Τα «μπουουου» καλά κρατούν

Μια λάθος νότα είναι αρκετή για να μετατρέψει τη Σκάλα του Μιλάνου σε Κολοσσαίο. Χάρη στους φανατικούς της όπερας και της γαλαρίας (τους λεγόμενους λοτζιονίστι) που κάθονται συνήθως μόνοι στα φτηνότερα θεωρεία και τους εξώστες, αλλά είναι πολύ «διαβασμένοι» αφού έχουν ακούσει κάθε όπερα αμέτρητες φορές και γνωρίζουν κάθε νότα και κάθε λέξη!

Καραδοκούν δε να κάνει η πριμαντόνα ή ο πρωταγωνιστής ή ο μαέστρος κάποιο λάθος για να τους γιουχάρουν. Τελευταίο τους θύμα ο τενόρος Ρομπέρτο Αλάνια (Ρ ανταμές στην «Αΐντα» του Βέρντι, στην παραγωγή του Φράνκο Τζεφιρέλι για τη Σκάλα του Μιλάνου) που αποχώρησε κακήν κακώς από τη σκηνή μετά τα «boooo» των λοτζιονίστι, για να αναλάβει τον ρόλο με σακάκι και τζιν (!) ο αντικαταστάτης του, που βγήκε επίσης κακήν κακώς στη σκηνή.

Αντίστοιχη υποδοχή (γιουχάισμα) είχε τις προάλλες και ο διάσημος τενόρος Πλάθιντο Ντομίνγκο, ως μαέστρος όμως, στη νέα παραγωγή της «Μποέμ» του Πουτσίνι στη Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Υόρκης. Το έγκλημά του; Δεν επέτρεψε στη σοπράνο να κρατήσει αρκετά τις ψηλές νότες σε μια άρια «βιάζοντας» την ορχήστρα, κατά τους αποδοκιμάζοντες «μουσικόφιλους». Ο Ντομίνγκο κρατήθηκε και δεν αποχώρησε παρά τις έντονες αποδοκιμασίες, αλλά μάρτυρες ορκίζονται πως έτρεμε στο τέλος της σκηνής από τον εκνευρισμό του.

Μπορεί ο Ρομπέρτο Αλάνια να παίζει πια την καριέρα του κορώνα- γράμματα καθώς βρίσκεται σε διένεξη (που τείνει να γίνει και δικαστική) με τη Σκάλα, που του ζήτησε να αποχωρήσει από την παραγωγή της «Αΐντα», αλλά δεν είναι ο πρώτος που αποδοκιμάστηκε από τους λοτζιονίστι στη Σκάλα.

«Οι παραστάσεις της Μαρίας Κάλλας έμοιαζαν σωστές ταυρομαχίες. Σχεδόν σε κάθε μπράβο αντιστοιχούσε κι ένα γιουχάισμα. Οι μισοί από το κοινό ήταν εκεί για να την κατασπαράξουν και οι άλλοι μισοί για να της φωνάξουν “μπράβο”, ό,τι και αν έκανε», θυμάται ο συγγραφέας του θεατρικού «Μasterclass», Τέρενς ΜακΝάλι. Πιο άγρια έγιναν τα πράγματα τον Απρίλιο του 1 958, όπως θυμόταν ο σύζυγός της Τ ζοβάνι Μπατίστα Μενεγκίνι, στην «Άννα Μπολένα» του Ντονιτσέτι, καθώς οι φιλόμουσοι την έραναν με ολόκληρα ματσάκια από ραπανάκια και ντομάτες! Επειδή δε η Μαρία Κάλλας είχε πρόβλημα στην όρασή της, πέρασε τα ραπανάκια για λουλούδια και έσκυψε να τα πάρει. Όταν δε διαπίστωσε ότι επρόκειτο για ζαρζαβατικά, τα παρουσίασε επιδεικτικά στο κοινό και συνέχισε απτόητη την παράσταση.

Όμως, η ψυχραιμία έχει και τα όριά της . Όπως ο Αλάνια, και η Κάλλας όταν γιουχαΐστηκε στην Όπερα της Ρώμης (σε «Νόρμα»), αφού ολοκλήρωσε την πρώτη πράξη, αρνήθηκε να συνεχίσει θεωρώντας τις αποδοκιμασίες προσβολή.

Πάντως, η σύζυγος του Αλάνια, σοπράνο Άντζελα Γκεοργκίου (είναι οι λεγόμενοι «Τ σαουσέσκου» ή «Μπόνι και Κλάιντ» της όπερας), που έχει επίσης πέσει θύμα των λοτζιονίστι, θεωρεί πως «οι αποδοκιμασίες εν τω μέσω της παράστασης είναι απαράδεκτες. Ο καλλιτέχνης τραγουδά με το αίμα και την ψυχή του. Σε όποιον δεν αρέσει, ας μην πάει ή ας μη χειροκροτήσει».
Γυμνά οπίσθια και λιποθυμίες

Από τις ηχηρές (και κάποτε αγενείς)

αποδοκιμασίες δεν έχουν γλιτώσει τα πρώτα ονόματά της εποχής μας, όπως ο Λουτσιάνο Παβαρότι, ο Χοσέ Κούρα, ο Αντρέα Μποτσέλι, ή κάποτε ο μεγάλος Ενρίκο Κ αρούζο. Η Αμερικανίδα σοπράνο Ρενέ Φλέμινγκ το 1998 στη Σκάλα γιουχαΐστηκε επειδή τόλμησε να προσθέσει πολλές φιοριτούρες στις άριες τής «Λουκρητία Βοργία». Και δεν το έβαλε κάτω, παρ΄ ότι λιποθύμησε και ο μαέστρος από την ένταση. Πιο…

προχωρημένη αντίδραση στις αποδοκιμασίες είχε ο σκηνοθέτης αβάν γκαρντ όπερας Τζέραλντ Τόμας, στο δημοτικό θέατρο του Ρίο ντε Τζανέιρο: έδειξε στο κοινό τα γυμνά οπίσθιά του.


Από τα πορτοκάλια στη δυσοσμία

Η αποδοκιμασία με πορτοκάλια συνηθιζόταν τον 1 8ο αιώνα. Θύμα της και ο Περγκολέζι, ενώ διηύθυνε όπερά του.

Το μαξιλάρωμα λανσαρίστηκε στον «Ερνάνη» του Ουγκό και έγινε «της μόδας».

Με τα μαξιλαράκια του Ηρωδείου αποδοκίμασε το κοινό επί τέσσερις συνεχείς ημέρες χορογραφίες του Μερς Κάνινχαμ, το 1 970.

Ο Κουρτ Βάιλ αποδοκιμάστηκε σε παράσταση, το 1930, στη Φρανκφούρτη με… αμπούλες δυσοσμίας. Υπήρξε και νεκρός, από ποτήρι μπίρας, όταν άναψαν τα αίματα σε πηγαδάκια.

Στους ιστορικούς «Όρνιθες» του Αριστοφάνη (1959, σκηνοθεσία Κουν, μουσική Χατζιδάκι) το κοινό αντέδρασε- γιατί ο ιερέας παρουσιάστηκε ως παπάςστην πρεμιέρα και το υπουργείο Προεδρίας απαγόρευσε τις παραστάσεις. Ο «Οθέλλος» του Βέρντι από την Εθνική Λυρική Σκηνή στο Ηρώδειο, σε σκηνοθεσία Ντασσέν (1985), αποδοκιμάστηκε λόγω φωνητικών αδυναμιών του Οθέλλου και του Ιάγου.

Ηχηρά αποδοκιμάστηκαν στην Επίδαυρο το 1997 οι κατά Ματίας Λάνγκχοφ «Βάκχες» του Ευριπίδη (παραγωγή του Κ ΘΒΕ).