ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ Διαφήμιση διαφθοράς

Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει πληροφορηθεί τις ημέρες αυτές για τα ποσοστά της διαφθοράς, όπως κλιμακώνονται σε δημόσιους οργανισμούς και υπηρεσίες ή σε ανώνυμες εταιρείες. Όπως δεν υπάρχει άνθρωπος που να πιστεύει(αν τον ρωτήσετε, αφού τον έχετε ξεμοναχιάσει) ότι ο τόσο εκτεταμένος λόγος για τη διαφθορά συντείνει στην εξάλειψη ή έστω στη συρρίκνωσή της. Και αν ακόμη η ευρεία δημοσιότητα γύρω από τη διαφθορά δεν εξοικείωνε με την ύπαρξή της(για να μην προσθέσουμε ότι την κάνει και επιθυμητή), θα έφτανε ο τόσος πολύς λόγος γι΄ αυτήν ώστε να την μεταβάλει σε καθεστώς. Απορούμε όλοι μας πώς δεν αναρωτιέται κανείς δημόσια γιατί τα ναρκωτικά ήταν περιορισμένα όταν δεν γινόταν λόγος γι΄ αυτά και φούντωσαν μόλις ο καθένας μπόρεσε να τα πιάσει, έστω ως λέξη, στο στόμα του. Φαίνεται πως ό,τι κηρύσσεται παράνομο, συνιστά με τον εκτεταμένο δημόσιο λόγο την ιδεωδέστερη νομιμοποίηση στην πράξη. Κάτι που έκα-νε έναν έμπορο ναρκωτικών να ομολογήσει σε φιλικό του κύκλο ότι «κανείς δεν θα μπορούσε να διανοηθεί πως έχουμε καθημερινά δωρεάν διαφήμιση δισεκατομμυρίων», εννοώντας σαφέστατα τα αμέτρητα πλήθη που συζητούν με αρνητικό ή αηδιαστικό τρόπο για τα ναρκωτικά.

Επειδή λοιπόν κανείς δεν θέλει να εξαιρείται ενός κλίματος που το αισθάνεται γενικευμένο, θα προσπαθήσει να αποδείξει ότι αν δεν είναι διεφθαρμένος σε θέματα οικονομικής τάξης(στην πραγματικότητα γιατί δεν του δόθηκε η δυνατότητα), είναι αρκούντως διεφθαρμένος σε θέματα ερωτικών ή φιλικών δοσοληψιών. Δηλαδή, μύλος! Αν προσέξουμε μάλιστα πως όσοι ενέχονται σε μια γνωστοποιημένη, αλλά που δεν την έχει αγγίξει ο εισαγγελέας, διαφθορά δεν απολαμβάνουν μόνο τα γενναία δωρήματά της, αλλά και δεν θίγεται σε τίποτα η υπόληψή τους, οι οποιοιδήποτε ενδοιασμοί θα μπορούσε να αισθανθεί κανείς λειτουργούν ως συμπλέγματα μιας αφόρητης κοινωνικής μειονεξίας. Μια τρομακτική αλλαγή που έχει συμβεί τα τελευταία χρόνια, είναι πως πρόσωπα εξόχως σοβαρά και αδιάφθορα της δημόσιας ζωής, μόλις πληροφορούνται περιστατικά εκτεταμένης ή ακόμη και ήπιας διαφθοράς, αντί να στηλιτεύσουν το γεγονός (όπως θα έκαναν παλαιότερα) θα τα ακούσει κανείς να μονολογούν: «Λάθος επάγγελμα διαλέξαμε». Η κατάσταση αποκτά όλα τα χαρακτηριστικά μιας ενδογενούς σήψης, σε βαθμό που να αναρωτιέται κανείς για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Οι άνθρωποι δεν τρομάζουν και δεν συμμορφώνονται παρά μόνο όταν αισθανθούν πως αποτελούν εξαίρεση. Πραγματική όμως εξαίρεση και όχι πλασματική. Γιατί η τεράστια δημοσιότητα που δίνεται στη διαφθορά, έχει ως αποτέλεσμα τους φύσει και θέσει διεφθαρμένους να τους κάνει να αισθάνονται ότι αποτελούν τον κανόνα καθώς το σύνολο πλέον των ανθρώπων θα ήθελε να συμπερι -φέρεται όπως αυτοί, άσχετα αν δεν το τολμά. Είναι δυνατόν τόσοι άνθρωποι που «μετέρχονται» καθημερινά τη διαφθορά, να είναι τόσο βαθιά νυχτωμένοι ώστε να φαντάζονται ότι την περιορίζουν, ενώ την αβγαταίνουν με γεωμετρική πρόοδο; Το «κακό» θα εμφανιζόταν ελέγξιμο αν ήταν θέμα ανθρώπων. Είναι όμως ανεξέλεγκτο γιατί είναι συνάρτηση μιας ατμόσφαιρας, της καταναλωτικής, που εμπορεύεται ακόμα και την πιο εξαθλιωμένη εκδοχή της, προκειμένου να συντηρηθούν στο διαπασών οι «παραγωγικοί» της ρυθμοί.

Όταν τα πράγματα παρέμεναν «μυστικά» ο καθένας μπορούσε να αναγνωρίζει την ιερότητα του κόσμου και να διστάζει ή να φοβάται να διαφθαρεί. Μόλις τα πράγματα έγιναν δημόσια καθώς η κύρωση και η τιμωρία ενδέχεται και να μην υπάρξουν, μόνο για την έλλειψη διαφθοράς των ζώων μπορεί να είναι σίγουρος κανείς. Θυμηθείτε το ανέκδοτο με τον «Πάπα», που το λέμε μάλιστα γελώντας.

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Η λέξη».