ΔΙΑΒΑΣΑ το «Είναι γλεντζές πίνει γάλα»

Α υτό το βιβλίο του Λευτέρη Παπαδόπουλου («Είναι γλεντζές πίνει γάλα», Εκδ. Καστανιώτη) δεν είναι αναμνήσεις ή νοσταλγία, είναι καυτό σίδερο στο σώμα. Γιατί αναπαριστά με τέτοιο ζωντανό τρόπο τα μαθητικά, τα εφηβικά χρόνια, με ατμόσφαιρες που δεν ξεχνάς. Είναι ένας καθρέφτης που μας δείχνει το πρόσωπο της ελευθερίας και της ανθρωπιάς. Τι ωραία γλώσσα, καθημερινή, τι παραμυθάς, τι ερωτικός που είναι ο Παπαδόπουλος. Θα έλεγα ότι αυτό το βιβλίο- και όπως ό,τι γράφει, τραγούδια, άρθρα, βιβλία- είναι ένα ρεπορτάζ ζωής με ιδιαίτερες λογοτεχνικές αρετές, με στυλ και αλήθειες.

Πώς αναβιώνει μαγικά, τη γειτονιά, τα πρόσωπα, τους χαρακτήρες. Πώς δίνει αίμα στα περασμένα. Και αυτά τα ιντερμέδια ανάμεσα στα κεφάλαια, με τραγούδια της Κατοχής και του Εμφυλίου, τι χρήσιμα, τι μάθημα για τους νεώτερους. Θα μου πείτε ότι είμαι πολύ εγκωμιαστικός. Μα τον Λευτέρη τον ξέρω, τον ζω, τον έχω μελετήσει, τον έχω «μυρίσει» 35 χρόνια και βγαίνει πάντα στον αφρό αρχάγγελος. Τον θαυμάζω και τον αγαπώ. Πιστεύει όσο κανείς στη φιλία. Το «Είναι γλεντζές πίνει γάλα» είναι ένας ύμνος στη φιλία. Παρελαύνουν ονόματα γνωστών και αγνώστων με παρατσούκλια, με άπειρα μικρά ονόματα, που λάμπουν στον ουρανό αστέρια και ο Σαμαράκης, ο Φασιανός, ο Γιανναράς, ο Αγγελόπουλος που τους ξέρουμε και τους αγαπάμε. Αυτές οι καταθέσεις του Παπαδόπουλου δεν είναι μυθοπλασίες, έχουν βέβαια μύθο και είναι λογοτεχνία, αλλά εδώ τρέχει αίμα! Ξετυλίγονται: γεγονότα, ιστορία της γειτονιάς, η ιστορία της Ελλάδας. Μια απέραντη σκηνή, ένα πανηγύρι αισθημάτων και χρωμάτων. Μη διερωτάστε πώς ο Παπαδόπουλος έγραψε τα ωραιότερα σύγχρονα τραγούδια. Με αυτές τις ιστορίες ωρίμασαν σαν προζύμι: η γλώσσα, ο ρυθμός, η εικόνα, η ποίηση. Όλη αυτή η καταπίεση της μετακατοχικής Ελλάδας έγινε ελευθερία και τραγούδι στο στόμα των παιδιών. Θα ήθελα να γράψω κι εγώ ένα βιβλίο για τον Λευτέρη: για τα γελαστά του μάτια και την μπέσα του. Το βιβλίο αυτό ταξιδεύει μέσα μας, διαβάστε το ανεπιφύλακτα, θα ψηλώσετε από υπερηφάνεια.

Ο Γιάννης Κοντός είναι ποιητής.