης (ξεκίνησε την καριέρα του, μετά τις σπουδές τους στη RΑDΑ, από το Κρατικό Θέατρο της Στουτγάρδης και συνεργάστηκε με θέατρα της Σουηδίας, της Νορβηγίας, της Γερμανίας και της Ολλανδίας). Είναι ο μοναδικός Έλληνας σκηνοθέτης τιμημένος με το Μεγάλο Βραβείο Σκανδιναβικών Χωρών.


Πατινάζ σε εύθραυστο πάγο

Οι πρόβες άρχισαν τέλη Ιανουαρίου, με μια δεκαήμερη διακοπή όταν κατέβηκε ο Χουβαρδάς στην Ελλάδα για τις πρώτες συνεννοήσεις που έπρεπε να κάνει ως διευθυντής του Εθνικού.

«Ως προς την σκηνική αισθητική οι επιρροές μου είναι από σκηνές τριών ταινιών. Το “8 1/2” του Φελίνι, το “Αll about love” του Βίντερμπεργκ και τη “Θυσία” του Ταρκόφσκι. Η αυλαία ανοίγει σαν ένα σινεμασκόπ που μεγαλώνει και εμφανίζεται μια λίμνη στην οποία κάνει πατινάζ ένα νεαρός- είναι ο Πάρσιφαλ σε νεαρή ηλικία-, ενώ ένα μικρό αγόρι στην άκρη της σκηνής τον σκοτώνει με τη φαντασία του. Όταν ο νέος πέφτει σε μια τρύπα στον πάγο, ανεβαίνει από αυτήν, σαν από τα έγκατα της γης, ένα άλλο σκηνικό, με τον Πάρσιφαλ σε ώριμη ηλικία».