[Δρόμοι]

«Μπίσνιτζε»…
… αυτό που λέμε στα ελληνικά μπίζνες. Έτσι δικαιολογήθηκε στον δημοσιογράφο Οράτιο Μορπούργκο ο εισπράκτορας του λεωφορείου που έβαλε στην τσέπη το αντίτιμο χωρίς να του κόψει εισιτήριο. Είναι κι αυτό ένα από τα πολλά συμπτώματα της διαφθοράς που διαποτίζει ολόκληρο το σώμα της Ρουμανίας, η οποία μπαίνει τη νέα χρονιά στην ευρωπαϊκή οικογένεια.

Όταν ο Οράτιος…
… έφτασε στον προορισμό του, στην πόλη Κοράμπια, κατέλυσε στο «Ξενοδοχείο του αυτοκράτορα Τραϊανού», κατακτητή της Ρουμανίας τον πρώτο αιώνα μ.Χ. Ένα μέρος του στρατού του Τραϊανού πέρασε από αυτή την πόλη που σήμερα παρακμάζει. Τέσσερα υφαντουργεία, που λειτουργούν με παιδική εργασία, δύο ιταλικά, ένα τουρκικό και ένα ρουμανικό, δεν διαφημίζουν την παρουσία τους. Την ημέρα, Τσιγγάνοι πλένουν κι απλώνουν τα χαλιά τους στο ποτάμι. Πιο πέρα, στον αρχαιολογικό χώρο της Σουσιντάβα, ένας χωματόδρομος οδηγεί στη «Γέφυρα του Κωνσταντίνου». Δύσκολα διακρίνεται το έργο που είχε εγκαινιάσει αυτοπροσώπως ο αυτοκράτορας στον Δούναβη το 308 μ.Χ. «Θέλετε να δείτε νομίσματα;». Από την παρέα των παιδιών που τον πλησίασε, ο Οράτιος διάλεξε έναν νεαρό. Ήταν φοιτητής στην Τρανσυλβανία. «Τι σπουδάζεις;» «Αρχαιολογία. Άρχισα να την μαθαίνω εδώ». Ο νεαρός τού εξήγησε τι έδειχναν τα νομίσματά του. Σε ένα από αυτά διακρινόταν η γραφή «Επιστροφή στους παλιούς καλούς καιρούς»(fel temp reparatio)- προφανώς τότε που οι Ρωμαίοι ήξεραν να βάζουν αυτούς τους «βαρβάρους» στη θέση τους. Ο φοιτητής ξενάγησε τον Οράτιο στον αρχαιολογικό χώρο. Η ξενάγηση τελείωσε μέσα σε μια βυζαντινή βασιλική. Ο νεαρός αρνήθηκε να πληρωθεί. Άφησε τον Οράτιο το ίδιο απλά όσο τον είχε πλησιάσει.

Σε ποιον κόσμο…
… άραγε ανήκουν άνθρωποι σαν κι αυτόν τον φοιτητή; αναρωτιόταν κατόπιν ο Οράτιος. Είναι από εκείνους τους ανθρώπους που κανείς δεν μιλάει γι΄ αυτούς στην υπόλοιπη Ευρώπη, επειδή δεν τραβούν την προσοχή. Τον συναντάει κανείς συμπτωματικά. Είναι αόρατος, επειδή το μόνο που τον νοιάζει είναι να προστατέψει κάτι που ο υπόλοιπος κόσμος δεν καταλαβαίνει. Θα βρει άραγε τη θέση του στην Ευρώπη ένας τέτοιος φτωχός, που ούτε θέλει να πουλάει τα νομίσματά του ούτε δέχεται να πληρωθεί όταν ξεναγεί έναν τουρίστα στις αρχαιότητες που του έμαθαν τα πάντα δωρεάν;

Η αρχαία Ρώμη…
… δεν είναι ο καταλληλότερος ιδρυτικός μύθος για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ήταν ένας μνημειώδης στρατιωτικός μηχανισμός, κάτι που ευτυχώς η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι. Οι ελληνικές και οι χριστιανικές ιδέες που ταξίδεψαν στο απέραντο οδικό δίκτυό του κράτησαν πολύ περισσότερο από αυτόν τον ανελέητο μηχανισμό. Θα μπορέσουν, άραγε, άνθρωποι που τρέφονται με ιδέες να βρουν τη θέση τους στην Ευρώπη; Θα μπορέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, έστω και συμπτωματικά, να γίνει μια ένωση ιδεών; Υπάρχουν άνθρωποι που γνωρίζουν πως υπάρχει κάτι παραπάνω από τα λογιστικά τεφτέρια και τις ρωμαϊκές γραφειοκρατίες και που θέλουν να ζουν γι΄ αυτό.