ΕΣΡ, «ντεκόρ» δημοκρατίας;

Η σύγχυση ως προς τους σκοπούς του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης δεν κάνει άλλο παρά να πυροδοτεί αντιδράσεις, ευνοώντας την υπερβολή στο τηλεοπτικό «θέαμα» των παραθύρων

Στην οθόνη ξεδιπλώνεται το εύλογο πάθος για την υπεράσπιση της τιμής ενός
πολιτικού χώρου, που τουλάχιστον η επιμονή του στις αρχές του ελεύθερου
διάλογου, της διαφάνειας των όλων απόψεων, υπήρξε ακόμη και επιχείρημα
εναντίον του από συγγενείς πολιτικούς χώρους. Για μας και το ένα ευρώ θα ήταν
αρκετό, θα πει ο κ. Βούτσης ως εκπρόσωπος του Συνασπισμού, που βρίσκεται στα
τηλεπαράθυρα του δελτίου του Alpha (την περασμένη Τετάρτη) για να τονίσει ότι
σημασία δεν έχει το ύψος του προστίμου σε μια παράβαση αρχών δημοκρατίας, αλλά
η ανάδειξη της παράβασης.

Γιατί τελικώς το υπέρογκο πρόστιμο που επέβαλε το ΕΣΡ στο κανάλι για τις
αστήριχτες καταγγελίες Τριανταφυλλόπουλου προκάλεσε ή αναζωπύρωσε την
καχυποψία που περιβάλλει τα κόμματα για την αντοχή τους στην ελευθερία του
λόγου.

Μόνο σε αυτόν τον τόπο συμβαίνει να συμφωνούν τόσοι πολλοί στην έννοια της
δημοκρατίας και να προκαλείται τόση σύγχυση και διαφωνία κατά την εφαρμογή
της.

Και μόνο στην Ελλάδα κατάφερε ένα ΕΣΡ, που έχει τον συνταγματικό ρόλο να
διασφαλίζει την ισορροπία μεταξύ της λειτουργίας της δημοκρατίας και της
ικανοποίησης των αναγκών ενός πεδίου διαρκώς εξελισσόμενου σε ιδέες και
τεχνολογία, όπως είναι το ραδιοτηλεοπτικό, να βάλει φρένο σε όλα. Σαν να είναι
ρόλος του η ακινησία. Ακόμη και η περίφημη «λήξη της θητείας των μελών» του
παίρνει, όπως μας ενημέρωσαν, την παράταση που χρειάζεται η δυσκίνητη
διαδικασία διορισμού νέων μελών. Άρα νομίμως επιβάλλουν πρόστιμα. Και αυτό
είναι το ζήτημα.

Το μόνο που έχει καταφέρει το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης σταδιακά
και με αποκορύφωμα τα τελευταία τρία χρόνια της λειτουργίας του είναι να
προκαλέσει πλήρη σύγχυση ως προς τους σκοπούς του, που το ίδιο πάντως
ερμηνεύει ότι είναι να τιμωρεί.

Ποιος επιθυμεί να λειτουργεί με αυτόν τον τρόπο; Ποιον βολεύει ένα ΕΣΡ
που εμφανίζεται ως «ντεκόρ» μιας σύγχρονης δημοκρατίας, μια δισδιάστατη
απομίμηση ουσιαστικού θεσμού σαν τις πόλεις-χάρτινη βιτρίνα στα χολιγουντιανά
γουέστερν;

Ο ρόλος του, όπως και όλων των Ανεξάρτητων Αρχών σε όλες τις σύγχρονες χώρες,
είναι «να κάνει την δουλειά που η κυβέρνηση δεν μπορεί» – και δεν θα ‘πρεπε να
κάνει – στον ραδιοτηλεοπτικό χώρο.

Αυτό στη σύγχρονη δημοκρατία σημαίνει να γνωρίζει άριστα τους νόμους, αλλά και
τον τρόπο λειτουργίας, την παραμικρή εξέλιξη που συμβαίνει στον
ραδιοτηλεοπτικό χώρο σπεύδοντας να ρυθμίσει τις αποκλίσεις, προτείνοντας νέους
νόμους, διορθωτικές διατάξεις, οτιδήποτε που θα εξασφάλιζε υγιή ανταγωνισμό με
λειτουργικούς νόμους, αλλά και εξέλιξη της μιντιακής αγοράς.

Σημαίνει ακόμη ότι πρωτίστως θα ‘πρεπε να φροντίσει την αδειοδότηση του
τηλεοπτικού χώρου. Οι τρεις προκηρύξεις για το θέμα αυτό του 2003 κατ’ αρχήν
προσεβλήθησαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, που σημαίνει ότι δεν πληρούσαν
συνταγματικές επιταγές. Αλλά ενώ το ΣτΕ έδωσε λύσεις [όπως σημειώνει στο άρθρο
της στο περιοδικό «ΔΙΜΕΕ» (2/2006) η νομικός Η. Μαυρομούστακου] για την εν
μέρει αναθεώρηση των προκηρύξεων, το ΕΣΡ δεν προχώρησε στην ολοκλήρωση της
διαδικασίας. Υποτίθεται γιατί είχε εξαγγείλει η κυβέρνηση νέες ρυθμίσεις. Αλλά
δεν μπορεί να αφορούν την παραγωγή έργου από μια ανεξάρτητη αρχή οι προθέσεις
της κυβέρνησης – και αν την αφορούν, τότε η ανεξαρτησία δεν διασφαλίζεται.

«Μπαμπούλας» του μιντιακού τοπίου

Σταδιακά, όπως επισημαίνουν νομικοί (Η. Μαυρομούστακου, περιοδικό «ΔΙΜΜΕ»,
2006) ο κυρωτικός ρόλος του ΕΣΡ έχει διευρυνθεί και από το 1/4 του συνόλου των
αποφάσεων που ήταν το 2003, έγιναν 1/3 το 2004, για να καταλήξουν το 2005 να
αποτελούν οι κυρωτικές αποφάσεις τα 3/5 του συνόλου των αποφάσεων του ΕΣΡ.

Σαν ένας «μπαμπούλας» του μιντιακού τοπίου κατέληξε το δημοκρατικό όραμα του
ΕΣΡ; Κάτι σαν «κονσέρβα» δημοκρατίας με εσάνς από το παλιό υπουργείο Τύπου;
Και το χειρότερο είναι ότι με το δημοκρατικό του κύρος διαβρωμένο μόνο σύγχυση
προκαλεί ως προς το πώς και ποιοι ασκούν τον δημοκρατικό έλεγχο.