Πρόσωπα Το γέλιο που γιατρεύει

Η «γιατρός-καμηλοπάρδαλη» σε ώρα δουλειάς

Πάνε 15 χρόνια που η Αμερικανίδα Καρολάιν Σίμοντς, γνωστή και ως «η
γιατρός-καμηλοπάρδαλη», περνάει πολλές ώρες καθημερινά στις παιδιατρικές
ογκολογικές πτέρυγες γαλλικών νοσοκομείων. Πρώην «κλόουν-γιατρός» στη Νέα
Υόρκη, έχει ιδρύσει την οργάνωση «Rire Medecin» (Γέλιο Γιατρός) και την έχει
οργανώσει αποτελεσματικά: σήμερα καμιά τριανταριά από τους επαγγελματίες
κλόουν της οργάνωσής της επισκέπτονται τα παιδιά που νοσηλεύονται στα
νοσοκομεία του διαμερίσματος του Παρισιού. Υπάρχουν επίσης εννέα στη Μασσαλία,
έξη στη Νάντη, πέντε στην Ορλεάνη. Δωρεές από ενώσεις και ιδιώτες, η συμμετοχή
των νοσοκομείων και επιδοτήσεις του υπουργείου Υγείας επιτρέπουν τη
χρηματοδότηση των παραστάσεων αυτών και την εκπαίδευση των κλόουν – μια
εκπαίδευση διαρκή, πολύ αυστηρή, που περιλαμβάνει μαθήματα χορού, τραγουδιού,
ταχυδακτυλουργίας, αλλά και εθνοψυχιατρικής. Πρέπει επίσης να μάθουν παιδικά
παιχνίδια και τραγούδια σε ξένες γλώσσες. «Για κάθε παιδί, η στρατηγική
προσέγγισης είναι διαφορετική», εξηγεί η Σίμοντς. «Ορισμένα είναι εντελώς
αδρανή έπειτα από μια χημειοθεραπεία, άλλα πονούν. Κάνουμε για το καθένα ένα
χωριστό πρόγραμμα που να είναι στα μέτρα του και αυτό απαιτεί πολλή δουλειά».
Οι κλόουν ξέρουν από τι ακριβώς πάσχει το κάθε παιδί ώστε να προσαρμόζουν την
παράστασή τους όσο το δυνατόν καλύτερα στις ανάγκες του. «Δεν ξέρουμε ποτέ πώς
θα γίνουμε δεκτοί», λέει η Σίμοντς. «Το πρώτο βλέμμα του παιδιού δίνει μια
ένδειξη. Δεκτικό ή κουρασμένο, εμείς προσαρμοζόμαστε στην κατάστασή του. Στο
τέλος της δουλειάς σημειώνουμε όλες τις παρατηρήσεις που έχουμε κάνει σχετικά
με τα παιδιά ώστε να τις έχουμε υπόψη για την επόμενη φορά».

«Είναι πολύ πιο εύκολο να θεραπεύσει κάποιος ένα ευτυχισμένο παιδί», συνοψίζει
η Καρολάιν Σίμοντς. Οι κλόουν δείχνουν στα παιδιά πως ο πόνος δεν θα μείνει
για πάντα και πως η χαρά μπορεί να επιστρέψει. Άραγε χάρη στους κλόουν
γιατρεύονται περισσότερα παιδιά; Το μόνο σίγουρο είναι πως, χάρη στους κλόουν,
τα παιδιά περνούν καλύτερα στις παιδιατρικές πτέρυγες των νοσοκομείων. Και πως
το γέλιο τούς κάνει καλό. Κούραση, πονοκέφαλοι, πεπτικές διαταραχές, πόνοι
στην πλάτη, άγχος και διάφοροι παιδικοί πόνοι δηλητηριάζουν συχνά την
καθημερινότητα των μικρών ασθενών. Με τα νούμερα των κλόουν, το γέλιο
προσφέρει μια διέξοδο. Διαστέλλει τον θωρακικό κλωβό, κάνει… μασάζ στο ήπαρ,
το πάγκρεας, τα έντερα, ενώ η επιτάχυνση της κυκλοφορίας του αίματος που
προκαλεί επιτρέπει την καλύτερη «άρδευση» του σώματος. Κι όμως, παρά τις
ευεργετικές του ιδιότητες, το γέλιο γίνεται όλο και πιο σπάνιο. Μια έρευνα που
είχε γίνει παλιότερα στη Γαλλία είχε δείξει πως το 1939 οι Γάλλοι περνούσαν
γύρω στα 19 λεπτά την ημέρα γελώντας. Το 1992 το γέλιο τους είχε μειωθεί στα 6
λεπτά…