Οι Έλληνες στην Ουγγαρία

Ο κ. Αντώνης Ν. Βενέτης γράφει για την αντίδραση των Ελλήνων στην Ουγγαρία
το 1953:

«Η αντίδραση του ουγγρικού λαού κατά του κομμουνιστικού καθεστώτος άρχισε με
τον θάνατο του Στάλιν, στις 5 Μαρτίου 1953 και την απομάκρυνση του
ημιπαράφρονα ηγέτη του Κ.Κ., Ματίας Ράκοζι. Τότε περίπου και η ελληνική
κυβέρνηση άρχισε να επιδεικνύει ενδιαφέρον για τους Έλληνες ομήρους των
ανταρτών και επηκολούθησαν διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο κυβερνήσεων με τη
μεσολάβηση του Ερυθρού Σταυρού. Στις καταστάσεις, όμως, επιστροφής για την
Ελλάδα, φαίνεται ότι το κομματικό γραφείο του ΚΚΕ περιέλαβε μόνο 600 άτομα.
Έτσι δεν περιέλαβαν στις καταστάσεις επιστροφής κυρίως νέους, ηλικίας από 18
ετών. Οι μη συμπεριληφθέντες στις καταστάσεις επιστροφής αντέδρασαν δυναμικά
και πρωτόγνωρα για κομμουνιστικά καθεστώτα. Μετέβησαν μαζικά, ίσως και 400
άτομα, στη Βουδαπέστη τον Νοέμβριο του 1953, για να διαμαρτυρηθούν στην
ουγγρική κυβέρνηση. Έκπληκτοι οι Ούγγροι παρακολουθούσαν τους εκατοντάδες
Έλληνες να διαμαρτύρονται μπροστά στο νεογοτθικού ρυθμού, Ουγγρικό
Κοινοβούλιο, στις όχθες του Δούναβη και να εκδηλώνουν την επιθυμία τους να
επιστρέψουν στην Ελλάδα. Ζήτησαν μάλιστα να τους δεχθεί ο Ούγγρος
πρωθυπουργός. Μερικοί ισχυρίζονται ότι τους εδέχθη. Το βέβαιο είναι ότι η
διαδήλωση αυτή των Ελλήνων, εις την οποία πρωτοστάτησαν νεαροί Λιώτες, όπως οι
Αντώνης Μάκος, Αλέξης Κύρκας, Λάμπης Νταφλάκης, Αθανάσιος Στρατής και οι
Πυρσογιαννίτες Στέφανος Βαλτάς, Γιάννης Ματαράς, Νικόλας Βύρκος κ.λπ. έφερε
αποτέλεσμα. Οι Ούγγροι έστειλαν επιτροπή στο χωριό “Μπελογιάννης”, η οποία
παρέκαμψε την οργάνωση του ΚΚΕ και περιέλαβαν στις καταστάσεις επιστροφής για
την Ελλάδα, όλους όσους το ήθελαν, και τους εδέχετο και η Ελλάδα.

Έτσι ο αριθμός εκείνων που τελικά επιβιβάστηκαν στα τρένα της επιστροφής
ξεπέρασε τα 1.200 άτομα. Η επιβίβαση έγινε ένα χιονισμένο πρωινό του
Φεβρουαρίου του 1954. Τα τρένα διέσχισαν την Αυστρία, για να καταλήξουν στη
Βενετία της Ιταλίας, απ’ όπου, με πλοία, οι όμηροι έφτασαν στην Ελλάδα».