ΜΑΤΙΕΣ Ο Πινοσέτ

Την πατάω, γράφοντας «Ματιές» μέρα παρά μέρα: τα γεγονότα τρέχουν, δεν μπορείς να τα προφτάσεις, φεύγουν. Κι όταν φτάνει η ώρα για να γράψεις, το θέμα που σε απασχολούσε, είναι πια ανεπίκαιρο. Αλλά τον Πινοσέτ δεν πρόκειται να τον αφήσω να μου ξεφύγει. Ένα τέρας, που δολοφόνησε χιλιάδες ανθρώπους στη Χιλή, που κράτησε σιδηροδέσμια τη χώρα του επί 17 ολόκληρα χρόνια, που φυλάκισε και βασάνισε όλους τους αντιφρονούντες, έχω ανάγκη να τον «περιποιηθώ», έστω και εκπρόθεσμα.

Ένα μόνο θυμάμαι και μου ματώνει συνεχώς το μυαλό, κάθε φορά που ο νους μου τρέχει στη Χιλή: το ποτάμι, που διασχίζει το κέντρο του Σαντιάγο. «Αυτό το ποτάμι, ήταν γεμάτο πτώματα και αίμα», μας έλεγε, με βουρκωμένα μάτια, ένας ταξιτζής, καθώς μας πήγαινε, τον Σηφουνάκη και μένα, προς το Προεδρικό Μέγαρο και ύστερα προς το νεκροταφείο και κατόπιν προς το σπίτι του Νερούδα, για να δούμε, ν΄ ακούσουμε, να πιάσουμε και να ψαύσουμε…

Ο Πινοσέτ. Που σκότωσε 3.000 ανθρώπους, αλλά φρόντισε να εξασφαλίσει για την πάρτη του, με νόμο, το ακαταδίωκτο κι έτσι, κατάφερε να επιβιώσει, και μέσα σε τιμές μάλιστα, και να πεθάνει στα 91 του χρόνια!

Όλοι, με πρώτη την κόρη του Αλιέντε, θέλαν να τον δουν στο εδώλιο του κατηγορουμένου. Αλλά, δίκη, παρά τις διώξεις που ασκήθηκαν, στην Ισπανία και τη Γαλλία κυρίως, δεν έγινε. Την τελευταία στιγμή, πάντοτε, ο στυγερός εγκληματίας «αρρώσταινε»…

Η Θάτσερ εξέφρασε θλίψη για τον θάνατό του! Και ήταν η μόνη στον κόσμο! Αλλά εγώ, έχω ένα ποίημα του Νερούδα για τον Φράνκο (μετ. Ρήγα Καπάτου, εκδόσεις Α. Καραβία) και το αφιερώνω στον Καλιγούλα της Χιλής, που ο θάνατός του τόσο πολύ την πίκρανε:

«Συφοριασμένε, ούτε η φωτιά ούτε το βραστό ξύδι/ σε μια σπηλιά με μάγισσες/ ούτε ο καταλύτης πάγος/ ούτε η σαπρή χελώνα που αλυχτώντας και κλαίγοντας/ με φωνή γυναίκας νεκρής σού ξύνει την κοιλιά/ ψάχνοντας για μια βέρα γάμου κι ένα παιχνίδι αποκεφαλισμένου παιδιού/ δε θα ΄ναι για σένα παρά μια σκοτεινή πόρτα ρημαγμένη/ Αλήθεια, κόλαση από κόλαση δεν έχει διαφορά/ Πέρα από τα ουρλιαχτά των λεγεώνων σου/ το άγιο γάλα των μανάδων της Ισπανίας/ το γάλα και τα πατημένα βυζιά στους δρόμους/ υπάρχει ακόμη ένας άλλος κόσμος/ μια άλλη σιωπή, μια τελευταία πόρτα σπασμένη.

Εδώ είσαι. Θλιβερό καπάκι ματιού, περίττωμα/ μακάβριων όρνιων τάφου/ φτύσμα πηχτό/ σύμβολο της προδοσίας που το αίμα δεν σβήνει/ Ποιος, ποιος ήσουν, ω άθλιο φύλλο αρμύρας, ω σκύλε της γης/ ω αφορεσμένη κιτρινίλα σκότους.

Η φλόγα πισωδρομεί δίχως στάχτη/ η αρμυρή δίψα της κόλασης/ οι κύκλοι του πόνου χλωμιάζουν.

Καταραμένε, που το ανθρώπινο μονάχα να σε κυνηγάει/ στην απόλυτη φωτιά των πραγμάτων/ να μη λυώσεις, να μη χαθείς στο γύρισμα των χρόνων/ και να μη σε κόβει το πυρωμένο γυαλί ούτε ο άγριος αφρός/ Μόνος, μόνος για όλα τα δάκρυα μαζεμένα/ για μιαν αιωνιότητα από χέρια νεκρά και βγαλμένα μάτια/μόνος σε μια σπηλιά της κόλασής σου/τρώγοντας σιωπηλό αίμα και πύον/ για μια μοναχική καταραμένη αιωνιότητα.

Δε σου πρέπει ο ύπνος/ ακόμη και με καρφωμένα μάτια: πρέπει/ να ξαγρυπνάς Στρατηγέ, αιώνια ξύπνιος/ ανάμεσα στις νέες λεχώνες που σαπίζουν/ τουφεκισμένες το φθινόπωρο/ Όλες, όλα τα θλιμμένα, κομματιασμένα βρέφη / στην κόλασή σου με αγωνία προσμένουν/ τη μέρα της κρύας γιορτής: την άφιξή σου/ Μαυρισμένα βρέφη από την έκρηξη/ κομμάτια κόκκινου μυαλού, αγγελιαφόροι τρυφερών σπλάχνων/ σε περιμένουν όλα, όλα στην ίδια στάση προσπεράσματος του δρόμου/ να κλωτσήσουν την μπάλλα/ να κλέψουν ένα φρούτο / να χαμογελάσουν ή να γεννηθούν…».