Τροχίζει το μαχαίρι της αφήγησης

Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΜΑΡΚΟΓΛΟΥ ΤΡΟΧΙΖΕΙ ΤΟ ΜΑΧΑΙΡΙ
ΤΗΣ ΑΦΗΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ ΠΑΝΤΑ
ΤΡΟΧΟ, ΣΤΗΝ ΕΜΦΥΛΙΑΚΗ ΚΑΙ ΜΕΤΕΜΦΥΛΙΑΚΗ
ΚΑΒΑΛΑ, ΑΦΗΝΕΙ ΟΜΩΣ ΤΟΥΣ ΣΠΙΝΘΗΡΕΣ ΤΟΥ
ΤΡΟΧΙΣΜΑΤΟΣ ΝΑ ΠΥΡΟΔΟΤΟΥΝ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΚΑΙ
ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ, ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΑΤΑ.
Καταδολίευση: Η λέξη είναι νέα, ο Κουμανούδης τη συναντά μόλις το 1879. Έπρεπε πρώτα να βιωθεί το δίκαιο των νόμων και ύστερα να καταδολιευτεί, να παραβιαστεί με χρήση δόλου. Αν συνδυαστεί η ερμηνεία της λέξης με το μότο του Μαρξ που προτάσσεται στο καινούργιο βιβλίο του Πρόδρομου Μάρκογλου- «η κοινωνική ύπαρξη προσδιορίζει τη συνείδηση»- και με τα αποσπάσματα των αποχαιρετιστήριων επιστολών του Τσε, στο τελευταίο κεφαλαίο, αντιλαμβανόμαστε ποιος νόμος έχει καταδολιευτεί. Και μόνον οι τίτλοι των βιβλίων του Μάρκογλου προσδιορίζουν το ηθικό κλίμα των κειμένων του, ιχνηλατούν τραύματα και ματαιώσεις. « Έσχατη υπόσχεση » ονομάζεται η συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του, Ονείρων κοινοκτημοσύνη η τελευταία ποιητική συλλογή, Σταθερή απώλεια και Διέφυγε το μοιραίο τα διηγήματα, Σπαράγματα η νουβέλα και τώρα η Καταδολίευση

Πρόδρομος Μάρκογλου

ΚΑΤΑΔΟΛΙΕΥΣΗ

ΕΚΔ. ΚΕΔΡΟΣ, 2006 ΣΕΛ. 157, ΤΙΜΗ 12 #

που χαρακτηρίζεται μυθιστόρημα.

Χαρακτηριστικό όλων των πεζογραφημάτων του Μάρκογλου είναι ότι τροχίζει το μαχαίρι της αφήγησής του στην εμφυλιακή και μετεμφυλιακή Καβάλα, αφήνει όμως τους σπινθήρες του τροχίσματος να φωτίζουν μια κοινωνική, ιστορική τοιχογραφία της γενέτειράς του μεγάλης χρονικής διάρκειας, όλου του περασμένου αιώνα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, στο μυθιστορικό πλαίσιο που συνθέτει, να συναντάμε κοινούς άξονες, κοινά πρόσωπα, κοινά ονόματα, ιστορίες εφαπτόμενες και να αναδύονται οι βασανιστικές εμμονές του: η άγρυπνη ηθική της στράτευσης και η προσήλωση σε στάσεις ζωής και αξίες, θιγμένες ή και (αλίμονο) χαμένες.

Τα γεγονότα και οι περιπέτειες των προσώπων της νουβέλας κινούνται στα χρόνια της Ανασυγκρότησης της μεταπολεμικής Ελλάδας. Οι ήρωες, με κληρονομημένη καταγωγή ή με δυναμική κοινωνική ανέλιξη, ανήκουν στα κυρίαρχα στρώματα της πόλης. Μιας πόλης που στήριξε την οικονομική ανάπτυξή της στον καπνό και ύστερα από τον πόλεμο, με τις νέες διεθνείς συνθήκες του καπνεμπορίου, χάνει τη λάμψη της και αρχίζει να βουλιάζει στη φθορά. Γνώριμοι, από προηγούμενες αφηγήσεις του συγγραφέα, και νέοι χαρακτήρες συνδέονται μεταξύ τους, στην προσπάθεια να αποφύγουν τις συνέπειες των αλλαγών και να διατηρήσουν τη θέση τους στο νέο κοινωνικό πλαίσιο. Καταστάσεις και περιπέτειες, έρωτες και απώλειες, συνδυάζονται με αναμνήσεις και συμφέροντα. Ο πολυμήχανος, πλούσιος δικηγόρος Ραγόζης πεθαίνει. Η προστατευόμενή του Ιουλία, βρίσκει καινούργιο στήριγμα, στον διάδοχό του, τον δικηγόρο Καλέμη, αλλά σκοτώνεται με το αυτοκίνητο που της χαρίζει ο καινούργιος προστάτης. Ο ασυμβίβαστος ιδεολόγος Νικηφόρος χάνεται. Ο πρόεδρος των καπνεμπόρων, με τη βοήθεια του ανερχόμενου Καλέμη, κινεί τα νήματα της πόλης και προσπαθεί να ανοιχτεί σε νέες αγορές, τις σοβιετικές. Άνθρωποι αποφεύγουν την πτώση, προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα, εκμεταλλεύονται, χωρίς αναστολές, τις ευκαιρίες για κέρδος και μέσα στη δίνη των καιρών στήνουν τον ιστό του απριλιανού πραξικοπήματος που θα έρθει.