ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ

Σόνια Ιλίνσκαγια: η στέρεη γέφυρα Ελλάδας- Ρωσίας

Πενήντα χρόνια ακούραστης μεταφραστικής, ερευνητικής και συγγραφικής δουλειάς αποτελούν για τη Σόνια Ιλίνσκαγια έναν τύπο ουσιαστικής ζωής. Ξεκίνησε ώς νεαρή φοιτήτρια (στο μοσχοβίτικο Πανεπιστήμιο Λομονόσωφ) της Νεοελληνικής Φιλολογίας για να εμφιλοχωρήσει στη μελέτη της εξέλιξής της και ταυτόχρονα να αποτελέσει τον ενδιάμεσο παράγοντα της διάδοσής της στη ρωσική επικράτεια. Μ΄ αυτά τα λόγια εισάγεται στο «Διαβάζω» η παρουσίαση μιας σπουδαίας προσωπικότητας των γραμμάτων, της Σόνιας Ιλίνσκαγιας και η εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συζήτηση με τον Αλέξη Ζήρα. Η Σόνια Ιλίνσκαγια είχε την τύχη να πορεύεται μισόν αιώνα τώρα, με τον συγγραφέα και μεταφραστή Μήτσο Αλεξανδρόπουλο, στον οποίο, όπως λέει, «για πρώτη φορά πρέπει να ομολογήσω δημόσια πόσα του οφείλω». Η Ιλίνσκαγια, ομότιμη, σήμερα, καθηγήτρια της Νέας Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων ασχολήθηκε στο διδακτορικό της με την πρώτη μεταπολεμική ποιητική γενιά της Ελλάδας (τίτλος- και του βιβλίου που ακολούθησε- «Η μοίρα μιας γενιάς»), «για την οποία δεν είχαν γραφτεί και πολλά πράγματα». Στις δεκαετίες 1960-1970 ασχολείται εντατικά με τη μετάφραση και έκδοση, στη Μόσχα, σύγχρονων Ελλήνων ποιητών, αλλά περνάει και πιο πίσω για τον ποιητή που τη χάραξε: Μεταφράζει για το ρώσικο περιοδικό «Ξένη Λογοτεχνία» έντεκα ποιήματα του Καβάφη- από το πρωτότυπο φυσικά και εισάγει ουσιαστικά τον Αλεξανδρινό, στους εκεί ποιητικούς κύκλους. Δεν χωρούν , προφανώς, οι δημιουργίες και οι διακρίσεις της σ΄ αυτό το μικρό σημείωμα. Η Εταιρεία Συγγραφέων, πάντως, που την τιμά εφέτος με το βραβείο «Διδώ Σωτηρίου» να γνωρίζει πως τιμάται και η ίδια.

Στο τεύχος του περιοδικού ακόμα: αφιέρωμα στον συγγραφέα των «Πανθέων» Τάσο Αθανασιάδη και παρουσίαση του δημοσιογράφου και συγγραφέα Χρίστου Ζαφείρη και του θαυμάσιου βιβλίου του «Θεσσαλονίκης τοπιογραφία».

Πολλά και διάφορα
ΚΡΗΤΗ. Στο βόρειο ορεινό τμήμα της επαρχίας Αμαρίου χορευόταν ένας χορός με το όνομα «εμπυρρίκιος». Μια ομάδα ανθρώπων αφοσιωμένων στην κρητική μουσική ερεύνησαν το θέμα στα χωριά της περιοχής, κατέγραψαν ηχητικά ντοκουμέντα και δημοσίευσαν τα συμπεράσματά τους στο θαυμάσιο «Κρητικό Πανόραμα», τοποθετώντας και ένα ερωτηματικό στον τίτλο: «Ο εμπυρρίκιος είναι ο πυρρίχιος;». Μια καλή αρχή για να συνεχιστεί οργανωμένη έρευνα από ειδικούς επιστήμονες.

ΔΡΟΣΙΑ. Πολιτικά και κοινωνικά θέματα χωρίς ξύλινη γλώσσα αλλά και δίχως αβάσταχτη ελαφρότητα, συνεντεύξεις όπου οι συνεργάτες δεν προβάλλουν τον εαυτό τους αλλά αφήνουν τον άλλο να βγάλει την ψυχούλα του. Κριτικές βιβλίου, μουσικής, θεάτρου, κινηματογράφου, εικαστικών χωρίς τη σπουδαιοφάνεια ειδημόνων. Σχόλια και αφηγήματα με μια νεανική δροσιά και ταυτόχρονα ωριμότητα. Μυρίζει πρωινή δροσιά το «Centro» του Σταύρου Διοσκουρίδη και των συνεργατών του. Διαβάστε το, διαλύει τη μούχλα. ΒΟΛOΣ. Τη θαυμάσια και κοπιώδη δουλειά της περιοδικής έκδοσης του Δήμου Βόλου «εν Βόλω», την έχουμε σημειώσει πολλές φορές. Στην ίδια τροχιά και το νέο του τεύχος, με το συγκροτημένο αφιέρωμα για τη βιομηχανική κληρονομιά στη Μαγνησία. Ο Βόλος και η Μαγνησία γενικότερα είναι από τις ελάχιστες- αν όχι η μόνη- περιοχές που αξιοποίησαν αυτή την κληρονομιά. Διαβάστε, μεταξύ άλλων, το άρθρο της καθηγήτριας Πολεοδομίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Βίλμας Χαστάογλου, για το Οικομουσείο του Παγασητικού και απολαύστε τα εκπληκτικά φωτογραφικά ντοκουμέντα του αφιερώματος.

ΦΙΛOΛΟΓΙΑ. Με μικρά, ευσύνοπτα σχόλια και ολιγοσέλιδα μελετήματα φιλολογικού περιεχομένου κυκλοφόρησαν τα «μικροφιλολογικά», που εκδίδει στη Λευκωσία ο Λευτέρης Παπαλεοντίου. Η έκδοση απευθύνεται σε φιλέρευνους φιλόλογους, αλλά και αναγνώστες με φιλολογικέςλογοτεχνικές ανησυχίες. Από αυτό το- εικοστότεύχος, να σημειώσω τα μελετήματα: της Στέσης Αθήνη για την πρώτη ελληνική μετάφραση του μυθιστορήματος «Les aventures de Τelemaque» (1699) του Fenelon (1951-17 1 5) και του Ρieter Βorghart για τα αφηγήματα του Μιχαήλ Μητσάκη (1 863-191 6) «Τ α έτοιμα» και «Η ζωή».