Τρία χαμένα χρόνια στην οικονομία

Ο κύκλος της περιπέτειας που άνοιξε το 2004 με την άνευ λόγου συκοφάντηση της
χώρας μέσω της δημοσιονομικής απογραφής, φαίνεται να κλείνει το 2007, χωρίς να
έχει επιτευχθεί καμία ουσιαστική εξυγίανση των μεγεθών του προϋπολογισμού. Όλα
ήταν εικονικά, τόσο στο άνοιγμα όσο και στο κλείσιμο της διαδικασίας. Ειδικά
φέτος, η δημιουργική λογιστική υπολογίζεται ότι συνεισέφερε στη δήθεν
εξυγίανση κατά 4 δισ. ευρώ.

Πέτυχε, όμως, κάτι άλλο η κυβέρνηση αυτή την τριετία: την αναδιανομή του
πλούτου υπέρ των επιχειρήσεων. Η φορολόγηση των κερδών των τελευταίων
μειώθηκε, συνολικά στην τριετία, κατά 100 εκατ. ευρώ, αντίθετα η φορολόγηση
των φυσικών προσώπων αυξήθηκε κατά 2 δισ. ευρώ.

Η δήθεν εξυγίανση

Μια προσεκτική μελέτη των μεγεθών του προϋπολογισμού επιβεβαιώνει αυτό που
είχε ήδη διαφανεί και από το 2005, ότι δηλαδή παρά την εμφανιζόμενη μείωση του
ελλείμματος από το 5,2% στο 2,6% του ΑΕΠ κατά το 2006 δεν επετεύχθη καμία
ουσιαστική δημοσιονομική προσαρμογή, με την έννοια της περικοπής της σπατάλης
και της σύλληψης της φοροδιαφυγής.

Αντί να εντοπίσει και να περικόψει 10 δισ. ευρώ σπατάλης, όπως υποσχόταν
προεκλογικά, η κυβέρνηση φούσκωσε την άσπρη τρύπα, υποεκτίμησε τις δαπάνες για
τα ασφαλιστικά ταμεία, μετέφερε τόκους σε επόμενα έτη και ξέχασε να γράψει
χρέη νοσοκομείων, συνολικού ύψους περίπου 4 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου ίσο με
το 2% του ΑΕΠ. Την υπόλοιπη προσαρμογή του 0,8% του ΑΕΠ την εξασφάλισε
κόβοντας το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και με τους πρόσθετους φόρους που
έβαλε από το καλοκαίρι και θα συνεχιστούν και τον επόμενο χρόνο.

Τα τρικ

Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από τον προϋπολογισμό, οι επεμβάσεις που
εξασφάλισαν το θεαματικό αποτέλεσμα στη μείωση του ελλείμματος μεταξύ του 2005
και του 2006 περιλαμβάνουν:

* Την αύξηση της λεγόμενης άσπρης τρύπας, δηλαδή των αποτελεσμάτων των
Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ασφαλιστικών ταμείων κατά 1,700 εκατ.
ευρώ. Ας σημειωθεί ότι η άσπρη τρύπα είναι από τα επίμαχα μεγέθη που εξετάζει
κάθε τόσο η Eurostat και τροποποιεί – όπως έγινε και πρόσφατα – προς τα κάτω.

* Τη μεταφορά τόκων μέσω swap, η οποία προκύπτει από το γεγονός ότι ενώ
το χρέος αυξάνεται και τα επιτόκια αυξάνονται, οι τόκοι παραμένουν σταθεροί.
Σύμφωνα με υπολογισμούς του ΠΑΣΟΚ, η μεταφορά τόκων σε επόμενα έτη είναι της
τάξης του 1 δισ. το 2006 (αντίστοιχο υπολογίζεται και το ποσό του 2007).

* Τη μη εγγραφή των ελλειμμάτων των νοσοκομείων, που υπολογίζεται ότι
φτάνουν το 1,5 δισ. ευρώ τον χρόνο (το 2005 και το 2006, σύμφωνα με τον
υπουργό Υγείας κ. Δ. Αβραμόπουλο.)

* Την υποεκτίμηση των επιχορηγήσεων στα ασφαλιστικά ταμεία, που δεν
μπορεί να υπολογιστεί.

Αντίστοιχα το 2007 η – κατά πολύ μικρότερη – προσαρμογή (μείωση του
ελλείμματος από το 2,6% του ΑΕΠ στο 2,4% του ΑΕΠ) είναι επιπλέον αποτέλεσμα
της ξαφνικής μεγέθυνσης των λεγόμενων εθνικολογιστικών προσαρμογών κατά 500
εκατ. ευρώ. Οι εθνικολογιστικές προσαρμογές είναι ένα μέγεθος-μαξιλάρι και η
χρήση του εναπόκειται λίγο – πολύ στη διακριτική ευχέρεια της κυβέρνησης. Το
μέγεθος ήταν 300 εκατ. ευρώ το 2004 και έφτασε τα 1,7 δισ. ευρώ το 2007.

Έτσι, ύστερα από τρία χρόνια δημοσιονομικής επιτήρησης, καμία ουσιαστική
προσαρμογή δεν έγινε.

* Τον πρώτο χρόνο, το 2005, το έλλειμμα μειώθηκε (από 7,8% σε 5,2% του
ΑΕΠ) κυρίως λόγω της μη επανάληψης των δαπανών των Ολυμπιακών Αγώνων.

* Το 2006 βοήθησε κυρίως η άσπρη τρύπα, μαζί με τη μη εγγραφή των
ελλειμμάτων των νοσοκομείων και των ασφαλιστικών ταμείων

* Το 2007 έχουμε τις εθνικολογιστικές προσαρμογές, που ολοκληρώνουν το
έργο της δήθεν εξυγίανσης.

Οι δήθεν ελαφρύνσεις

Ενώ, όμως, δεν γίνεται δημοσιονομική εξυγίανση, όπως τη διαφήμιζε η κυβέρνηση
όταν έβαλε τη χώρα στην επιτήρηση, δεν ασκείται ούτε και γενναιόδωρη κοινωνική
πολιτική, με μοναδική εξαίρεση των αύξηση των συντάξεων ΟΓΑ και του ΕΚΑΣ κατά
50 ευρώ και 35 ευρώ αντίστοιχα. Αυτό είναι φανερό, αν συγκρίνει κανείς τη
φορολογία φυσικών και νομικών προσώπων.

Έτσι:

* Στα νομικά πρόσωπα η φορολογία εισοδήματος (των κερδών, δηλαδή)
αυξήθηκε το 2005 κατά 0,1%, μειώθηκε το 2006 κατά 4,9% και αυξάνεται το 2007
κατά 2,7%.

* Στα φυσικά πρόσωπα αυξήθηκε κατά 6,5% το 2005, κατά 9,7% το 2006 και
θα αυξηθεί κατά 6,8% το 2007.

Υπάρχει, επομένως, μια σαφής αναδιανομή υπέρ των επιχειρήσεων, αφού άλλωστε η
κυβέρνηση έθεσε σε εφαρμογή από την πρώτη κιόλας χρονιά της θητείας της τη
σταδιακή μείωση του συντελεστή φορολόγησης των κερδών κατά 10% σε μία τριετία
(που ολοκληρώνεται το 2007).

Το 2007, βεβαίως, θα αρχίσει και η μείωση των συντελεστών φορολόγησης των
εισοδημάτων φυσικών προσώπων, αλλά αυτές οι αλλαγές ευνοούν σε μεγάλο βαθμό τα
μεσαία και μεγάλα εισοδήματα. Εξάλλου, οι νέες αυξήσεις των έμμεσων φόρων (σε
τσιγάρα, κινητά και βενζίνη) και η συνεχής επιδείνωση της σχέσης άμεσων –
έμμεσων φόρων υπέρ των τελευταίων λειτουργούν εις βάρος των χαμηλότερων
εισοδημάτων.

Γ’ ΚΠΣ

Κίνδυνος να χαθεί 1 δισ. ευρώ

Σε 1 δισ. ευρώ εκτιμούν κοινοτικές πηγές ότι θα διαμορφωθούν οι απώλειες από
το Γ’ ΚΠΣ στο τέλος του 2008 (για την ακρίβεια τον Απρίλιο του 2009), παρά τις
«παρεμβάσεις» που συμφωνήθηκαν με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και που ανακοίνωσε
στην επιστολή του ο πρόεδρός της κ. Μ. Μπαρόζο, δηλαδή κυρίως την περικοπή
έργων 1,75 δισ. ευρώ.

Μέχρι στιγμής έχουν απορροφηθεί 17 δισ. ευρώ, από τα 34,2 δισ. ευρώ του
προϋπολογισμού του Γ’ ΚΠΣ. Μετά την περικοπή του κατά 1,75 δισ. ευρώ, ο
προϋπολογισμός του διαμορφώνεται στα 32,4 δισ. ευρώ. Επομένως, απομένουν να
απορροφηθούν 15,4 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι ώς το τέλος του χρόνου το
ποσό που θα απομένει να απορροφηθεί θα έχει πέσει κάτω από τα 14 δισ. ευρώ.
Άρα, για κάθε χρόνο αντιστοιχούν περίπου 7 δισ. ευρώ.

Στον προϋπολογισμό του 2007, όμως, έχουν εγγραφεί 6,5 δισ. ευρώ, και σε αυτά
περιλαμβάνονται και οι πρώτες δαπάνες του Δ’ ΚΠΣ (που η κυβέρνηση υπολογίζει
ότι θα είναι 400 εκατ. ευρώ από τις προκαταβολές). Επομένως, απομένει υπόλοιπο
που πιθανότατα θα χαθεί στο τέλος της περιόδου.