Πρόσωπα Οι Σουμέριοι και η μαντίλα

Στα 92 της, η Μουαζέζ Ιλμιγέ Τζιγ δικάζεται σήμερα στην Τουρκία, για πρώτη
φορά στη ζωή της, επειδή συσχέτισε τη μαντίλα με τις δημόσιες γυναίκες του
πολιτισμού των Σουμερίων.

Μουαζέζ Ιλμιγέ Τζιγ. Η 92χρονη επιστήμων δικάζεται στην Τουρκία για «εξώθηση σε φυλετικό και θρησκευτικό μίσος»

Η Τζιγ είναι παγκοσμίως από τους διαπρεπέστερους ειδικούς για τους Σουμέριους
και τον πολιτισμό που ανέπτυξαν την 4η χιλιετία π.Χ. στη Μεσοποταμία και
ταυτόχρονα, στην Τουρκία, από τους επιφανέστερους «αποστόλους» της κληρονομιάς
του Μουσταφά Κεμάλ, του ιδρυτή του σύγχρονου τουρκικού κράτους. Εκτέθηκε όμως
στην οργή ισλαμιστικών κύκλων επειδή έγραψε ότι οι Σουμέριοι ήταν ο πρώτος
αρχαίος λαός που κάλυψε το κεφάλι ορισμένων γυναικών για να ξεχωρίζουν. Σ’ ένα
βιβλίο της που εκδόθηκε πέρυσι, υποστηρίζει πως τη μαντίλα που διχάζει σήμερα
την τουρκική κοινωνία φόρεσαν για πρώτη φορά Σουμέριες «δημόσιες γυναίκες».
Δεν ήταν πόρνες, αλλά ιέρειες που μυούσαν τους νέους άνδρες στη σεξουαλική ζωή
μέσα σε ναούς.

Ένας δικηγόρος στη Σμύρνη αισθάνθηκε προσβεβλημένος απ’ αυτόν τον συσχετισμό
της μαντίλας με τις ιερόδουλες και έσπευσε να καταθέσει μήνυση εις βάρος της
σουμερολόγου και του εκδότη της βάσει άρθρου του ποινικού κώδικα που τιμωρεί
«την εξώθηση σε φυλετικό και θρησκευτικό μίσος». Και τώρα κινδυνεύουν
αμφότεροι με φυλακή.

Η Μουαζέζ Ιλμιγέ Τζιγ γεννήθηκε στην Προύσα το 1914, τη χρονιά που ξέσπασε ο
παγκόσμιος πόλεμος που επέφερε τον διαμελισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Ειδικεύτηκε στους Χετταίους και τους Σουμέριους στο Πανεπιστήμιο της Άγκυρας,
έκανε διδακτορικό, παντρεύτηκε και άρχισε να εργάζεται στο Αρχαιολογικό
Μουσείο της Κωνσταντινούπολης. Επί 33 χρόνια ξεδιάλυνε τα μυστήρια της
σουμερικής σφηνοειδούς γραφής μεταφράζοντας γύρω στις 3.000 πήλινες πινακίδες
που βρέθηκαν στην Ανατολική Ανατολία. Το 1972 βγήκε στη σύνταξη, αλλά συνέχισε
να εκδίδει έργα για τον πολιτισμό αυτόν, που κατά τους αρχαιολόγους σήμανε το
τέλος της προϊστορίας και πιθανόν επινόησε τη γραφή. Γιαγιά σήμερα, η Τζιγ
έχει γράψει 13 βιβλία για τους Σουμέριους και τον Μουσταφά Κεμάλ και έχει
τιμηθεί με πολλές επιστημονικές διακρίσεις. Η προσήλωσή της στις αξίες του
λαϊκού κράτους είναι υποδειγματική.

Η Τζιγ υποστηρίζει πως η σημερινή Τουρκία έχει απομακρυνθεί από τις αρχές
αυτές. «Υπάρχει ένα κύμα αντίδρασης στη χώρα μας», δήλωσε σε τηλεοπτική
συνέντευξη, υπογραμμίζοντας πάντως πως είναι «αισιόδοξη για το μέλλον της
Τουρκίας» και πως «ουδείς θα μπορέσει να με κάνει να παρεκκλίνω από τον δρόμο
του Ατατούρκ». Μάλιστα είχε απευθύνει επιστολή στη σύζυγο του πρωθυπουργού
Ερντογάν καλώντας την να βγάλει τη μαντίλα της για να αποτελέσει παράδειγμα
για τις συμπατριώτισσές της, στις οποίες απαγορεύεται να φορούν μαντίλα στις
δημόσιες υπηρεσίες και τα πανεπιστήμια. «Μπορεί να φοράει ό,τι θέλει στο
σπίτι. Αλλά ως σύζυγος του πρωθυπουργού δεν μπορεί να φοράει ούτε σταυρό ούτε
μαντίλα», τονίζει. Η κυρία Ερντογάν δεν απάντησε πάντως στην επιστολή της.