Κατασκευασμένη η εθνική πολιτισμική ομοιογένεια

ΕΝΑΣ ΤΟΜΟΣ ΜΕ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ
ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ «ΔΙΑΦΟΡΑ» ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ
«ΟΜΟΙΟΤΗΤΑ». ΤΟ ΘΕΜΑ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΚΑΙΡΟ
ΚΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ, ΚΑΘΩΣ ΑΝΑΔΕΙΚΝΥΕΙ ΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ
ΑΛΛΑΓΩΝ ΠΟΥ ΣΤΑΔΙΑΚΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΝΟΥΝ
ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ
ΙΔΙΩΣ ΤΗΣ ΕΙΣΟΔΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ
ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ. ΚΑΙ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ, ΜΕΤΑΞΥ ΑΛΛΩΝ,
ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΙΚΟΣΙ ΧΡΟΝΙΑ Η
ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ
ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΚΑΙ Η ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑ ΝΑ
ΑΝΑΔΕΙΚΝΥΕΤΑΙ ΣΕ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ
ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ.
Επιμελητής αυτού του τόμου, ο Ευθύμιος Παπαταξιάρχης αναλύει στην εισαγωγή του το γεγονός ότι η πολιτισμική διαφορά είναι αντιληπτή ως κατοπτρική απεικόνιση της ταυτότητας του εθνικού «εμείς» μέσα από διαδικασίες διάκρισης από τους «άλλους» με αξιολογικούς όρους που αποδίδουν στους άλλους διαφόρων ειδών «κατωτερότητες». Στο τελευταίο κείμενό του όμως, ο επιμελητής ανάγει την ανθρωπολογική οπτική στην ιστορική διάσταση. Και κάνει μια δεύτερη ανάγνωση των άρθρων του τόμου παρακολουθώντας παράλληλα την έννοια Ελληνισμός, συστατική της εθνικής ιδεολογίας από τον 19ο αιώνα. Στον τόμο αναδεικνύονται τόσο οι επιβιώσεις όσο και οι αλλαγές της κατασκευής της διαφοράς και της ομοιότητας. Η παραδοσιακή κατασκευή της ομοιότητας με βάση την τοπική καταγωγή υφίσταται αλλαγές, που εντάσσουν την τοπική ιδιαιτερότητα στην εθνική ομοιογενοποίηση (Παναγιώτης Πανόπουλος). Η παραδοσιακή διαμόρφωση του «εμείς» ως ομάδας πολιτισμικά ομοίων ανατρέχει στη γενίκευση «άνθρωπος», όταν τα κριτήρια είναι η ταξική ανισότητα, και τα μέλη κοινωνικών ομάδων στις χαμηλές βαθμίδες της κοινωνικής ιεραρχίας επικαλούνται την ομοιότητα με αναφορά στην ανθρώπινη φύση (Αλεξάνδρα Μπακαλάκη).

ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΣΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ EΛΛΑΔΑ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΤΑΞΙΑΡΧΗΣ ΕΚΔ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΣΕΛ. 481, ΤΙΜΗ: 31,35 #

Οι Αρβανίτες
Οι γενικότεροι μετασχηματισμοί της ελληνικής κοινωνίας με την παρουσία των μεταναστών επηρεάζουν όχι μόνο τις καθημερινές πρακτικές και τις αντιλήψεις, αλλά και τις ερευνητικές πρακτικές και μέρος των εργαλείων των ερευνητών, καθώς και τη σχέση ανάμεσα στις μορφές γνώσης (Γιώργος Αγγελόπουλος). Η παρουσία μεταναστών επηρεάζει με διάφορους τρόπους τις τοπικές κοινωνίες. Οι Έλληνες Αρβανίτες στη Βόρεια Πελοπόννησο δεν αποποιούνται όπως αλλού την πολιτισμική συγγένεια με τους Αλβανούς μετανάστες, πράγμα που οδηγεί στη μερική ενσωμάτωση των μεταναστών και επηρεάζει την τοπική μυθολογία για την προέλευση (Αγγελική Αθανασοπούλου). Η διαχείριση των ταυτοτήτων και της κρατικής πολιτικής από τους ίδιους τους μετανάστες επιφέρει αλλαγές, με παράδειγμα τους μετανάστες από την πρώην ΕΣΣΔ, που με βάση την αντιδημοκρατική διάκριση των Ελλήνων πολιτών σε «ομογενείς» και «αλλογενείς» παρουσιάστηκε στην ελληνική κοινωνία με τη μορφή «παλιννόστησης» (Ευτυχία Βουτυρά).

Η αλλαγή της κρατικής πολιτικής επίσης επιφέρει αλλαγές στις πρακτικές των κοινωνικών ομάδων. Η αλλαγή πολιτικής απέναντι στη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης και τα προνομιακά μέτρα για την εκπαίδευση αλλάζουν τις εκπαιδευτικές πρακτικές των μελών της μειονότητας. Ωστόσο, η αξιοποίηση των νέων δυνατοτήτων εκπαίδευσης διαφέρει ανάλογα με τη σχέση που έχουν τα άτομα με την εθνοτική τους ταυτότητα (Έφη Πλεξουσάκη). Πίσω από την αναφορά ή την αποσιώπηση του εθνοτικού προσδιορισμού των σλαβόφωνων μουσουλμάνων της Θράκης κρύβονται πολιτικές συγκρούσεις, ωστόσο οι ταυτότητες είναι σε διαδικασία διάφορων ειδών αλλαγών (Φωτεινή Τσιμπιρίδου).