[ ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ ] Έλληνες μετανάστες

Στο μικρό αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη ο κόσμος χειροκρότησε όταν τέλειωσε το ντοκιμαντέρ για τη μετανάστευση των Ελλήνων στις ΗΠΑ. Αυθόρμητο χειροκρότημα γιατί μέσα σε μιάμιση ώρα μάθαμε πολλά, ένα κομμάτι της ελληνικής και αμερικάνικης ιστορίας αξεδιάλυτα δεμένο και με τις δύο, που με περίεργο τρόπο, κι ενώ μας απασχολεί δραματικά, δεν καταφέρνουμε να το δούμε ξεκάθαρα. Έχουμε ξεχάσει κιόλας βέβαια, δόξα τω Θεώ, την ανάγκη που έκανε τους ανθρώπους να ξεκινάνε για τόσο μακρινά ταξίδια, σε τρεις φάσεις, όπως το είδαμε στην ταινία. Πρώτα στα τέλη του 19ου αιώνα, μετά στη δεκαετία του ΄20, τέλος στις δεκαετίες ΄50, ΄60 και ΄70. Οι εικόνες είναι αποσπασματικές, λίγο γραφικές, λίγο αστείες, αλλά η ιστορική θεώρηση πρώτη φορά δίνεται έτσι ολοκληρωμένα. Ναι, τώρα πια εκείνη η ανάγκη δεν υπάρχει, μόνο η φοιτητική μετανάστευση συνεχίζεται, από αυτή θα ξεκολλήσουμε πολύ δύσκολα, κατά πώς φαίνεται, κι έχει αναπτυχθεί η μυστήρια σχέση μας με τις ΗΠΑ, να τις θεωρούμε υπεύθυνες για κάθε κακό, μέχρι σημείου να απαλλάσσουμε από τις ευθύνες τους και τις ηγεσίες, δικές μας και άλλες, ευρωπαϊκές, από τους χουνταίους τους δικούς μας μέχρι τους εθνικιστές της πρώην Γιουγκοσλαβίας, και τους λαούς για τις επιλογές και τις κατευθύνσεις τους.

Έχουμε ξεχάσει ότι οι Έλληνες πέρασαν από τον ρατσισμό των δυτικών πριν κατακτήσουν την καλύτερη ζωή και την περηφάνια τους, κι εγώ προσωπικά δεν ήξερα καν ότι ο Ιάκωβος, που επί χούντας τον βρίζαμε, είχε αγωνιστεί δίπλα στον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κατάργηση των διακρίσεων. Άραγε αν αυτή η ταινία παιχτεί στην τηλεόραση, παιχτεί στα σχολεία, έστω και χωρίς χειροκρότημα στο τέλος, θα κλονίσει τα στερεότυπα, θα μας κάνει να δούμε διαφορετικά τον εαυτό μας και τους άλλους;